Ponuda Tema

Desilo Se u Ovaj Dan - 23. Septembar

   Šta se sve događalo i koji važni događaji su se desili na ovaj dan, 23. septembra! Šta se sve nekada dešavalo dvadeset trećeg septembra, šta je posebno ovog datuma, koje su poznate ličnosti rođene a koje umrle ovog datuma?
480. pre nove ere - Rođen je Euripid, slavni grčki dramatičar.

63. pre nove ere - Rođen je Oktavijan Avgust (lat. Gaius Julius Caesar Octavianus Augustus), osnivač je Rimskog carstva i bio je prvi rimski car, koji je vladao od 27. godine pre nove ere do svoje smrti 14. godine nove ere. Nakon što je pobedio vojsku Marka Aurelija i Kleopatre kod Akcija 31. godine p.n.e, preuzeo je svu vlast i zaveo novi oblik vladavine - principat i ustanovio Pax Romana - mir u celom Rimskom carstvu. Njegova vladavina smatra se najsjajnijim periodom rimske istorije i naziva Avgustov ili Zlatni vek.

1122. - Sklopljen Wormski konkordat temeljem koga se rimsko-nemački car Heinrich V odrekao svetovne vlasti nad papama i čime je okončana dugogodišnja Borba za investituru.

1215. - Rođen je Kublaj Kan, mongolski kan i kineski car.

1669. - Kralj Leopold I proglasio je zagrebačku isusovačku akademiju sveučilišnom ustanovom, što je začetak Sveučilišta u Zagrebu.

1687. - Srpski vojvoda Stojan Janković, vođa uskoka u Ravnim Kotarima u severnoj Dalmaciji, poginuo je u napadu na Turke u Duvnu. Zarobljen je u borbi s Turcima 1666. i odveden u Carigrad, odakle se posle 14 meseci izbavio bekstvom, što je opevano u srpskoj narodnoj pesmi 'Ropstvo Janković Stojana', a 1686. oteo je Sinj od Turaka. Za podvige u borbama protiv Turaka, mletačke vlasti odlikovale su ga titulom kavalijera i dale mu veliko imanje u Kotarima.

1719. - Lihtenštajn je postao nezavisna kneževina u okviru Svetog rimskog carstva.

1806. - Posle dve i po godine, američki istraživači Luis i Klark, vratili su se u Sent Luis sa prvog zabeleženog kopnenog puta od reke Misisipi do obale Pacifika i nazad, noseći sa sobom dragocene podatke o do tada neistraženim delovima severne Amerike. U ekspediciji je bilo 28 muškaraca i jedna žena; oni su ujedno i prvi evropski istraživači koji su kopnenim putem došli do obala Tihog okeana sa istoka.

1817. - Španija i Velika Britanija potpisale su sporazum o zabrani trgovine robljem.

1819. - Rođen je francuski fizičar Arman Fizo, koji je 1849. prvi izračunao brzinu svetlosti bez primene astronomskih proračuna.


1840. - Crnogorci su u Mljetičku na Durmitoru ubili 80 turskih vojnika i muselima gatačkog, pivskog i drobnjačkog Smail-agu Čengića, koji je pošao da kupi harač. O tom događaju spevan je herojski ep 'Smrt Smail-age Čengića', pripisan Ivanu Mažuraniću, pri čemu je ignorisano svedočanstvo iz prve ruke Ljubomira Nenadovića u 'Pismima iz Italije', prema kojem je autor epa Petar II Petrović Njegoš. Crnogorski vladar i vladika se u martu 1851. u Napulju požalio Nenadoviću, koji je upravo čitao 'Lažnog cara Šćepana Malog': 'Žao mi je, kad tako rado čitate moje stihove, što nemam ovđe pesmu Čengića. Znam da bi vam se vrlo dopala. Dođe mi jedan, i kad sam mu je pročitao, zaciganči - daj mi, daj mi; i ja mu dadoh, a prepis nije mi ostao.'

1846. - Nemački astronom Johan Gottfried Galle otkrio je planetu Neptun iz berlinske opservatorije. Neptun je osma velika planeta po redu daljina od Sunca, koja oko Sunca obilazi na prosečnoj udaljenosti od 30 astronomskih jedinica (448,5 mil. km) po gotovo kružnoj putanji, za 164 godine i 290 dana. Po redu veličina, Neptun je treća planeta a, poređenja radi, njegov prečnik iznosi 4,15 Zemljinih prečnika (53.000 km). Neptun se može videti samo teleskopom i ima izgled male zelenkaste kružne ploče na kojoj se ne primećuju nikakve pojedinosti. Oko njega kruže dva satelita: Triton, koji je otkriven mesec dana po otkriću planete, i Nereid, otkriven 1949. godine. Godine 1989, američki 'Voyager 2' bio je prva svemirska letelica koja je posetila ovu planetu.

