Ponuda Tema

Desilo Se u Ovaj Dan - 05. Oktobar

   Šta se sve događalo i koji važni događaji su se desili na ovaj dan, 05. oktobra! Šta se sve nekada dešavalo petog oktobra, šta je posebno ovog datuma, koje su poznate ličnosti rođene a koje umrle ovog datuma?
610. - U Carigradu, u crkvi Presvete Mudrosti - Aja Sofija, Iraklije (610 - 641) je krunisan za novog istočnorimskog (vizantijskog) cara.

877. - Umro je Karlo II Ćelavi. Bio je francuski kralj.

1056. - Umro je Henrik III, nemačko-rimski car.

1511. - Papa Julije II osnovao je Svetu ligu Aragona, Venecije i Papske države sa ciljem da odbrani jedinstvo crkve, ali i da istera Francuze iz Italije.

1713. - Rođen je francuski filozof i pisac Deni Didro, predstavnik slobodarskog duha revolucionarne buržoazije XVIII veka, jedan od najznačajnijih autora velike francuske 'Enciklopedije'. Dela su mu: 'Razgovor Dalambera i Didroa', 'Misli o tumačenju prirode', 'Dalamberov san', 'Žak fatalista', 'Ramoov sinovac' i druga ...

1762. - U Beču je prvi put izvedena opera 'Orfej i Euridika'.

1789. - Rođen je William Scoresby, britanski moreplovac i istraživač.

1796. - Pod pritiskom Francuske, Španija je objavila rat Velikoj Britaniji, koji je završen katastrofalnim porazom francusko-španske flote 1805. u bici kod Trafalgara.

1805. - Umro je Čarls Kornvolis, britanski general i državnik.

1829. - Rođen je Chester A. Arthur, američki političar, 21. predsednik SAD-a.

1840. - U prepadu Crnogoraca na njegov logor, gine hercegovački velmoža Smail-aga Čengić, što je događaj kasnije opisan u epu Smrt Smail-age Čengića.

1857. - Srpski slikar Stevan Todorović, pionir fizičke kulture u Srbiji, otvorio je u Beogradu besplatnu školu za slikanje, pevanje i gimnastiku. Školu je šef beogradske policije ubrzo zabranio s obrazloženjem: 'Na tužbu roditelja da izvodite takvu igru u kojoj deca mogu slomiti noge i ruke zabranjuje Vam se rad', ali je ministar prosvete, čiji je sin pohađao tu školu, stavio zabranu van snage.

1864. - Rođen je francuski hemičar i industrijalac Luj Limijer, pionir svetske kinematografije, koji je s bratom Ogistom izumeo postupak snimanja u prirodnim bojama. U pariskoj kafani 'Gran kafe' priredili su 28. decembra 1895. godine prvu filmsku predstavu u svetu - 'Ulazak voza u stanicu', 'Radnici izlaze iz fabrike'.

1880. - Umro je francuski kompozitor nemačkog porekla Žak Ofenbah koji je izgradio prototip francuske operete i značajno doprineo njenoj popularnosti. Komponovao je oko 100 muzičkih dela od kojih su najpoznatije operete 'Plavobradi', 'Orfej u paklu', 'Lepa Jelena' i opera 'Hofmanove priče'.

1883. - Prvi evropski transkontinentalni ekspresni voz 'Orijent ekspres' krenuo je iz Pariza za Istanbul.

1885. - Saborski vritnjak: pravaški zastupnik Josip Gržanić udario bana Khuenu Hedervarija nogom u stražnjicu, revoltiran nezakonitim odvozom Komornih spisa iz zagrebačkog Hrvatskog arhiva u Budimpeštu.

1887. - Rođen je Max Ackerman, nemački slikar.

1888. - Rođen je Ida Rubinstein, ruska plesačica.

1898. - Rođen je Ervin Šinko, hrvatski književnik.

1908. - Austro-Ugarska je anektirala Bosnu i Hercegovinu.

1908. - Bugarski knez, nemački princ Ferdinand Koburg proglasio je nezavisnost Bugarske od Otomanskog carstva, a sebe carem Ferdinandom I.

1910. - Portugalija je posle obaranja kralja Manuela II proglašena republikom pod predsednikom Žuakimom Teofilom Fernandešom Bragom.

1912. - Potpisnice Balkanskog saveza - Srbija, Bugarska i Crna Gora - predale ultimativnu notu Turskoj, posle čega je počeo Prvi balkanski rat.

1915. - U I svetskom ratu, britanske i francuske trupe iskrcale su se u Solunu, povrijedivši grčku neutralnost.

