Ponuda Tema

Desilo Se u Ovaj Dan - 16. Septembar

   Šta se sve događalo i koji važni događaji su se desili na ovaj dan, 16. septembra! Šta se sve nekada dešavalo šesnaestog septembra, šta je posebno ovog datuma, koje su poznate ličnosti rođene a koje umrle ovog datuma?
304. - Umrla je Sveta Eufemija. Bila je hrišćanska svetica.

335. - U Jeruzalemu je posvećena grobna crkva na brdu Golgoti. Današnja sakralna građevina, na koju prava polaže šest kršćanskih verskih zajednica, potječe s prelaza XI u XII veka.

681. - U vizantijskoj prestonici Konstantinopolju, pod pokroviteljstvom cara Konstantina IV, zaključen Šesti vaseljenski sabor.

1098. - Rođena je Hildegard von Bingen, nemačka teologinja i prirodnjakinja.

1380. - Umro je francuski kralj Šarl V Mudri (Charles le Sage), koji je 1358, kao regent, dok je njegov otac Žan II bio zarobljenik Engleza, ugušio veliki seljački ustanak, Žakeriju. Stupio je na presto 1360, a u Stogodišnjem ratu uspeo da povrati od Engleza veći deo teritorije. Podsticao je nauku i kulturu. Nasledio ga je sin Šarl VI Ludi.

1387. - Rođen je engleski kralj Henri V, koji je tokom vladavine (1413-1422) nastavio Stogodišnji rat sa Francuskom i posle pobede 1415. kod Azenkura osvojio Pariz. Regent je postao 1420, a posle smrti Šarla VI prestolonaslednik Francuske.

1498. - Umro je španski dominikanac Tomas de Torkemada, pokršteni Jevrejin, prvi Veliki inkvizitor Španije (1483-1494) i fanatični propovednik Inkvizicije. Pod njegovim pritiskom kralj Ferdinand V izdao je dekret o progonu Jevreja na osnovu kojeg je 300.000 Jevreja proterano iz Španije.

1620. - Brod 'Mejflauer' krenuo iz engleske luke Sauthempton s putnicima koji će osnovati Plimut, prvu stalnu englesku koloniju u Severnoj Americi.

1630. - Gradić Shawmut promenio je ime u Boston.

1638. - Rođen je Luj XIV, kralj Francuske.

1647. - Ubijen Salih-paša Nevesinjac, veliki vezir Osmanlijskog carstva.

1701. - Umro je Jakov II, kralj Škota, Engleske i Irske.

1736. - Umro je nemački fizičar Gabrijel Danijel Farenhajt, koji je 1714. usavršio termometar napunivši ga živom, umesto alkoholom. Tačka smrzavanja na njegovoj skali, 32 stepena, označava najveću hladnoću koja je 1709. izmerena u Dancigu - današnji Gdanjsk.

1745. - Rođen je ruski vojskovođa Mihail Ilarionovič Kutuzov, jedan od najvećih vojnih stratega 19. veka. Proslavio se borbama protiv Turaka i Napoleona Bonaparte 1812. Jedna je od glavnih ličnosti romana 'Rat i mir' Lava Tolstoja.

1782. - Umro je Farineli, kastrat, jedan od najčuvenijih italijanskih soprana.

1810. - Migel Hidalgo, parohijski sveštenik u Doloresu, Gvanahuato, je održao govor Vapaj Doloresa svojim parohijanima, započevši Meksički rat za nezavisnost od Španije.

1812. - U Moskvi je izbio veliki požar koji je sledećih dana uništio tri četvrtine grada.

1823. - Rođena je Francis Parkman, spisateljica.

