Ponuda Tema

Desilo Se u Ovaj Dan - 17. August

   Šta se sve događalo i koji važni događaji su se desili na ovaj dan, 17. augusta! Šta se sve nekada dešavalo sedamnaestog augusta, šta je posebno ovog datuma, koje su poznate ličnosti rođene a koje umrle ovog datuma?
986. - U bici kod Trajanovih vrata, vizantijska vojska pod carem Vasilijem II, doživela je težak poraz od Samuilove vojske.

1552. - U Beogradu štampana prva knjiga ćirilicom, poznata kao 'Beogradsko četvorojevanđelje'. Knjigu, koja predstavlja dragocen izvor za upoznavanje prilika u Beogradu sredinom XVI veka, štampao je Trojan Gundulić, pripadnik dubrovačke kolonije u Beogradu.

1601. - Rođen je Pjer Ferma, francuski matematičar.

1629. - Rođen je Jan Sobjeski, poljski kralj (1674-1696).

1743. - Mirom u Abou, kojim je Rusiji pripao južni deo Finske, okončan rusko-švedski rat (1741-43).

1753. - Rođen je češki slavista Jozef Dobrovski, otac slavistike, tvorac češke gramatike i gramatike staroslovenskog jezika, središnja ličnost češkog narodnog preporoda. Proučavao je sve slovenske jezike i književnosti, posebno rad slovenskih prosvetitelja Ćirila i Metodija, slovenske azbuke i staroslovenski jezik. Dela su mu: 'Istorija češkog jezika i književnosti', 'Gramatika češkog jezika', 'Gramatika staroslovenskog jezika', slavističke zbirke 'Slavin', 'Slovanka'.

1761. - Rođen je srpski političar i pravnik Sava Popović, poznat kao Sava Tekelija, predsednik Matice srpske, narodni dobrotvor. Velikim zaveštanjem od 150.000 forinti, nekoliko kuća i imanja, osnovao je 1838. u Budimpešti zadužbinu 'Tekelijanum' pod upravom Matice srpske, kako bi srpskim đacima iz Vojvodine omogućio univezitetsko školovanje u glavnom gradu Ugarske. Aktivno je učestovovao u političkom životu ugarskih Srba i materijalno je pomogao Matici srpsku, koja ga je 1838. izabrala za doživotnog predsednika. Bavio se naučnim radom i prevođenjem i napisao zanimljive memoare 'Građa ili materijal za opisanije života moga'. Pre Drugog svetskog rata, Matica srpska je iz Budimpešte prenela u Novi Sad biblioteku 'Tekelijanuma', a zgrada internata je uz odštetu ustupljena Mađarima.

1786. - Rođen je američki nacionalni junak i političar Dejvi Kroket, član Kongresa SAD od 1827. do 1831. i od 1833. do 1835. Poginuo je 1836. braneći sa teksaškim dobrovoljcima tvrđavu Alamo, u okršaju sa znatno nadmoćnijim meksičkim trupama.

1786. - U Potsdamu umro pruski kralj Fridrih II Veliki, koji je tokom vladavine od 1740. do smrti stvorio od Pruske evropsku silu. Nasledio ga je Fridrih Vilhelm II.

1807. - Fultonov parobrod isplovio je iz New Yorka za Albany.

1834. - Umro je Husein-kapetan Gradaščević, bosanski vojskovođa.

1844. - Rođen je Menelik II, je kralj Šoe (1866—1889), a zatim car (neguša negasta) Etiopije.

1850. - Umro je argentinski general i nacionalni heroj Hose de San Martin, koji je sa Simonom Bolivarom predvodio južnoamerički pokret za nezavisnost, oslobodilac Argentine, Čilea i Perua od španske kolonijalne vlasti. Ukinuo je ropstvo, proklamovao slobodu štampe, osnivao biblioteke i nastojao da kulturno preporodi narod.

1850. - Danska prodala Velikoj Britaniji sva utvrđenja i vlasnička prava nad Zlatnom obalom u Africi.

1863. - Ministar unutrašnjih dela Srbije, naredio je da se pri Odeljenjima Upraviteljstva varoši Beograda nameste (poštanski) sandučići.

1868. - Umro je kotorski moreplovac kapetan Ivo Vizin, prvi Jugosloven koji je oplovio Zemlju. Na putovanje oko sveta je krenuo iz Belgije 11. februara 1852. malim brodom 'Splendido', sa 11 članova posade i nesigurnim geografskim kartama, i posle mnogih iskušenja uplovio u Trst 30. avgusta 1859. Tršćanska opština ga je proglasila počasnim građaninom i dodelila mu počasnu zastavu za velike zasluge u pomorstvu.

