Ponuda Tema

Na Današnji Dan - 24. Januar

   Pogledajte događaje koji su se desili na današnji dan, 24. januara! Šta se sve nekada dešavalo dvadeset četvrtog januara, šta je posebno ovog datuma, koje su poznate ličnosti rođene a koje umrle ovog datuma?
41. - U zaveri Senata, vojske i pretorijanaca, pripadnici pretorijanske garde ubili su rimskog cara Kaligulu. Omražen zbog rasipnosti, megalomanije i despotizma u svoje vreme, u istoriju je ušao kao jedna od najgrotesknijih carskih ličnosti.

76. - Rođen je Publije Elije Hadrijan, naslednik Trajanov i rimski imperator od 117. do 138. godine. Uvidevši da Rimska imperija slabi, odrekao se novih osvajanja i sa svojim naslednicima poveo defanzivnu politiku prema varvarima. U duhu te politike, podigao je na severnoj granici provincije Britanije, između zaliva Klida i Forta, tzv. Hadrijanov zid, koji je trebalo da štiti od Pikta i Škota. Podigao je i mnoga nova utvrđenja prema Germaniji. Za njegove vladavine pojačalo se nezadovoljstvo upropašćenih slobodnih seljaka, pa tada počinju i prvi veći ustanci po provincijama. Hadrijan je pokušao da suzbije nezadovoljstvo najpre reformama, a kada one nisu uspele, pokušao je sa jačanjem vojno-birokratskog aparata i vladarske centralne vlasti. Bio je veliki poštovalac grčke kulture i mecena književnosti i umetnosti. I sam je pisao stihove, vajao i slikao. Boraveći na Balkanu, ukrasio je Atinu novim građevinama, a na donjoj Marici podigao je Hadrijanov grad, današnje Jedrene. Umro je 138. godine.

41. - U zaveri Senata, vojske i pretorijanaca pripadnici pretorijanske garde ubili rimskog cara Kaligulu.

76. - Rođen je rimski car Hadrijan.

661. - Kalifa Alija, zeta proroka Muhameda, u Kufi, na teritoriji sadašnjeg Iraka, ubio pripadnik islamske sekte haridžita.

1458. - Petnaestogodišnji Matija Korvin izabran je za hrvatsko-ugarskog kralja koji će u Hrvatskoj dobiti i naslov 'dobri kralj Matijaš'. Vladao je do 1490. godine. Ostao je upamćen kao uspešan vojskovođa, zakonodavac i organizator. Pomagao je razvitak gradova i osnovao je Univerzitet u Požunu, veliku biblioteku i prvu štampariju.

1556. - U snažnom zemljotresu u kineskoj provinciji Šensi poginulo je oko 850.000 ljudi, a stotine naselja je uništeno. To je po broju žrtava bila jedna od najvećih prirodnih katastrofa u istoriji čovečanstva.

1712. - Rođen je pruski kralj Fridrih II Veliki koji je po dolasku na presto 1740, u duhu prosvećenog apsolutizma reformisao zakonodavstvo i sudski postupak. U dvorcu 'Sansusi' okupljao je filozofe, pisce i umetnike, među kojima i Voltera. Teritorijalno proširena i vojno ojačana, Pruska je za njegove vladavine bila jedna od najvećih evropskih sila.

1732. - Rođen je francuski pisac Pjer Ogisten Karon de Bomarše, vesnik Francuske revolucije. Smelo je kritikovao podmitljivost sudija, pokvarenost društva i korupciju. Dela su mu: komedije 'Seviljski berberin', 'Figarova ženidba' - koje su inspirisale Đoakina Rosinija i Volfganga Amadeusa Mocarta da komponuju istoimene opere - zatim autobiografsko delo 'Memoari'.

1742. - Karlo Albert Bavarski izabran za cara Svetog rimskog carstva i kralja Nemačke, postavši tako Karlo VII.

