Ponuda Tema

Desilo Se u Ovaj Dan - 10. Oktobar

   Šta se sve događalo i koji važni događaji su se desili na ovaj dan, 10. oktobra! Šta se sve nekada dešavalo desetog oktobra, šta je posebno ovog datuma, koje su poznate ličnosti rođene a koje umrle ovog datuma?
680. - U bitci kod Karbale ubijen je šijitski imam Husein bin Ali. Njegovom smrću došlo je do konačne islamske podele na sunite i šite.

732. - U bici kod Poatjea, grada u zapadnoj Francuskoj, Karlo Martel odneo je odlučujuću pobedu nad Mavrima - Arabljanima i zaustavio njihovo nadiranje u Francusku.

833. - Umro je Al-Mamun, abasidski kalif i pokrovitelj nauke.

1470. - Rođen je Selim I Mrgodni, sultan Osmanlijskog carstva od 1512-1520

1582. - Zbog uvođenja Gregorijanskog kalendara ovaj dan (10.oktobar) nije postojao u kalendaru navedene godine u Italiji, Poljskoj Portugaliji i Španiji.

1659. - Umro je Abel Tasman, holandski istraživač i moreplovac.

1684. - Rođen je francuski slikar Žan Antoan Vato, tipičan predstavnik rokokoa, čije je slikarstvo delikatnog kolorita i osetljivog crteža uglavnom posvećeno temama iz društvenog života aristokratije. 

1731. - Rođen je Henry Cavendish, britanski prirodnjak.

1733. - Francuska objavila rat austrijskom caru Karlu VI zbog njegove podrške knezu Avgustu III u nameri da postane poljski kralj, umesto francuskog kandidata Stanislava Lešćinskog. Rat za poljsko nasleđe trajao do 1735.

1813. - Rođen je Đuzepe Verdi, italijanski kompozitor, uz Vagnera najistaknutiji operski stvaralac 19. veka. Njegove prve opere, nastale u doba bujanja rizorđimenta, pokreta za ujedinjenje Italije, odražavaju slobodarske nacionalne ideje tog pokreta (Nabuko, Lombardi, Jovanka od Arka).

1830. - Rođena je je Izabela II, španska kraljica (1833-1868). Za njene vladavine, u Španiji je bilo nekoliko građanskih ratova. Najznačajniji je tzv. Prvi karlistički rat (1833-1840), po formi dinastički rat između starih feudalnih snaga i narastajućih kapitalističkih (Izabela II). Njena kasnija konzervativna politika jedan je od uzroka buržoaske revolucije 1868. u kojoj je zbačena.

1834. - Rođen je Aleksis Kivi, finski nacionalni književnik.

1837. - Umro je francuski ekonomista Šarl Furije, socijalista-utopista. Pred kraj života stekao je značajan broj pristalica koji su širili i pokušavali praktično ostvariti njegovu ideju o eksperimentalnim zajednicama - falangama, kao prelaznom stupnju ka 'društvu harmonije' ('Novi industrijski i društveni svet', 'Teorija četiri pokreta').

1847. - Rođen je Milan Jovanović Batut, lekar, univerzitetski profesor i utemeljivač Medicinskog fakulteta.

1861. - Rođen je norveški polarni istraživač, diplomata i humanista Fritjof Nansen, profesor okeanografije na Univerzitetu u Oslu, dobitnik Nobelove nagrade za mir 1922. Istraživao je od 1893. do 1896. Grenland i Severni ledeni okean ploveći na brodu 'Fram', koji je konzerviran i čuva se u blizini Osla. Posle Prvog svetskog rata bavio se zaštitom ratnih zarobljenika i nacionalnih manjina. Jedna vrsta emigrantskog pasoša, nazvana 'Nansenov pasoš', i sada je u upotrebi za raseljena lica kao potvrda identiteta.

1868 - Karlos Sespedes je proglasio nezavisnot Kube čime je počeo desetogodišnjji rat sa Španijom.

1887. - Rođen je Zvonimir Rogoz, hrvatski glumac i redatelj.

1888. - Rodjen je ruski revolucionar Nikolaj Ivanovič Buharin, jedan od vodećih ideologa boljševika, funkcioner Kominterne. Zbog protivljenja Staljinovoj brutalnoj kolektivizaciji sela 1929. je isključen iz Politbiroa partije, uhapšen je 1937. i nakon montiranog procesa streljan 1938.

