Ponuda Tema

Desilo Se u Ovaj Dan - 13. Septembar

   Šta se sve događalo i koji važni događaji su se desili na ovaj dan, 13. septembra! Šta se sve nekada dešavalo trinaestog septembra, šta je posebno ovog datuma, koje su poznate ličnosti rođene a koje umrle ovog datuma?
81. - Nakon smrti brata Tita, vlast nad Rimskim Carstvom preuzeo je Domicijan. Za vreme njegove vladavine, do 96. godine, počela je gradnja linija utvrda kao desnorajnske granice protiv pretećih upada Germana.

122. - Otpočela izgradnja Hadrijanovog zida.

531. - Umro je Kavad I, kralj Sasanidske Persije.

533. - Bitka ad Decijum, na desetoj milji od Kartagine, dogodila se velika pobeda vizantijskog vojskovođe Velizara nad vandalskim kraljem Gelimerom.

1087. - Rođen je Jovan II Komnin, vizantijski car.

1276. - Papa Jovan XXI je nasledio Adrijana V kao 187. rimski papa.

1321. - Umro je Dante Aligijeri, najveći italijanski pesnik, centralna figura celokupne italijanske kulture XIII i XIV veka. Najznačajnije njegovo delo je 'Božanstvena komedija' ('Pakao', 'Čistilište' i 'Raj'), u kojoj pominje i naš narod, naše krajeve i srpskog kralja Milutina. Ostala dela: 'Novi život' (autobiografija u kojoj opisuje svoju ljubav prema Beatriče), 'Gozba', 'O narodnom govoru'....

1475. - Rođen je Cesare Borgia, italijanski političar i vojskovođa.

1506. - Umro je italijanski slikar i graver Andrea Mantenja, najznačajniji predstavnik visoke renesanse u Padovi i Mantovi, autor čuvenih fresaka u crkvi Eremitani u Padovi, uništene u Drugom svetskom ratu.

1592. - Umro je francuski pisac i filozof Mišel Ejkem de Montenj, obnovitelj intelektualnog skepticizma i vesnik slobodne misli u XVII i XVIII veku (tri knjige 'Eseja', 'Dnevnik putovanja').

1598. - Umro je Filip II, napuljski kralj (1554), gospodar Holandije (1555), a nakon povlačenja svog oca Karla V (1556), kralj Španije, Sicilije i Sardinije. Apsolutista i fanatični katolik svojom politikom izazvao je ustanak u Holandiji, koji je doveo do nezavisnosti severne pokrajine (1581). Pobedio je tursku flotu kod Lepanta 1571, ali je pohod njegove 'nepobedive armade' (1588) na Englesku završio katastrofalnim porazom.

1739. - Rođen je Grigorij Potemkin, ruski knez, maršal, ljubimac ruske carice Katarine. Kao komadant vojske i prvi ministar, imao je ogromnu vlast. Učestvovao je u prvom ratu protiv Turske i gušenju seljačkog ustanka Pugačova. U drugom rusko-turskom ratu bio je glavnokomandujući ruskih snaga. Kao državnik, postigao je znatne uspehe: kolonizovao južnu Ukrajinu, pripojio Krim Rusiji, osnovao i izgradio crnomorsku flotu, podigao luke Sevastopolj i Herson. Danas se figurativno za neku laž koristi izraz 'Potemkinova sela', otuda što je Potemkin na brzinu digao niz sela u Ukrajni, duž puta kojim je trebalo da prođe carica, kako bi joj predstavio svu uspešnost svog rada na kolonizaciji Ukrajine.

1759. - Britanci su u presudnoj bici u blizini Kvibeka pobedili Francuze i osigurali britansku supremaciju u Kanadi.

1759. - Poginuo Džejms Vulf, britanski general u Francuskom i indijskom ratu.

1788. - Njujork je proglašen prvom federalnom prestonicom SAD. Grad su osnovali 1626. holandski doseljenici i nazvali ga Novi Amsterdam, a dvadesetak godina kasnije zauzeli su ga Englezi i dali mu naziv Njujork u čast vojvode od Jorka (York), kasnije engleskog kralja.

1804. - Vođa Prvog srpskog ustanka Karađorđe uputio je u Rusiju prvu ustaničku delegaciju da bi je zainteresovao za ustanak i tražio pomoć u oružju za borbu protiv Turaka. Prota Mateja Nenadović, Petar Čardaklija i Jovan Protić primljeni su hladno na ruskom dvoru i rečeno im je da Srbi mogu da se nadaju samo moralnoj podršci. Rusija se rukovodila isključivo sopstvenim interesom da ne bi kvarila odnose s Otomanskim carstvom.

1814. - Britanske snage su tokom bitke za Baltimor napale američku tvrđavu Fort Makhenri, što je kasnije inspirisalo Fransisa Skota Kija da napiše Barjak iskićen zvezdama, buduću himnu SAD.

1819. - Rođena je je nemačka pijanistkinja Klara Šuman, koja je koncertnu karijeru počela u devetoj godini i postala jedan od najvećih klavirskih majstora 19. veka.