1861. - Rođen je Robert Bosch, nemački preduzetnik.

1865. - Rođen je Suzana Valadon, francuska slikarka.

1866. - Srpski knez Mihailo Obrenović i crnogorski knez Nikola I Petrović zaključili su ugovor o zajedničkoj borbi za oslobođenje od Turaka i ujedinjenje srpskih zemalja. Knez Nikola se obavezao da će se u slučaju ujedinjenja dve države odreći prestola u korist kneza Mihaila.

1870. - Umro je francuski pisac Prosper Merime (Merimee). Kao veliki erudit, poznavalac istorije, arheologije i arhitekture, postao je 1834. inspektor u Upravi istorijskih spomenika, a od 1844. je član Francuske akademije. Njegova novela 'Karmen' inspirisala je francuskog kompozitora Žorža Bizea (Džordžs Bizet) da napiše istoimenu operu. ('Gusle', 'Hronika vremena Šarla IX', 'Tamango', 'Ertrurska vaza').

1874. - Rođen je Ernst Šteruvic, austrijski političar.

1882. - Umro je Fridrih Veler, nemački hemičar.
1889. - Osnovana je japanska tvrtka Nintendo, i to kao proizvođač igraćih karata.

1893. - U Beogradu je stavljena u pogon prva javna električna centrala u Srbiji.

1896. - Umro je Ivar Aasen, norveški pisac.

1897. - Osnovano Srpsko privredno društvo Privrednik u Zagrebu.

1907. - Rođen je Ane Desclos, francuska spisateljica.
1914. - U Prvom svetskom ratu u prvom vazdušnom napadu na Nemačku, britansko vazduhoplovstvo bombardovalo je grad Diseldorf.

1916. - Rođen je italijanski političar Aldo Moro, premijer Italije (1963-1968. i 1974-1976), lider Hrišćansko-demokratske stranke. Teroristička grupa 'Crvene brigade' kidnapovala ga je u martu 1978, a u maju je ubijen.

1923. - Umro je Ivo Ćipiko, srpski pripovedač.

1926. - Rođen je Džom Coltrejn, američki džez muzičar.

1930. - Rođen je američki muzičar Rej Čarls (Robinson). Ovaj slepi pevač višestruko je nagrađivan Gremi nagradama za pesme: 'Georgia on My Mind' (1960), 'Genius of Ray Charles' (1960), 'Hit the Road Jack' (1961), 'I Can't Stop Loving You' (1962), 'Busted' (1963), 'Crying Time' (1966), 'Living for the City' (1975), a 1986. godine dobio je i nagradu za životno delo. Oprobao se i kao glumac u filmovima 'The Blues Brothers', 'Ballad in Blue' i 'Limit Up'.

1932. - Nedžad, Hedžas i više drugih oblasti koje je pod patronatom Velike Britanije na Arabijskom poluostrvu pripojila dinastija Saudita, ujedinilo se u državu Saudijska Arabija.

1934. - Rođen je Per Olov Enquist, švedski književnik.

1934. - Rođen je Gino Paoli, italijanski kantautor.

1938. - Rođena je Romy Schneider, austrijska glumica.

1939. - Umro je austrijski psihijatar Sigmund Frojd (Freud), osnivač psihoanalize, posebno zaslužan za istraživanja podsvesne psihe i njene povezanosti sa seksualnim nagonom ('Tumačenje snova', 'O psihoanalizi', 'Psihopatologija svakodnevnog života').

1943. - Poginula Marija Bursać, prva žena narodni heroj Jugoslavije.

1943. - Rođen je Julio Iglesias, španski pevač.

1943. - Rođen je Antonio Tabucchi, italijanski književnik i prevodilac.

1946. - Rođen je Davorin Popović, bosanski pevač, član legendarnih 'Indexa'.

1949. - Rođen je Bruce Springsteen, američki rock-muzičar.

1954. - Rođen je Džordž C. Wolfe, američki pisac.

1954. - Rođena je Cherie Blair, supruga britanskog premijera Tonyja Blaira.

1956. - Velika Britanija i Francuska prepustile su Savetu bezbednosti UN problem Sueckog kanala.

1956. - Rođen je Paolo Rossi, slavni italijanski fudbaler.

1957. - Grčka je odbacila zahtev Bukurešta da se Rumunija priključi Balkanskom savezu, koji su ugovorima 1953. u Ankari i 1954. na Bledu zaključile Jugoslavija, Grčka i Turska.