1823. - Rođen je srpski knez Mihailo Obrenović, koji je Srbiju učinio najjačom vojnom silom na Balkanu. Vladao je od 1839. do 1842. i od 1860. do 1868, kad je ubijen u Košutnjaku. Zbog bune Tome Vučića Perišića, pobegao je 1842. u Austriju, gde je pomagao Vuka Karadžića, Đuru Daničića, Branka Radičevića i druge srpske pisce. Kad se njegov otac, knez Miloš Obrenović, vratio na vlast 1858, preuzeo je komandu nad vojskom, a 1861. je ustanovio narodnu vojsku od oko 50.000 ljudi i snabdeo je modernim oružjem. Iskoristio je tursko bombardovanje Beograda 1862. i posle dugih pregovora naterao je 1867. Turke da povuku garnizone iz svih srpskih gradova. Sklapao je saveze s balkanskim hrišćanima radi rušenja Otomanskog carstva - 1866. s Crnom Gorom, 1867. s Grčkom i s bugarskim revolucionarnim odborom i 1868. s Rumunijom i nastojao je da spreči pad Bosne i Hercegovine pod austrijsku vlast.

1824. - Umro je francuski kralj Luj XVIII, koji je vladao u vrijeme restauracije poslije pada cara Napoleona Prvog Bonaparte. Titulu kralja je nosio od 1795, ali je stvarno vladao od 1814. do smrti, kad ga je na prestolu nasledio brat Šarl Deseti.

1829. - U Zadru otvoren prvi javni gradski perivoj.

1853. - Rođen je Albrecht Kossel, nemački lekar i nobelovac.

1857. - Patentirana je mašina za slaganje slova.

1859. - U Frankfurtu na Majni osnovano je Nemačko nacionalno udruženje. Društvo je težilo državnom ujedinjenju Nemačke pod pruskim vodstvom.

1859. - Škotski istraživač David Livingstone u istočnoj Africi otkrio veliko jezero Njasa, koje sada dele Malavi, Tanzanija i Mozambik.

1861. - Zastupništvo grada Zagreba dodelilo Vuku Stefanoviću Karadžiću Povelju počasnog građanina, kojom su mu data 'sva prava, sloboštine i koristi kao što svakom građaninu Zagreba po zakonu i starom narodnom običaju pripadaju'.

1869. - Rođen je srpski arheolog Miloje Vasić, jedan od osnivača arheologije u Srbiji, profesor Beogradskog univerziteta, član Srpske akademije nauka i umetnosti. Njegovo životno delo je otkopavanje preistorijskog naselja Vinča. Na osnovu toga, postavio je tezu da podunavska kultura potiče iz Sredozemlja (egejska kultura) i prednje Azije, a ne iz nordijskih zemalja. Objavio je više od sto naučnih radova. Dela su: 'Preistorijska Vinča I-IV', 'Arhitektura i skulptura u Dalmaciji', 'Žiča i Lazarica', 'Jonska kolonija Vinča'.
1887. - Rođen je Jean Arp, francuski slikar, vajar i pesnik.

1893. - Rođen je Alexander Korda, filmski redatelj.

1893. - Rođen je Albert Szent-Gyorgyi, mađarski naučnik i nobelovac.

1894. - Rođen je srpski arhitekta, istoričar umetnosti i pisac, Aleksandar Deroko, član Srpske akademije nauka i umetnosti, jedan od prvih istoriografa srpske srednjovekovne i narodne arhitekture, profesor Arhitektonskog i Filozofskog fakulteta u Beogradu. Studirao je arhitekturu u Rimu, Pragu, Brnu i Beogradu, gde je diplomirao 1926, posle čega je u Parizu kod profesora Gabrijela Mijea specijalizirao srpsku srednjovekovnu arhitekturu. Autor je niza projekata, uključujući zgradu Bogoslovskog fakulteta i Svetosavskog hrama u Beogradu i crkve u Novom Sarajevu. Dela su: 'Narodno neimarstvo I', 'Narodno neimarstvo II', 'Srednjovekovni gradovi u Srbiji, Crnoj Gori i Makedoniji', 'Monumentalna i dekorativna arhitektura u srednjovekovnoj Srbiji', 'Rimski spomenici u Đerdapu', 'Arhitektura staroga veka', 'Spomenici arhitekture IX - XVIII veka u Jugoslaviji', 'Folklorna arhitektura u Jugoslaviji', 'Srednjovekovni gradovi na Dunavu', 'Sveta Gora', 'Sa starim neimarima', 'Stara seoska kuća', 'Stara varoška kuća', knjiga sećanja 'I ondak je letijo jeroplan nad Beogradom'.