1915. - Snažnom artiljerijskom vatrom duž celog fronta na Dunavu, Savi i Drini, u Prvom svetskom ratu počela je ofanziva Centralnih sila na Srbiju. Posle mjesec dana žestokog otpora nemačke i austrougarske trupe su, uz pomoć Bugara koji su udarili sa leđa, okupirale Srbiju, a glavnina srpske vojske se povukla preko albanskih planina na grčko ostrvo Krf. Oporavljene srpske trupe su 1918. probile Solunski front, što je ubrzalo slom Centralnih sila.

1915. - Rođen je Jicak Šamir, izraelski političar.

1921. - Rođen je Drago Lang, narodni heroj Jugoslavije.
1921. - Sadašnji ustav Lihenštajna stupio je na snagu.

1930. - U Ateni je počeo prvi Balkanski kongres koji je trebao pridonijeti gospodarskoj suradnji balkanskih naroda i rješavanju pitanja manjina.

1933. - Umro je Nikolaj Judenič, ruski general.

1936. - Rođen je Vaclav Havel, češki književnik i političar.

1937. - Američki predsednik Franklin D. Roosevelt objavio je kako će SAD napustiti izolacionističku politiku kako bi se suprotstavile ekspanziji 'agresivnih' država.

1938. - Predsednik Čehoslovačke Edvard Beneš podneo je ostavku i otišao u izbeglištvo, nakon što je pod pritiskom Velike Britanije i Francuske prihvatio Minhenski sporazum kojim je Sudetska oblast ustupljena Hitlerovoj Nemačkoj.

1938. - Umrla je Sveta Faustina Kowalska, poljska katolička svetica.

1940. - U Beogradu je rođena poznata glumica Milena Dravić. Na film je dospela slučajno, tako što ju je na naslovnoj strani neke ilustrovane revije još kao srednjoškolku zapazio reditelj F. Cap i dao joj ulogu u filmu 'Vrata ostaju otvorena' (1959). Kako se nametnula svojim šarmom i spontanošću, ubrzo su se ređale njene uloge u filmovima: 'Diližansa snova' (1960), 'Zajednički stan' (1960), 'Uzavreli grad' (1961), 'Leto je krivo za sve' (1961). Motivisana uspehom koji je do tada postigla, upisuje Akademiju za film, pozorište, radio i televiziju. Za ulogu u 'Prekobrojnoj' (1962) osvaja Zlatnu arenu na Festivalu u Puli. Od tada sarađuje sa preko trideset reditelja svih generacija i neprekidno igra uglavnom glavne uloge u više od pedeset filmova najrazličitijih žanrova. Postala je jedan od glumačkih postulata srpske kinematografije. Svoju drugu Zlatnu arenu dobila je za ulogu u filmu 'Biciklisti' (1970). Dobitnica je i pet Srebrnih arena, a za ulogu u filmu 'Posebni tretman' (1980) nagrađena je nagradom za epizodnu ulogu na Festivalu u Kanu. Od brojnih drugih filmskih nagrada i priznanja ističe se titula Prve dame jugoslovenskog filma koja joj je dodeljena na Filmskim susretima u Nišu još 1970. godine.

1945. - Korenica postaje Titova Korenica.

1947. - Rođen je Brian Džonson, je engleski pevač i tekstopisac. Godine 1980. postao je treći pevač australske rock grupe AC/DC nakon smrti pevača Bon Scotta.

1947. - U Varšavi, na osnovu odluke koju su rukovodstva komunističkih partija SSSR, Jugoslavije, Bugarske, Rumunije, Mađarske, Čehoslovačke, Poljske, Francuske i Italije donela sedam dana ranije, osnovan Informacioni biro tih partija - Informbiro ili Kominform, sa sedištem u Beogradu. Informbiro je raspušten 1956.

1948. - Rođen je Zoran Živković, srpski pisac.

1951. - Rođen je Bob Geldof, irski pevač, član nekadašnje grupe 'Boomtown Rats'.

1954. - Ujedinjeno Kraljevstvo, SAD, FNR Jugoslavija i Italija su potpisale Londonski sporazum o ukidanju Slobodne zone Trsta i dodeli zone B i manjeg dela zone A Jugoslaviji, a većeg dela zone A sa gradom Trstom Italiji.

1960. - Umro je Alfred Kroeber, američki arheolog i antropolog.

1962. - Bitlsi su objavili svoj prvi album - 'Love Me Do'.

1964. - U Zapadni Berlin je kroz tajno iskopan tunel ispod Berlinskog zida pobeglo 57 državljana Istočne Nemačke, što je bilo najveće masovno bekstvo od izgradnje zida 1961.

1969. - BBS je emitovao prvu epizodu serije 'Leteći cirkus Monti Pajtona', koja je postala kultna emisija širom sveta.

1970. - Vršilac dužnosti predsednika Egipta Anvar el Sadat sedam dana posle smrti Gamala Abdela Nasera zvanično postao šef države.

1973. - Umrla je Milunka Savić, srpska heroina Balkanskih i Prvog srpskog rata.