1901. - Rođen je švajcarski skulptor, slikar i grafičar Alberto Đakometi, poznat po nadrealističkim prostornim konstrukcijama 'Palata u 4 časa ujutro' i ekstremno izduženim bronzanim ljudskim figurama: 'Kola', 'Sedam figura i jedna glava'.

1911. - Kineski nacionalni vođa Sun Jat Sen u Vučangu proglasio republiku i počeo revoluciju u kojoj je oborena dinastija Manču. Time završena vladavina kineskih careva koja je trajala 2.000 godina. Politički naslednici ove kineske republike su se posle pobede komunista neposredno posle Drugog svetskog rata povukli na Tajvan i tamo nastavili politički kontinuitet Republike Kine.

1913. - Rođen je Claude Simon, francuski književnik.

1913. - Završena izgradnja Panamskog kanala dugog 81,6 kilometara, kojim su spojeni Atlantski i Tihi okean.

1917. - Brazil u Prvom svetskom ratu objavio rat Nemačkoj pošto su Nemci torpedovali brazilske brodove.

1918. - Prva srpska armija počela je operacije za oslobađanje Niša u Prvom svetskom ratu, uprkos upozorenju vrhovnog komandanta savezničkih snaga na Balkanu, francuskog generala Luja Franše Deperea, da je to srljanje u avanturu. Goneći austrijsku i nemačku vojsku dolinom Južne Morave, srpska vojska je, pod komandom vojvode Petra Bojovića, u munjevitom napadu oslobodila Niš i primorala okupatore na povlačenje ka severu. Grad zauzet 12. oktobra.

1930. - Rođen je Harold Pinter, engleski dramatičar i pozorišni režiser, dobitnik Nobelove nagrade za književnost 2005. godine.

1934. - Rođena je Dušanka Kalanj, spikerka i voditeljka Televizije Beograd, prva voditeljka TV Dnevnika.

1935 - Grčka vojska je državnim udarom srušila Drugu Grčku republiku i vladu Panagisa Caldarisa, i restaurirala kraljevinu na čelu sa regentom Georgiosom Kondilisom.
1938. - Potpisan Minhenski sporazum, čime su Studeti pripojeni nacističkoj Nemačkoj.

1941. - U Zagrebu su ustaše srušile sinagogu.

1943. - Generalisimus Čang Kaj Šek položio zakletvu kao predsednik Kine.

1950. - Rođena je Nora Roberts, američka bestselerka, autor više od 209 ljubavnih romana.

1954. - Vijetnamski lider Ho Ši Min ušao u glavni grad Vijetnama Hanoj, koji su dva dana ranije napustile francuske kolonijalne trupe.

1957. - Rođen je Vlasta Cenić, srpski pesnik za decu.

1963. - Rođen je Dragan Bjelogrlić, srpski glumac, scenarista i producent.

1964. - U Tokiju su otvorene 18. moderne Olimpijske igre.

1965. - Rođen je Kris Pen, američki filmski glumac.

1967. - Potpisan je sporazum o vanjskom svemiru kojim se zabranjuje postavljanje oružja za masovno uništenje u svemir.

1970. - Fidži, grupa od 322 ostrva u Pacifiku, dobio je nezavisnost od Velike Britanije i današnji dan slavi se kao Dan nezavisnosti.

1970. - Umro je francuski političar Eduar Daladje. Kao premijer Francuske potpisao je Minhenski sporazum 1938. kojim je Hitleru omogućeno da Sudetsku oblast u Čehoslovačkoj pripoji Nemačkoj.

1970. - Rođen je Goran Navojec, hrvatski glumac.

1971. - U Austriji je na izborima za Nacionalno veće SPO (Socijalisticka stranka Austrije) prvi put dobila više od 50% glasova.

1973. - Potpredsedenik SAD Spiro Egnju morao da podnese ostavku zbog optužbi za izbegavanje plaćanja poreza.

1975. - Filmske zvezde Ričard Barton i Elizabet Tejlor venčale se po drugi put. Sledeće godine ponovo se razveli. I tako redom.

1976. - 98-godišnji Grk Dimitrion Yordanidis je najstariji čovek koji je istrčao maraton. To je učinio za 7 sati i 33 minuta.

1976. - Poginula Silvana Armenulić, bosanska pevačica narodnih pesama.

1980. - U katastrofalnom zemljotresu u Alžiru poginulo 2.590 osoba, a oko 330.000 stanovnika grada El Asnam ostalo bez domova.

1982. - SAD uvele sankcije protiv Poljske zbog odluke poljske vlade da zabrani sindikat 'Solidarnost'.