1876. - Rođen je srpski generalštabni pukovnik Dragutin Dimitrijević Apis, glavni inspirator oficirske zavere i ubistva kralja Aleksandra Obrenovića i kraljice Drage Mašin 11. juna 1903, čime je odlučujuće doprineo da se na srpski presto vrati dinastija Karađorđević. Kao načelnik obaveštajnog odeljenja Glavnog generalštaba srpske vojske, povezao se s nacionalnooslobodilačkim pokretima i organizacijama Srba van Srbije, a 1911. je s nekoliko drugova osnovao tajnu organizaciju 'Ujedinjenje ili smrt', poznatu i kao 'Crna ruka', radi rušenja Otomanske imperije i Austro-Ugarske, kako bi bio ostvaren narodni ideal - ujedinjenje srpstva. Uhapšen je u Prvom svetskom ratu u decembru 1916. na Solunskom frontu, zbog insceniranog atentata na regenta Aleksandra Karađorđevića. Posle smrtne presude vojnog suda, donesene na montiranom procesu, s još dvojicom oficira je streljan u junu 1917. Prilikom revizije Solunskog procesa 1953, utvrđeno je da su atentat inscenirali sam Aleksandar Karađorđević i Radikalna stranka i svi osuđeni su rehabilitovani.

1879. - Osnovana Francuska kompanija za izgradnju Panamskog kanala na čelu sa Ferdinandom de Lesepsom. Kompanija je bankrotirala 1889. izazvavši veliki politički skandal u Francuskoj, a gradnju kanala nastavile su SAD, nakon što su 1902. otkupile francusku koncesiju, dotad izvršene radove i znatan deo opreme za 40 miliona dolara i osnovale Zonu Panamskog kanala.

1883. - Umro je Đoka Vlajković, zadužbinar i dobrotvor, pukovnik srpske vojske.

1887. - Rođen je Karlo I, poslednji austrijski car i ugarsko-hrvatski kralj, naslednik Franca Jozefa I.

1892. - Potpisan Francusko-ruski savez, jedan od ugovora koji je vodio nastanku Antante.

1893. - Rođena je američka filmska glumica Me Vest, koja se iskazala kao izuzetan komičar. Filmovi: 'Seks', 'Dijamantska Lili', 'Nisam anđeo', 'Klondajk Eni', 'Svaki dan je praznik', 'Idi na zapad, mladi čoveče', 'Mura Brekendridž', 'Učinila mu je krivo'.

1896. - Džorž Karmak otkrio je zlato u pritoci reke Klondajk u Kanadi, izazvavši jednu od najmasovnjih 'zlatnih groznica'.

1908. - Umro je srpski pisac Radoje Domanović, najveći srpski satiričar, koji je oštro, kritički i duhovito slikao vlast ogrezlu u korupciju i nasilje, lažno rodoljublje i do servilnosti poslušno građanstvo. Posle završetka Velike škole u Beogradu, bio je nastavnik u Vranju, Pirotu i Leskovcu, a iz službe je otpušten kao protivnik režima Obrenovića. Od 1905. do smrti bio je šef korektora Državne štamparije u Beogradu. Uređivao je satirični list 'Stradija'. Počeo je realističkim pripovetkama iz seoskog života, ali je ubrzo počeo da piše satiru, stvorivši dela univerzalne vrednosti. Dela su mu: satirične pripovetke 'Stradija', 'Vođa', 'Danga', 'Mrtvo more', 'Kraljević Marko po drugi put među Srbima'.

1911. - Rođen je Mihail Mojsejevič Botvinik, sovjetski šahovski velemajstor i osnivač čuvene sovjetske škole šaha.

1923. - Rođena je Mira Stupica, srpska glumica.

1929. - Rođen je američki pilot Frensis Geri Pauers, koji je oboren 1960. dok je iznad sovjetske teritorije letio špijunskim avionom 'U-2', što je izazvalo veliku diplomatsku krizu SAD i SSSR. Pauers se tada spasio iskakanjem, zarobljen je i 1962. razmenjen za jednog sovjetskog špijuna.
1941. - Nemački okupatori su u Drugom svetskom ratu obesili o bandere na Terazijama u centru Beograda tela petorice srpskih rodoljuba i ostavili ih da vise više dana. Prethodno su u dvorištu Gestapoa, zbog navodne terorističke aktivnosti, streljali studenta Milorada Pokrajca, krojačkog radnika Jovana Jankovića, obućara Svetislava Milina, seljaka iz okoline Sopota Velimira Jovanovića i borca Kosmajskog partizanskog odreda Ratka Jevića.
1943. - Rođen je američki filmski glumac Robert de Niro, jedna od najvećih svetskih filmskih zvezda krajem XX veka, dobitnik Oskara za uloge u filmovima 'Kum Dva' i 'Razjareni bik'. Ostali filmovi: 'Taksista', 'Dvadeseti vek', 'Bilo jednom u Americi', 'Lovac na jelene', 'Njujork, Njujork', 'Vrelina', 'Obožavalac' ...

1943. - Savezničke snage uspostavile su, u Drugom svetskom ratu, kontrolu na Siciliji.

1943. - Winston Churchill, F. D. Roosevelt i William Lyon Mackenzie King započeli Prvu kvebečku konferenciju.

1945. - Poginuo Dragutin Keserović, četnički pukovnik.