1908. - Osnovan General Motors.

1908. - Beč i Moskva se sporazumjeli da se Austro-Ugarska ne protivi otvaranju Bosfora za ruske brodove, a Rusija austrougarskoj aneksiji Bosne i Hercegovine, čime je okončana Aneksiona kriza.

1918. - Rođena je Branka Veselinović, srpska glumica.

1919. - Potpisan mirovni ugovor između sila Antante i Austrije u Saint-Germainu.

1923. - Rođen je singapurski državnik Li Kuan Ju, koji je, kao premijer Singapura (1959-1990), preobrazio tu bivšu britansku koloniju u industrijsku i trgovinsku metropolu.

1924. - Rođena je američka filmska glumica Beti Perske, poznata kao Lorin Bekol, supruga Hemfrija Bogarta, uz kojeg je igrala uloge samouverenih, agresivnih žena. Filmovi: 'Duboki san', 'Mračni prolaz', 'Rt Largo', 'Mladić sa trubom', 'Zapisano u vetru'.

1925. - Rođen je Rajli B. King, poznatiji pod svojim scenskim imenom B. B. King, Bluz Boj King, legendarni blues muzičar.

1925. - Rođen je Đokica Milaković, pozorišni, filmski i TV glumac.

1927. - Rođen je Peter Falk, glumac.

1931. - Italijanske kolonijalne snage zarobile su i pogubile libijskog nacionalnog vođu Omara Muhtara.

1932. - Umro je Ronald Ross, engleski lekar.

1941. - Vođa nacističke Nemačke Adolf Hitler naredio gušenje ustanka u Srbiji svim sredstvima i onemogućavanje partizana krajnjom svirepošću: za svakog ubijenog nemačkog vojnika mora se streljati sto, a za ranjenog 50 srpskih civila, vodeći računa da kazna bude izvedena na zastrašujući način. Srbi su jedini narod prema kojem su Nemci propisali takvu odmazdu u Drugom svetskom ratu.

1941. - Iranski šah Reza Kan Pahlavi abdicirao u korist 22-godišnjeg princa, Mohameda Reze. Abdikaciju iznudili Velika Britanija, SAD i SSSR zbog šahove pronemačke politike.

1945. - U Okinavi je zabeležen najniži vazdušni pritisak na svetu od 856 mb.

1945. - Poslednji ostaci japanske armije se na kraju Drugog svetskog rata predali u Hongkongu britanskim snagama.

1952. - Rođen je Miki Rurki, glumac.

1953. - U New Yorku je održana premijera prvog filma u cinemascopeu 'The Robe' s Richardom Burtonom i Jean Simmons u glavnim ulogama.

1955. - Vojnim udarom s vlasti zbačen predsednik Argentine Juan Perón. Poslije 18 godina provedenih u egzilu Peron se vratio u Argentinu 1973, kad je formirana peronistička vlada Héctora Campore i iste godine ponovo postao predsednik Argentine. Poslije njegove smrti 1974. zamijenila ga njegova supruga Isabela Perón.

1956. - Rođen je David Copperfield, američki mađioničar.

1956. - Rođen je Ratko Radovanović, srpski košarkaš.

1959. - Ziroks je predstavio Xerox 914, prvi moderni fotokopir aparat, koji je izumeo američki fizičar Čester Karlson.

1963. - Malezija osnovana spajanjem Malaje, Singapura, Britanskog Severnog Bornea i Saravaka.

1966. - Izvođenjem opere Samuela Barbera Antonije i Kleopatra otvorena nova zgrada Metropolitan opere u Lincolnovom centru u New Yorku.

1967. - Generalni sekretar UN U Tant pozvao SAD da obustave bombardovanje Severnog Vijetnama, što je Vašington ignorisao.

1975. - Južnopacifička država Papua Nova Gvineja stekla punu nezavisnost od Australije.

1977. - Umro je Marc Bolan, rock-pevač grupe T-Rex.

