Ponuda Tema

Na Današnji Dan - 17. Januar

   Pogledajte događaje koji su se desili na današnji dan, 17. januara! Šta se sve nekada dešavalo sedamnaestog januara, šta je posebno ovog datuma, koje su poznate ličnosti rođene a koje umrle ovog datuma?
38. pre naše ere - Oktavijan Avgust se razveo od svoje supruge Skribonije i oženio se Livijom Druzilom, što je okončalo krhki mir između Drugog trijumvirata i Seksta Pompeja.

395. - Umro je romejski car Flavije Teodosije Prvi, nazvan Teodosije Veliki, koji je vladao Romejom od 379. do 392, kad je obnovio celovito Rimsko carstvo, postavši njegov poslednji vladar. Pre dolaska na presto istakao se kao vojskovođa u ratovima protiv Pikta, Škota, Alemana i Sarmaćana i rimski car Flavije Gracijan ga je u januaru 379. proglasio savladarem, prepustivši mu vlast u istočnom delu carstva. Stupivši na presto, za razliku od prethodnika, nije uzeo titulu pontifeksa Maksimusa. Ubrzo je izgradio snažnu armiju, konsolidovao prilike na nemirnom Balkanskom poluostrvu i uspostavio primirje s Vizigotima, u ljeto 381. sazvao je Drugi vaseljenski sabor u Konstantinopolju, a u februaru 391. zabranio je paganske obrede i proglasio hrišćanstvo jedinom zvaničnom religijom.

1377. - Papa Grgur XI obnovio je papsko sedište u Rimu i time okončao avinjonsko 'zatočeništvo' rimskih papa. Sedište papa bilo je premešteno u Avinjon 1309. nakon poraza Bonifacija VIII u sukobu s franačkim kraljem Filipom IV Lepim.

1468. - Umro je Skenderbeg, albanski nacionalni heroj.

1562. - Stupio je na snagu edikt iz Sen Žermena (Januarski edikt) kojim su priznati hugenoti (protestanti) u Francuskoj. Istog dana, vođe katolika, vojvoda od Giza i kardinal od Lorene, formirali su uniju (kasnije Sveta liga) koja će blokirati primenu edikta i izazvati verske ratove koji su, uz povremene prekide 36 godina razarali Francusku. Ratovi su prekinuti Nantskim ediktom koji je 1598. izdao Anri IV.

1600. - U Madridu je rođen Pedro Kalderon de la Barka, jedan od najvećih španskih dramskih pisaca. Njegova filozofska drama 'Život je san' zadržala se do danas u pozorištima.

1601. - Španska prestonica premeštena iz Madrida u Valjadolid.

1706. - Rođen je američki naučnik i političar Bendžamin Frenklin, borac za slobodu čoveka, učesnik u Američkom ratu za nezavisnost, jedan od tvoraca 'Deklaracije o nezavisnosti' i Ustava SAD. Kao naučnik poznat je po izumu gromobrana i otkriću toka i karakteristika Golfske struje. Osnovao je prvu javnu biblioteku u Americi, Filozofsko društvo Pensilvanije i 'Akademiju' koja je prerasla u Univerzitet Pensilvanije.
1732. - Rođen je kralj Poljske Stanislav II Ponjatovski. Tokom vladavine (1764-1795) bio je prisiljen na tri deobe teritorije - 1772, 1793. i 1795. Abdicirao je nakon potpisivanja treće deobe.

1773. - Engleski moreplovac Džejms Kuk je brodom 'Rezolušn' prvi prešao Antarktički krug.

1781. - Kontinentalna vojska pod komandnom brigadnog generala Danijela Morgana je bici kod Kaupensa porazila britanske snage pod komandom potpukovnika Banastrija Tarltona.

1820. - Rođena je engleska spisateljica irskog porekla Ana Bronte, najmlađa od tri sestre koje su se bavile književnošću. Dela su joj: romani 'Agnes Grej', 'Stanarka Vajldfel Hola'.

1834. - Počele su da izlaze Novine srbske, prve novine u Kneževini Srbiji.

1852. - Ujedinjeno Kraljevstvo je priznalo nazavisnost burske kolonije Transval.

1861. - Thomas Crapper patentirao je vodokotlić za toalet.

1863. - Rođen je Konstantin S. Stanislavski, ruski pozorišni reditelj i glumac, osnivač i direktor Moskovskog hudožestvenog teatra. U režiji i glumi razvio je pozorišni realizam do savršenstva. Njegova teorija, poznata u celom svetu kao 'sistem Stanislavskog', ima i danas veliki broj privrženika među pozorišnim umetnicima, ali i protivnika. Osnovni princip teorije jeste da glumac ulogu uvek mora istinski da proživljava, a ne samo da predstavlja spoljne oblike jednom postignutog proživljavanja. Stanislavski je svakako najveće ime ruske pozorišne kulture, a njegova shvatanja imala su, više nego shvatanja svih drugih pozorišnih teoretičara, međunarodni odjek koji traje i danas.

1863. - Rođen je engleski državnik Dejvid Lojd Džordž, ministar u vladi liberala 1905-1915, i u koalicionoj vladi 1915-1916, premijer 1916-1922. Jedan je od utemeljivača engleskog radničkog zakonodavstva kojim su uvedeni osmočasovno radno vreme za rudare, pravo na štrajk, državne penzije, zdravstveno i socijalno osiguranje. Bio je jedan od glavnih učesnika mirovne konferencije u Versaju posle Prvog svetskog rata i znatno je uticao na prilike u posleratnoj Evropi.