1746. - Rođen je švedski kralj Gustav Treći, koji je od stupanja na presto 1771. do nasilne smrti 1792. vladao apsolutistički, ali je bio i veliki pokrovitelj umetnosti. Ratovao je protiv Rusije od 1788. do 1790. i bezuspešno je pokušavao da zauzme Sankt Peterburg. Inspirisan atentatom na njega u stokholmskoj operi u martu 1792. godine, Đuzepe Verdi je napisao operu 'Bal pod maskama'.

1776. - Rođen je nemački pisac Ernst Teodor Amadeus Hofman, čija su dela puna grotesknog humora, fantazije, hipnoze, telepatije, otuđenosti i strave, znatno uticala na evropsku književnost. Sadržaj tih priča kompozitor Žak Ofenbah je koristio za opere. Dela su mu: 'Fantastične slike u Kaloovom maniru', 'Đavolji eliksiri', 'Serpionova braća', 'Životni nazori mačka Mura'.

1838. - Semjuel Morze je demonstrirao telegraf na kome je promenio telegrafsku šifru, od telegrafskog rečnika sa numeričkim kodom, u kod za svako slovo.

1847. - Rođen je srpski vojskovođa vojvoda Radomir Putnik, koji se kao sjajan strateg posebno iskazao u balkanskim ratovima i u Prvom svetskom ratu i bio učesnik svih ratova Srbije od 1876. do 1916. U dva srpsko-turska rata od 1876. do 1878. komandovao je Rudničkom brigadom i Veterničkim odredom, jedinicama koje su se istakle u borbama na Javoru, Krevetu, Velikom Šiljegovcu, Đunisu, oko Pirota i u oslobađanju Niša, Vranja i Gnjilana. U srpsko-bugarskom ratu 1885. bio je načelnik Štaba Dunavske divizije, a 1890. postavljen je za pomoćnika načelnika Glavnog generalštaba. Tada je u program obuke starešina uveo rešavanje taktičkih zadataka na Višoj školi Vojne akademije, gde je predavao taktiku i generalštabnu službu. Komanda nad Šumadijskom divizijskom oblašću poverena mu je 1893, ali mu je 1895. oduzeta i 1896. je penzionisan pod sumnjom da sarađuje s Radikalnom strankom. Reaktiviran je 1903. posle ubistva kralja Aleksandra Obrenovića i otad je kao načelnik Glavnog generalštaba i ministar vojske 1904, od 1906. do 1908. i 1912. rukovodio ratnim pripremama. Zahvaljujući njemu, srpska vojska je naoružana brzometnim oružjem i teškom artiljerijom, utvrđena je njena doktrina, povećan je i obučen rezervni starešinski kadar, otvorene su oficirske škole rodova, obučeno je više generacija generalštabnih oficira, izrađeni su ratni planovi i propisani postupci mobilizacije.

1848. - Džejms V. Maršal je pronašao zlato u Saters Milu u Kolomi, što je dovelo do kalifornijske zlatne groznice.

1859. - U gradu Fokšan, Skupština narodnih predstavnika donela je odluku o ujedinjenju rumunskih kneževina Vlaške i Moldavije, čime su postavljeni temelji rumunske države. Za zajedničkog vladara izabran je moldavski knez Aleksandar Kuza.

1892. - Rođen je srpski revolucionar Aleksa Dundić, heroj Oktobarske revolucije, proslavljeni komandant konjičkog bataljona. Njegovo pravo ime i prezime i mesto rođenja nisu pouzdano utvrđeni, ali je najverovanija pretpostavka da je rođen u selu Ražana kod Kosjerića u zapadnoj Srbiji. Kao dobrovoljac srpske vojske, u Prvom svetskom ratu je posle ranjavanja pao u austrougarsko zarobljeništvo, odakle je prebegao u Rusiju i pridružio se Crvenoj armiji. Postao je čuven po hrabrosti i među prvima je odlikovan Ordenom crvene zastave. Poginuo je 1920. u bici kod Rovna u Ukrajini kao pomoćnik komandanta puka Šeste konjičke divizije Crvene armije. U znak priznanja, urna s njegovim pepelom položena je u zidine Kremlja, a u Rovnu mu je podignut spomenik.
1906. - Eduard Slavoljub Penkala patentirao je prvu mehaničku olovku na svetu.