1830. - Rođena je Marie von Ebner-Eschenbach, austrijska književnica.

1842. - Narodna skupština kneževine Srbije, u kojoj su ustavobranitelji imali većinu, proglasila je za kneza Aleksandra Karađorđevića, sina vođe Prvog srpskog ustanka Karađorđa. Ustavobranitelji su prethodno zbacili kneza Mihajla Obrenovića, koji je potom izbegao u Austriju. U vreme njegove vladavine, objavljeno je 'Načertanije' Ilije Garašanina (spoljnopolitički program), donesen je Građanski zakonik i reformisano je sudstvo, a Srbiji su 1856. na Pariskom kongresu date garancije velikih sila.

1872. - Umro je Ludvig Fojerbah, nemački filozof.

1874. - Rođen je austrijski kompozitor Arnold Šenberg. Kao začetnik Bečke atonalne škole, pobornik ekspresionizma u muzici i tvorac novog načina komponovanja - dodekafonije, bitno je uticao na razvoj muzike XX veka (opera 'Mojsije i Aron', simfonijska poema 'Peleas i Melisandra', kantate 'Gurelider' i 'Preživeli iz Varšave').

1876. - Rođen je Sherwood Anderson, američki književnik.

1882. - Tokom Egipatskog ustanka britanske trupe porazile su egipatsku vojsku kod Tel el Kebira i nastavile osvajanje Egipta i Sudana.

1887. - Rođen je Lavoslav Ružička, hrvatski naučnik.

1894. - Rođen je engleski pisac DŽon Bojnton Pristli, autor dela koja se odlikuju vedrinom i humorom, ali i društvenim kritikom. Dela su mu: romani 'Dobri drugovi', 'Englesko putovanje', 'Ponoć u pustinji', 'Anđeosko sokače', drame 'Opasna okuka', 'Dođoše do grada', 'Inspektor je došao', 'Čaša piva', eseji 'Engleski komični likovi', 'Engleski roman', 'Engleski humor', 'Dikens i njegov svet', 'Književnost i zapadnjak'.

1903. - Rođena je američka filmska glumica francuskog porekla Klodet Kolber, koja je najčešće igrala u komedijama, pleneći publiku nesvakidašnjim šarmom i pomalo neuobičajenim izgledom. Filmovi: 'Dogodilo se jedne noći', 'Ponoć', 'U znaku krsta', 'Bubnjevi duž Mohavka', 'Jaje i ja'.

1903. - Rođen je srpski pisac Branimir Ćosić, koji je mahom pisao o životu mladih posle Prvog svetskog rata, problemima njihovog unutrašnjeg života i morala. Dela su: romani 'Pokošeno polje', 'Vrzino kolo', 'Dva carstva', pripovetke 'Priče o Boškoviću', 'Egipćanka i druge priče', eseji 'Deset pisaca - deset razgovora', 'Kroz knjige i književnost'.

1906. - Prvi let avionom u Evropi.

1908. - Probnom vožnjom od Virpazara do Bara Crnom Gorom je prošao prvi voz. Redovni železnički saobraćaj uspostavljen je 2. novembra.

1920. - Rođen je Aleksa Dejović, politički komesar Druge proleterske brigade i narodni heroj.

1922. - U Al Aziziji u Libiji izmerena je najviša temperatura vazduha u hladu 58 stepeni Celzijusa.

1923. - General Migel Primo de Rivera izvršio je, uz odobrenje kralja Alfonsa XIII, državni udar u Španiji i zaveo vojnu diktaturu.
1933. - Rođen je Duško Trifunović, književnik, scenarist i tekstopisac.

1943. - Narodnooslobodilački odbor za Istru donio je odluku o priključenju Istre matici Hrvatskoj.

1943. - Čang Kaj Šek postao je predsednik Kine.

1944. - Rođena je Žaklin Bise, britanska glumica.

1955. - SSSR i Zapadna Nemačka uspostavili su diplomatske odnose.

1959. - Rođen je Nenad Radulović Neša Leptir, jugoslovenski pevač i zabavljač, član grupe 'Poslednja igra leptira'.

1965. - Bitlsi su izdali singl 'Yesterday'.

1966. - Rođen je Filip Šovagović, hrvatski glumac, sin poznatog glumca Fabijana Šovagovića.

1966. - Rođen je Igor Radojičić, političar, predsednik Narodne skupštine RS, v.d. predsednik RS (oktobar - decembar 2007), potpredsednik Saveza nezavisnih socijaldemokrata (SNSD) i predsednik Gradskog odbora SNSD Banja Luka.

1967. - Rođen je Majkl Džonson, američki atletičar.

1971. - Pobuna zatvorenika protiv uslova u zatvoru Atika kod New Yorka završila je pogibijom 39 zatvorenika i devet stražara koji su bili taoci.

1971. - Rođen je Goran Ivanišević, hrvatski teniser.

1977.- Umro je Leopold Stokovski, američki dirigent poljskog porekla.

1979. - Rođen je Ivan Miljković, srpski odbojkaš.