1964. - U zgradi opere u Parizu predstavljena je nova tavanica koju je oslikao Mark Šagal, jedan od najoriginalnijih evropskih slikara, koji je rođen u Rusiji, ali je veći deo života proveo u Francuskoj. Radeći na površini od 560 kvadratnih metara, on je podelio tavanicu na koloritne zone koje je ispunio pejzažima i prikazima iz opera i baleta. Iako je bilo onih koji su Šagalov rad u operi kritikovali, većina je bila oduševljena. Godine 1966, Šagal je oslikao i dva ogromna murala u njujorškoj Metropoliten operi.

1973. - Huan Peron izabran je treći put za predsednika Argentine. Njegova žena Izabela postala je potpredsednik.

1973. - Umro je čileanski pisac i diplomata Pablo Neruda (70) jedan od najvećih pesnika Latinske Amerike i španskog jezika, dobitnik Nobelove nagrade za književnost 1971. ('Praznična pesma', 'Dvadeset ljubavnih pesama i jedna očajna', 'Španija u srcu').

1973. - Umro je Alexander S. Neill, britanski pedagog i osnivač škole Summerhill.

1987. - U Beogradu je održana 8. sednica Centralnog komiteta Saveza komunista Srbije, na kojoj je pobedila je tvrda struja tadašnjeg predsednika CK SK Srbije Slobodana Miloševića, nad umerenom politikom predsednika Predsedništva Srbije Ivana Stambolića.

1988. - Umro je Tibor Sekelj, svetski putnik.

1988. - Umirovljena poslednja parna lokomotiva u Hrvatskoj.

1988. - Rođen je Juan Martin del Potro, argentinski tenisač.

1991. - Jermenija je proglasila nezavisnost od SSSR-a.

1997. - Na mirovnim pregovorima u Severnoj Irskoj, protestanski unionisti su prvi put posle 75 godina razgovarali direktno sa vođama Šin Fejna, političkog krila Irske republikanske armije.

1997. - Irska rock-grupa U2 održala istorijski koncert u Sarajevu.

1998. - Savet bezbednosti UN doneo je rezoluciju 1199 kojom se zahteva prekid vatre između srpskih snaga bezbednosti i kosovskih Albanaca, preduzimanje mera za sprečavanje humanitarne katastrofe i nastavljenje pregovora o okončanju krize na Kosovu i Metohiji.

2001. - SAD su ukinule sankcije Indiji i Pakistanu, uvedene 1998, kada su te dve zemlje izvršile nuklearne probe.

2001. - Levičarska koalicija Demokratska leva alijansa - radnička unija, koja potiče iz bivšeg poljskog komunističkog režima, osvojila je većinu glasova na parlamentarnim izborima u Poljskoj.

2004 - Tropski uragan Džin, koji je pogodio Haiti, odneo je 1.147 života, a oko 1.250 ljudi se vode kao nestali.

2007. - Umro je Nikola Kovač, bosanski esejist, prevodilac, urednik, kritičar.

2008. - Preminula je Sonja Savić (47), filmska i TV glumica prepoznatljiva po promuklom glasu i imidžu urbane devojke. Zapažene uloge ostvarila je u filmovima 'Život je lep', 'Živeti kao sav normalan svet', 'Šećerna vodica', 'Balkanski špijun', 'Davitelj protiv davitelja', 'Kako je propao rokenrol', 'Mi nismo anđeli'...

2010 - Nepoznata slika iz 16. veka flamanskog majstora Pitera Brojgela Starijeg (Pieter Bruegel) pronađena je u Španiji. Slika 'The Wine of St. Martin's Day' je rađena u tehnici tempera na platnu i datira iz perioda između 1565. i 1568. godine. Na njoj je oslikana skupina od stotinak ljudi koji se guraju oko bačve kako bi probali prvo vino na Dan svetog Martina.

2011 - Predstavnici više od 100 država apelovali su na sve članice UN da ratifikuju Povelju o zabrani nuklearnih testova, 15 godina od kako je ona predstavljena. Da bi stupila na snagu neophodno je da Povelju ratifikuju još 44 države potpisnice za koje se veruju da raspolažu nuklearnom tehnologijom među kojima SAD, Kina, Severna Koreja, Egipat, Indija, Indonezija, Iran, Izrael i Pakistan.

2016 - Iz Sredozemnog mora izvučeno je 148 tela pošto se prevrnuo brod sa oko 600 migranata kod obale Egipta. Nesreću je preživelo 150 ljudi.

2017. - Umro je Uroš Stojanović, srpski pozorišni i filmski reditelj. Srpskoj filmskoj javnosti postao je poznat kao reditelj filma 'Čarlston za Ognjenku'.
   RSS FEED-OVI ZA VAŠ SAJT NAJBOLJA WEB SKOLA NAJBOLJI SAJT SA BESPLATNIM SLIKAMA