1915. - Britanski ratni brodovi su u Prvom svetskom ratu u Severnom moru potopili nemačku krstaricu 'Bliher' na kojoj je poginulo 870 ljudi.

1920. - Umro je italijanski slikar i vajar Amedeo Modiljani, čija su dela jedinstvena po prepoznatljivoj izduženosti figura. U Parizu je živio od 1906. i jedan je od najznačajnijih predstavnika 'Pariske škole'. Najviše je slikao ženske aktove i portrete, a u mladosti se bavio i skulpturom u kojoj se osećao uticaj crnačke plastike.

1924. - Nekadašnja prestonica carske Rusije, Petrograd, dobila je novo ime - Lenjingrad, u znak sećanja na vođu Oktobarske revolucije Lenjin.

1927. - Prikazan je prvi film Alfreda Hičkoka 'Vrt zadovoljstva' (The Pleasure Garden), u Engleskoj.

1933. - Rođen je slavni bosanski fudbaler Asim Ferhatović - Hase.

1935. - Proizvedeno je prvo pivo u konzervi marke 'Krueger Cream Ale'.

1937. - Kraljevina Jugoslavija i Bugarska potpisale su pakt o večnom prijateljstvu. Bugarska nije htela da pristupi Balkanskom paktu koji je garantovao granice, ali joj je odgovaralo zbižavanje s najjačom balkanskom silom kako bi lakše ostvarila pretenzije prema Grčkoj (Trakija) i Rumuniji (južna Dobrudža).

1943. - Frenklin Ruzvelt i Vinston Čerčil su okončali konferenciju u Kazablanki.

1946. - Na osnovu rezolucije Generalne skupštine UN, koju su inicirale SAD, Velika Britanija i Kanada, osnovana je Komisija za atomsku energiju.

1965 - Umro je engleski državnik i pisac Vinston Čerčil, premijer Velike Britanije 1940-1945. i 1951-1955. Dobio je Nobelovu nagrade za književnost 1953. godine, za svoje memoare iz II svetskog rata.

1972. - Japanski vojnik Šjoići Jokoi otkriven je na pacifičkom ostrvu Guam, gde se 28 godina skrivao u džungli, ubeđen da Drugi svetski rat još traje.

1973. - Pregovarač SAD Henri Kisindžer izjavio da će Vijetnamski mirovni sporazum, dogovoren na pregovorima u Parizu, značiti i kraj borbi u Laosu i Kambodži, a pregovarač Hanoja Le Duk To opisao je taj dokument kao 'veliku pobedu za vijetnamski narod'. Borbe u Vijetnamu okončane su tek krajem aprila 1975. oslobađanjem Sajgona i američkom vojnom katastrofom.

1978. - Sovjetski satelit Kosmos 954, sa nuklearnim reaktorom u sebi, je izgoreo u atmosferi, raširivši radioaktivni otpad nad kanadskim Saverozapadnim teritorijama.

1978. - Deset istaknutih intelektualaca-disidenata, među kojima i sedam profesora izbačenih s Filozofskog fakulteta u Beogradu, u otvorenom pismu jugoslovenskom rukovodstvu protestovalo je zbog diskriminacije onih koji nisu članovi Saveza komunista pri zapošljavanju i protiv ispitivanja 'moralno-političke podobnosti'.

1983. - Umro je američki filmski režiser Džordž Kjukor, dobitnik Oskara za film 'My Fair Ledy'. Snimio je više od 50 filmova od kojih su najpoznatiji 'Male žene', 'Filadelfijske priče', 'Plinsko svetlo', 'Zvezda je rođena' i 'Bogati i slavni'. Poslednji film je snimio 1981, u dubokoj starosti.

1983. - U Italiji su uhapšena 32 člana terorističke organizacije 'Crvene brigade' pod sumnjom da su izvršioci kriminalnih dela, uključujući i ubistvo bivšeg italijanskog premijera Alda Mora.

1984. - Predstavljen prvi Apple Macintosh personalni računar - prvi računar sa grafičkim korisničkim interfejsom.