1977. - Umrla je operska diva Marija Kalas. Rođena je u Njujorku u porodici grčkih emigranata, Kalasova je talenat za muziku pokazala veoma rano. U trinaestoj godini otišla je u Atinu, gde je učila pevanje kod soprana Elvire de Hidalgo. Prvi put se pojavila na sceni 1947. godine, u 'Đakondi' u Veroni. Budući jedan od najjačih soprana, uskoro su joj se otvorila vrata raznih operskih kuća širom sveta. Privatni život Kalasove postao je glavna tema svetskih tabloida kada se razvela od svog supruga zbog grčkog brodovlasnika Aristotela Onazisa. Njena karijera krenula je nizbrdo 70-tih godina, a umrla je 1977. godine u Parizu.

1978. - U Iranu poginulo 25.000 ljudi u zemljotresu jačine između 7,5 i 7,9 stepeni Richterove skale. Grad Tabas i velik broj sela potpuno razrušeni.

1991. - JNA gađala Otočac. U napadu su ubili 4 osobe i razorili crkvu sv. Trojstva. Hrvatske su snage u blizini Žrnovnice zauzeli vojnu bazu u kojoj su zaplenili 55 raketa 'brod - brod'. U Splitu se predala i vojna štamparija, kasarna 'Visoko' i komanda garnizona Split. JNA bombardirala radijski odašiljač na otoku Visu.

1992. - Crna sreda - britanska konzervativna vlada morala izvesti funtu sterlinga iz Evropskog mehanizma deviznog kursa, jer se nije mogla održati iznad donjeg limita. Džordž Soros zaradio milijardu dolara kladeći se na pad funte.

1993. - Poginuo Rok Petrovič, slovenski alpski skijaš.

1994. - Rođen je Aleksandar Mitrović, srpski fudbalski reprezentativac.

1990. - Specijalne jedinice secesionističkog režima u Zagrebu sprečile odavanje pošte žrtvama ustaškog genocida u Jasenovcu u Drugom svetskom ratu. Naoružani specijalci su blokirali sve prilaze Jasenovcu i onemogućili prelazak građana iz Bosne i Hercegovine u Hrvatsku.

2001. - Kina poslije 15 godina pregovora primljena u Svetsku trgovinsku organizaciju.

2001. - Odbojkaši Jugoslavije osvojili prvo mesto na Evropskom šampionatu.

2002. - Umro je Dvajt Vajli koji je 1961. godine postao prvi tamnoputi spiker Bi-Bi-Sija u Londonu.

2004. - Afričke države su u blizini Johanesburga otvorile Pan-afrički parlament, prvo predstavničko telo cele Afrike.

2005. - Počelo Evropsko prvenstvo u košarci 2005. u Srbiji i Crnoj Gori.

2008. - Umro je Miloš Grbić, odbojkaš, reprezentativac SFRJ.

2008. - Od početka godine u Avganistanu je poginulo 1.445 civila u napadima pobunjenika, američkih i NATO snaga, odnosno 40 odsto više nego u istom periodu 2007. godine, prema podacima UN iz Kabula.

2008. - Evropska centralna banka (ECB) unela 70 milijardi evra novca na evropsko tržište, posle propasti američkog investicionog giganta 'Leman braders'.

2011. - Savez stranaka levice osvojio je najviše glasova na parlamentarnim izborima u Danskoj, a mandat za formiranje vlade dobila je predsednica stranke Socijaldemokrata Hele Torning-Šmit, čime je Danska dobila prvu ženu premijera u svojoj istoriji.

2013. - U oružanom napadu u brodogradilištu američke Ratne mornarice u Vašingtonu poginulo je 13 ljudi, među kojima i napadač - bivši službenik vojske.

2014. - Ukrajinski parlament ratifikovao je Sporazum o pridruživanju EU.

2017. - Premijer Islanda Bjarnij Benediktson podneo je ostavku pošto se vlada desnog centra raspala nakon povlačenja manjinskog koalicionog partnera, Centrističke partije Svetla budućnost, jer je premijerov otac pomogao jednom osuđenom pedofilu da očisti dosije kako bi opet mogao da se zaposli.
   RSS FEED-OVI ZA VAŠ SAJT NAJBOLJA WEB SKOLA NAJBOLJI SAJT SA BESPLATNIM SLIKAMA