1945. - Vođa indonežanske borbe za nezavisnost Ahmed Sukarno proglasio nezavisnost Indonezije od Holandije i osnivanje jedinstvene Republike Indonezije. Holandija je priznala suverenitet Indonezije tek 1949, nakon četvorogodišnjeg indonežansko-holandskog rata.

1950. - Indonezija je dobila nezavisnost od Holandije.

1953. - Rođen je Dragan Kićanović, najbolji srpski sportista XX veka.

1957. - Rođen je Alen Islamović, bosanskohercegovački rok pevač - Divlje Jagode, Belo Dugme.

1960. - Rođen je Šon Pen, američki filmski glumac i redatelj.

1960. - Afrička država Gabon stekla nezavisnost od Francuske.

1961. - Umro je Jakob Savinšek, jugoslovenski i slovenački vajar i pesnik.

1962. - Bitlsi su u svom sastavu izvršili izmenu, tako što je na mesto Pita Besta došao Ringo Star.

1962. - Čuvari Berlinskog zida ranili 18-godišnjeg Petera Fehtera kada je pokušao da pobegne preko Berlinskog zida i pustili ga da umre od gubitka krvi. Taj slučaj postao je simbol tragedije do koje je dovelo podizanje zida između Istočne i Zapadne Nemačke, a dvojica čuvara optuženi su u julu 1996. za ubistvo bez predumišljaja.

1970. - Lansirana je 'Venera 7', prvi svemirski uređaj koji će uspešno poslati podatke s površine Venere na Zemlju.

1976. - U zemljotresu koji je izazvao ogromne talase, na filipinskom ostrvu Mindanao poginulo je oko 8.000 ljudi.

1978. - Okončan je prvi prekoatlantski let balonom. Posle 137 sati, balon 'The Double Eagle II' sleteo je na jedno pusto polje u blizini Pariza. Balonom su upravljali Ben Abruzzo, Maxie Anderson, i Larry Newman. Oni su preleteli 3,233 milje za šest dana.

1978. - Rođena je Jelena Karleuša, srpska pevačica turbo-folk, pop-folk i pop muzike.

1984. - Umro je Nenad Brixy, hrvatski novinar i književnik.

1985. - U eksploziji automobila-bombe u hrišćanskom delu Bejruta poginulo je 60 i povređeno sto ljudi.

1987. - Nemački ratni zločinac Rudolf Hes, zamenik Adolfa Hitlera, izvršio samoubistvo u 93. godini u berlinskom zatvoru Špandau, u kome je izdržavao kaznu doživotne robije na koju je osuđen u Nirnberškom procesu 1946.

1988. - Od eksplozije bombe podmetnute u vojni avion poginuo je pakistanski diktator, general Mohamed Zija ul Hak. S predsednikom Pakistana poginuo je i ambasador SAD u Islamabadu Arnold Rafel.

1990. - Balvan revolucija - Nakon najave Srpskog nacionalnog veća da će raspisati referendum o autonomiji Srba u Hrvatskoj, specijalne snage hrvatske policije napale su policijske stanice u srpskim opštinama Obrovac i Benkovac. Srbi su odgovorili podizanjem barikada na saobraćajnicama, čime je počela pobuna Srba u Kninskoj krajini.

1990. - Dva MiG-a 21 JNA su presreli tri helikoptera MUP-a RH koji su pošli ugušiti srpsku pobunu. Zapretili su im rušenjem, zbog čega su se ovi vratili.

1996. - Sa kosmodroma u Bajkonuru u vasionu je poletela prva Francuskinja, Klaudija Andre Dešaj, koja je potom provela 16 dana u naučnoj misiji na ruskoj svemirskoj orbitalnoj stanici 'Mir'.

1998. - Predsednika SAD Bila Klintona u Bijeloj kući četiri sata ispitivao nezavisni tužilac Kenet Star, poslije čega je šef američke države na televiziji opisao seksualne odnose s pripravnicom u Beloj kući Monikom Levinski kao 'nepodobnu vezu'.

1999. - U najtežoj prirodnoj katastrofi u istoriji Turske, u zemljotresu sa epicentrom kod grada Izmit, 150 kilometara zapadno od Istanbula, poginulo je više od 30.000 ljudi.

2001. - Nezadovoljna radom vlade Srbije, Demokratska stranka Srbije donela je odluku da povuče svoje predstavnike iz vlade. Bio je to početak ozbiljne krize u Demokratskoj opoziciji Srbije (DOS) koja je izbornom pobedom u septembru 2000. srušila desetogodišnji režim Slobodana Miloševića.

2003. - Američki vojnici u Bagdadu ubili Rojtersovog kamermana Mazena Dane. Ubistvo osudili Komitet za zaštitu novinara - CPJ iz Njujorka i organizacija Reporteri bez granica - RSF iz Pariza i pozvali SAD da sprovedu punu istragu.

2015. - Umro je Arsen Dedić, kompozitor, književnik, prevodilac, pesnik i kantautor.
   RSS FEED-OVI ZA VAŠ SAJT NAJBOLJA WEB SKOLA NAJBOLJI SAJT SA BESPLATNIM SLIKAMA