1989. - U Kejptaunu su održane dotada najveće demonstracije protiv aparthejda u Južnoj Africi. Demonstrante koji su uz pesmu i igru prolazili kroz centar grada predvodio je nadbiskup Dezmond Tutu.

1991. - SSSR i SAD su se sporazumeli da obustave snabdevanje oružjem zaraćene strane u Avganistanu.

1992. - Umro je američki filmski glumac Entoni Perkins dobitnik Oskara za film 'Prijateljsko ubeđivanje'. OStali filmovi: Filmovi: 'Psiho', 'Proces', 'Fedra', 'Volite li Bramsa?', 'Kvaka 22', 'Sudija za vešanje', 'Ubistvo u `Orijent-ekspresu`', 'Crna rupa'.

1993. - Izrael i Palestinska oslobodilačaka organizacija (PLO) potpisali su u Vašingtonu mirovni sporazum kojim je predviđena palestinska samouprava na okupiranim teritorijama.

1995. - Grčka i Bivša Jugoslovenska Republika Makedonija u Njujorku potpisale sporazum o normalizaciji odnosa, priznavši se međusobno kao države, a Skoplje se obavezalo da promeni izgled državne zastave i zapiše u ustav da nema teritorijalne pretenzije prema južnom susedu.

1995. - Počela je vojna operacija 'Sana '95' u kojoj 5 korpus ARBiH zauzeo gradove Bosanski Petrovac, Ključ i Bosansku Krupu, sa delovima drugih jedinica Armije RBiH i Sanski Most.

1996. - Ubijen Tupac Shakur, američki glumac, reper i pesnik.

1998. - Na drugim posleratnim opštim izborima u Bosni i Hercegovini ponovo su pobedile nacionalne političke partije bosanskih Muslimana, Srba i Hrvata.

1999. - Bombaški napadi na ruske stanove: U četvrtoj velikoj, od serije eksplozija koje su dve nedelje potresale Moskvu, srušena je stambena zgrada, a poginulo 118 ljudi.

1999. - U Beogradu su umrli doajen srpskog novinarstva Predrag Milojević i istaknuti filmski reditelj Vladimir Pogačić.

2000. - Naturalizovani Amerikanac tajvanskog porekla Ven Ho Li, istraživač u vladi SAD pušten je iz zatvora uz izvinjenje sudije. On je u samici proveo devet meseci, zbog optužbi američke vlade da predstavlja pretnju za nacionalnu bezbednost.

2001. - Američki državni sekretar Kolin Pauel potvrdio da je vođa Al Kaide Osama bin Laden, za koga se verovalo da se krije u Avganistanu, glavni osumnjičeni za terorističke napade u SAD 11. septembra.

2006. - Bombaš samoubica usmrtio je u Bagdadu 114 osoba, uletevši svojim kombijem u gomilu šiitskih Muslimana.

2008. - Beogradski univerzitet obeležio je 200. godinu postojanja.

2008. - Bolivijska vlada je uvela vanredno stanje u amazonskom regionu te zemlje nakon sukoba pristalica predsednika Eva Moralesa i desničarskih provincijskih guvernera koji se protive socijalističkim reformama šefa države, u kome je najmanje 10 ljudi poginulo.

2010. - Udes aviona sa 51 putnikom i članom posade koji se srušio u Venecueli, preživele su 33 osobe, 14 je poginulo, a četvoro se vodi kao nestalo. Avion 'ATR-42' avio prevoznika Konviasa leteo je od karipskog ostrva Margarita u grad Puerto Ordas.

2010. - Trećestepeno veće Suda BiH potvrdilo je 17. godina kazne zatvora Suadu Kapiću, bivšem pripadniku Trećeg korpusa Armije BiH, proglašenim krivim za zločine počinjene u Sanskom Mostu i ubistva četiri ratna zarobljenika srpske nacionalnosti septembra 1995.

2011. - Umro je britanski slikar i dizajner Ričard Hamilton, jedan od utemeljivača pop arta. Hamilton, često nazivan ocem tog pokreta, proslavio se tokom pedesetih godina XX veka kolažom 'Šta je ono što današnji dom čini tako drugačijim, tako privlačnijim?'.

2013. - Četiri Indijca osuđena su na smrt vešanjem zbog silovanja i smrtonosnih povreda nanetih mladoj ženi u gradskom prevozu Nju Delhija. Slučaj je izazvao burno reagovanje nacije u kojoj je zataškavanje silovanja i drugih vrsta seksualnih delikata deo kulture koja ne ohrabruje prijavljivanje ovakve vrste nasilja. Pod pritiskom javnosti i neprekidnih demonstracija, vlasti Indije su pooštrile kaznenu politiku i osnovale ekspresne sudove za seksualne delikte.

2015. - Utopile su se 34 osobe, među kojima četiri bebe i 11 dece, kod ostrva Farmakonis u Grčkoj kada se prevrnuo preopterećen brod. Spaseno je 68 osoba, a 30 je uspelo da dopliva do obale tog ostrva.

   RSS FEED-OVI ZA VAŠ SAJT NAJBOLJA WEB SKOLA NAJBOLJI SAJT SA BESPLATNIM SLIKAMA