1974. - Pet ljudi je poginulo, a 35 ranjeno u eksploziji bombi koje su irski nacionalisti bacili u dva bara u mestu Gildford u Engleskoj.

1975. - Američko istražno povjerenstvo ustvrdilo je da je američka tajna služba CIA 60-ih godina nekoliko puta pokušala ubiti kubanskog predsednika Fidela Castra.

1983. - Lider poljskog pokreta 'Solidarnost' Leh Valensa dobio je Nobelovu nagradu za mir.

1983. - Rođen je Niki Hilton, naslednica Hilton hotelskog lanca, dizajner.

1985. - Košarkaš Cibone Dražen Petrović je upisao čak 112 poena u visokoj pobedi protiv Olimpije (158:77).

1986. - Rođen je Novica Veličković, srpski košarkaš.

1988. - Brazil dobija demokratski Ustav.

1988. - Jogurt revolucija u Novom Sadu kojom su pristalice Slobodana Miloševića srušile partijsko rukovodstvo Vojvodine.

1988. - Čileanci su se na plebiscitu izjasnili protiv predloga da predsedniku Čilea Augustu Pinočeu bude produžen mandat do 1997. godine.

1989. - Nobelova nagrada za mir dodeljena je tibetanskom duhovnom vođi u izbeglištvu Dalaj Lami.

1991. - Linus Torvalds objavio prvu zvaničnu 0.02 verziju Linux kernela.

1994. - U Švajcarskoj su pronađena tela 48 pripadnika sekte 'Hram Sunca' koji su izvršili obredno masovno samoubistvo.

1995. - Američki izaslanik za Balkan Ričard Holbruk uspeo je, nakon dva meseca pregovora sa Srbijom i Hrvatskom i liderima zaraćenih strana u Bosni, da postigne sporazum o prekidu vatre, koji je bio uvod u mirovne pregovore u Dejtonu.

1998. - Pravni komitet Predstavničkog doma Kongresa SAD odobrio otpočinjanje postupka o opozivu američkog predsednika Bila Klintona. To je bila treća istraga u postupku impičmenta u američkoj istoriji protiv predsednika SAD.

2000. - Demonstracije 5. oktobra 2000. — posle neuspelih pokušaja policije da suzavcem rastera stotine hiljada demonstranata u centru Beograda, koji su protestovali zbog poništavanja predsedničkih izbora, građani su ušli u Saveznu skupštinu, a nešto kasnije i u zgradu državne Radio televizije Srbije. Pod pritiskom masa Slobodan Milošević, desetogodišnji neprikosnoveni lider Srbije i SR Jugoslavije, sledećeg dana je priznao izborni poraz od kandidata Demokratske opozicije Srbije, Vojislava Koštunice.

2001. - Umrla je Emili Šindler koja je zajedno sa suprugom Oskarom, pomogla stotinama Jevreja da pobegnu iz nacističkih koncentracionih logora tokom Drugog svetskog rata.

2002. - Održani četvrti Opšti izbori Bosni i Hercegovini.

2004. - U okviru kasarne Topčider, ispred podzemnog vojnog objekta Karaš pod nerazjašnjenim i kontroverznim okolnostima poginula su dvojica gardista Vojske Srbije i Crne Gore: Dragan Jakovljević i Dražen Milovanović.

2004. - Umro je Moris Vilkins britanski naučnik i nobelovac, jedan od trojice naučnika koji su zajedno otkrili strukturu DNK. Nobelovu nagradu za medicinu dobio je 1962. godine, zajedno sa Fransisom Krikom i Džejmsom Votsonom.

2005. - U naletu uragana Sten, koji je izazvao blatno klizište u planinskom delu Gvatemale gde žive potomci Maja, poginulo je oko 2.000 ljudi.

■ 2006. - Ubijen lider Al kaide u Iraku Abu Ajub al Masri.

■ 2008. - U BiH održani lokalni izbori, na kojima je najbolji rezultat postigao SNSD.

■ 2011. - Njegova svetost patrijarh srpski Irinej uveden je u tron srpskih patrijarha u Pećkoj patrijaršiji na Kosovu i Metohiji, kao 45. poglavar Srpske pravoslavne crkve.

2011. - Umro je Steve Jobs, jedan od osnivača i glavni rukovodilac Apple.

2012. - Umro je Vojin Dimitrijević, ugledni srpskih stručnjak za međunarodno pravo i međunarodne odnose, osnivač i direktor Beogradskog centra za ljudska prava.

2015. - Švedski pisac Hening Mankel, poznat po serijalu romana o policijskom inspektoru Kurtu Valanderu, preminuo je u 67 godini.

   RSS FEED-OVI ZA VAŠ SAJT NAJBOLJA WEB SKOLA NAJBOLJI SAJT SA BESPLATNIM SLIKAMA