1985. - Umro je Orson Vels, reditelj, glumac, scenograf, novinar i romansijer. Režijom je počeo da se bavi još na koledžu, režirajući Šekspirove drame. Izgradio je osobeni stil i uticao na niz američkih i evropskih reditelja. Svako njegovo delo nosi pečat snažne i originalne ličnosti. Filmovi: 'Treći čovek', 'Veličanstveni Ambersonovi', 'Otelo', 'Dama iz Šangaja'...

1985. - Umro je američki filmski i pozorišni glumac Jul Briner, dobitnik Oskara za ulogu u filmu 'Kralj i ja', mjuzikl u kojem je godinama igrao i u pozorištu ('Deset božjih zapovesti', 'Anastasija', 'Braća Karamazovi', 'Sedmorica veličanstvenih').

1990. - SSSR i Nemačka potpisali ugovor o povlačenju sovjetskih vojnika iz Nemačke do kraja 1994. U Istočnoj Nemačkoj bilo stacionirano 380.000 sovjetskih vojnika s 220.000 članova porodica.

1991. - Skupština Srbije donela odluku da republička zastava bude trobojka, bez komunističkog simbola, zvezde-petokrake.

1993. - Socijalista Andreas Papandreu dobio izbore i vratio se na vlast u Grčkoj.

1995. - Izrael u skladu s mirovnim sporazumom s Palestinskom oslobodilačkom organizacijom počeo povlačenje sa Zapadne obale i oslobodio iz zatvora oko 300 Palestinaca.

1996. - Počinje šahovski turnir u Tilburgu, Holandija.

1997. - U padu aviona DC-9 argentinske kompanije ALA u Urugvaju nije preživeo niko od 74 putnika i članova posade.

2000 - Umrla je Sirimavo Bandaranaike, bivši premijer Šri Lanke (1960-1977) i prva žena premijer na svetu. Bila je jedan od osnivača Pokreta nesvrstanih.

2000. - Predsednici Bjelorusije, Kazahstana, Kirgistana, Rusije i Tadžikstana potpisali su u Astani glavnom gradu Kazahstana, sporazum o stvaranju Evroazijske ekonomske zajednice koji podrazumeva integraciju ekonomije pet bivših sovjetskih republika.

2001. - Bela kuća objavila 'crnu listu' najtraženijih terorista - na spisku su 22 imena, a na vrhu su Osama bin Laden i dvojica njegovih najbližih saradnika - Ajman al-Zavahir i Mohamed Atef.

2001. - Nobelovu nagradu za ekonomiju dobili Amerikanci Džordž A. Akerlof, Majkl Spens i Džozef E. Stiglic. Svojom 'analizom tržišta sa asimetričnim informacijama', oni su pokazali u kojoj meri informacije utiču na funkcionisanje tržišta, od prodaje polovnih automobila do uspona i kolapsa na velikim berzama.

2003. - Umro je američki pijanist Eugen Istomin, poslednji živi član čuvenog kamernog tria, u kome su još bili Isak Štern i Leonard Rouz.

2004. - U Litvaniji održani prvi parlamentarni izbori od kada je ta baltička zemlja ušla u EU i u NATO.

2004. - Američki glumac Kristofer Riv, poznat po filmskoj ulozi strip junaka Supermena, umro u 52. godini.

2005. - U Beogradu je proglašen početak pregovora o Sporazumu o stabilizaciji i pridruživanju Srbije i Crne Gore Evropskoj Uniji.

2005. - U egzilu u Južnoj Africi umro je Milton Obote, prvi lider Ugande nakon sticanja nezavisnosti.

2008. - Bivši finski predsednik i dugogodišnji mirovni posrednik Marti Ahtisari dobio je Nobelovu nagradu za mir. Ahtisari je bio posrednik UN u pregovorima o statusu Kosova.

2010. - U sukobima u Beogradu lakše i teže je povrijeđeno 124 policajca i 17 demonstranata, a privedeno je 207 osoba, povodom održavanja gej parade 'Parada ponosa'.

2015. - U dve eksplozije u Ankari poginulo je 95 ljudi, a više od 500 je zatražilo medicinsku pomoć. Eksplozije su se desile u razmaku od nekoliko minuta, na razdaljini od oko 50 metara, ispred glavne železničke stanice, u trenutku kada se stotine ljudi okupljalo na protestu zahtevajući više demokratije i okončanje sukoba s kurdskim separatistima.
   RSS FEED-OVI ZA VAŠ SAJT NAJBOLJA WEB SKOLA NAJBOLJI SAJT SA BESPLATNIM SLIKAMA