1986. - Armija nacionalnog otpora bivšeg ministra odbrane Ugande Yoweri Musewenija ušla je u glavni grad Kampalu i zbacila vladu generala Tita Okela. Museveni je 29. 1. proglašen novim šefom države.

1986. - Vojadžer 2 je prošao na 81.500 km od Urana.

1989. - Američki serijski ubica Ted Bandi je pogubljen električnom stolicom zbog ubistva najmanje 30 žena.

1990. - Počele su masovne demonstracije albanskih studenata na Kosovu sa zahtevom da se ukine vanredno stanje i obustavi sudski proces protiv predsednika Saveza komunista Kosova Azema Vlasijakoji se sukobio s kovodstvom Srbije, na čelu sa Slobodanom Miloševićem.

1994. - U SR Jugoslaviji uveden novi dinar, super dinar ili Avramov dinar

1996. - Varšavski vojni tužilac zvanično otvorio istragu nad premijerom Poljske Juzefom Oleksijem, zbog njegove navodne špijunske aktivnosti za račun Moskve, što se naknadno pokazalo kao lažna optužba, čiji je cilj eliminisanje političkog protivnika poljskog predsednika Leha Valense.

1998. - U eksploziji koja je izazvala požar u oknu rudnika uglja Vangđiajing u kineskoj provinciji Liaoning poginulo je 77 ljudi.

1999. - Jordanski kralj Husein potpisao je dekret kojim je starijeg sina Abdulaha odredio za naslednika na prestolu.

2000. - U Hrvatskoj su održani prvi predsednički izbori posle smrti Franje Tuđmana u decembru 1999. Pobedom nad Draženom Budišom u drugom izbornom krugu 7.2, predsednik Hrvatske postao je Stjepan Mesić.

2001. - Za direktora britanske berze, stare 200 godina, prvi put je imenovana žena, bivša bankarka Klara Furs.

2002. - U Bejrutu je ubijen bivši libanski ministar Eli Hobeika, koji se smatra jednim od odgovornih za masakre u palestinskim izbegličkim logorima Sabra i Šatila 1982.

2003. - Vlada Republike Srpske pozvala je sve osumnjičene za ratne zločine, uključujući i bivšeg predsednika RS Radovana Karadžića, da se dobrovoljno predaju Haškom tribunalu.

2004. - Svemirsko vozilo NASE, Oportjuniti, bezbedno je sletelo na Mars i posle četiri sata poslalo prve snimke te planete na Zemlju.

2005. - Generalna skupština UN održala je prvu komemorativnu sednicu u znak sećanja na oslobađanje zatvorenika iz nacističkih koncentracionih logora i tako podsetila da masovna ubistva i genocidi još predstavljaju pretnju u svetu.

2006. - Na parlamentarnim izborima u Kanadi pobedila Konzervativna partija na čelu sa Stivenom Harperom, nakon 12 godina vlasti liberala.

2006 - Umro jedan od najznačajnijih nemačkih posleratnih producenata i scenarista Franc Zajc. Bio je producent oko 80 filmova, među kojima je i 'Limeni doboš', iz 1979. koji je dobio Oskara za najbolji strani film.

2008. - Umro je američki fotograf Berni Boston najpoznatiji po legendarnoj fotografiji demonstranata u Vašingtonu 1967. protiv Vijetnamskog rata, koji stavljaju cveće u cevi pušaka vojnika.

2011. - Najmanje 35 osoba je poginulo, a više od njih 100 je povređeno u samoubilačkom bombaškom napadu na moskovskom aerodromu Domodedovo.

2012. - Grčki reditelj Teodoros Angelopulos poginuo je u Atini dok je snimao film o dužničkoj krizi. Njegovi najpoznatiji filmovi su 'Putujući glumci', 'Lovci', 'Aleksandar Veliki', 'Večnost i jedan dan', 'Predeli u magli' i 'Odisejev pogled'.
   RSS FEED-OVI ZA VAŠ SAJT NAJBOLJA WEB SKOLA NAJBOLJI SAJT SA BESPLATNIM SLIKAMA