1874. - Umrla je su braća Čang i Eng, blizanci srasli levom, odnosno desnom stranom grudnog koša. Rođen jei su u Sijamu (Tajland) i od njih potiče naziv sijamski blizanci. Bili su svetska atrakcija i proživeli su 63 godine materijalno osigurani zaradom od nastupa u cirkusima.

1876. - Umro je srpski slikar Pavle Simić, koji je najviše radio ikonostase, uglavnom u Vojvodini. Zapažen je i po istorijskim kompozicijama 'Ilija Birčanin predaje harač', 'Hadži-Ruvim', 'Hadži-Đera', 'Nemanjina smrt', 'San sv. Save' i portretima 'St. Jovanović', 'J. Probojčević', 'Milica Stojadinović Srpkinja', 'Žena s belim okovratnikom'.

1880. - Rođen je američki filmski režiser kanadskog porekla Mikal Sinot, poznat kao Mak Senet, jedan od najznačajnijih autora burlesknih komedija u periodu nemog filma. Promovisao je niz glumaca, uključujući Čarlija Čaplina.

1891. - Liliuokalani nasledila tron od svog brata Kalakaue.
1893. - Amerikanci su svrgnuli havajsku monarhiju.

1912. - SAD su preuzele u svoj posed ostrvo Vejk u Tihom okeanu.

1912. - Kapetan Robert Falkon Skot je stigao do Južnog pola, jedan mesec nakon Roalda Amundsena.

1913. - Remon Poenkare je izabran za predsednika Francuske.

1917. - SAD su platile 25 miliona dolara Danskoj za Devičanska ostrva.

1919. - Poljski kompozitor Ignaci Jan Paderevski, pijanista svetskog glasa, postao je prvi premijer republike Poljske, uspostavljene posle završetka Prvog svetskog rata.

1919. - SAD su platile Danskoj 25 miliona dolara za Devičanska ostrva.

1928. - Patentirana je prva potpno automatska mašina za razvijanje fotografskog filma.

1929. - Prvi put se pojavio legendarni mornar Popaj u stripu Thimble Theatre.

1936. - Nacista Jozef Gebels poručio Nemcima: 'Možemo opstati bez butera, ali ne bez topova. Ako budemo napadnuti, jedino se možemo odbraniti topovima, ne buterom'.

1938. - Jugoslovenski premijer Milan Stojadinović sastao se u Berlinu s vođom nacističke Nemačke Adolfom Hitlerom, koji mu je obećao integritet države, suprotstavljanje austrijskoj restauraciji, savez protiv boljševizma i mađarskog revanšizma i da neće stvarati savez s Italijom opasan za Jugoslaviju. Zauzvrat je tražio saradnju sa Silama osovine.

1942. - Rođen je američki bokser afričkog porekla Kasijus Klej koji je uzevši muslimansku veru postao Muhamed Ali, jedini koji je triput osvajao titulu prvaka sveta u teškoj kategoriji.

1944. - Počela Bitka za Monte Cassino, jedna od najvažnijih bitaka na Italijanskom frontu u Drugom svetskom ratu.

1945. - Sovjetske trupe i Poljske patriotske snage su u Drugom svetskom ratu oslobodile Varšavu, više od pet godina nakon pada glavnog grada Poljske u ruke nemačkih nacista.

1946. - U Londonu održana prva sednica Saveta bezbednosti Ujedinjenih nacija.

1947. - Proglašen prvi Ustav Narodne Republike Srbije.

1959. - Senegal i Francuski Sudan doneli su odluku o formiranju federalne države pod nazivom Republika Mali. Odluka je stupila na snagu u aprilu.

1960. - Cliff Richard i The Shadows nastupaju na ATV-ovu Sunday Night at the London Palladium koji je gledalo oko dvadeset milijuna ljudi.

1961. - Ubijen je kongoanski državnik Patris Lumumba, bivši premijer Konga, tvorac nezavisnosti zemlje, simbol borbe protiv kolonijalizma i heroj 'crne Afrike'. Protivustavno je smenjen s položaja premijera 5. septembra 1960, a 1. decembra uhvatili su ga vojnici generala Mobutua i prebacili u Katangu, gde je pod nerazjašnjenim okolnostima ubijen.

1964. - Umro je srpski slikar Đorđe Andrejević Kun, član Srpske akademije nauka i umetnosti. Pre Drugog svetskog rata, najviše je slikao prizore socijalne stvarnosti i društvenog revolta, a kao učesnik građanskog rata u Španiji od 1936. do 1939. i Narodnooslobodilačke borbe od 1941, ratne prizore. Radio je velike kompozicije, portrete, mrtve prirode i figure, crteže, gravire, grafičke mape ('Krvavo zlato', 'Za slobodu', 'Partizani').

1966. - U sudaru iznad Španije američkog bombardera 'B-52' i španskog aviona za snabdevanje gorivom poginulo je osam ljudi, a bombarder je bio prinuđen da u Atlantski okean baci hidrogensku bombu, koja nije eksplodirala.

1991. - SAD i zapadni saveznici izveli su u Zalivskom ratu drugi i treći talas masovnog bombardovanja ciljeva u Iraku i Kuvajtu. Tri iračke rakete 'skad' eksplodirale su u Tel Avivu.

1994. - U zemljotresu u Los Anđelesu poginula je 61 osoba.

1995. - Katastrofalni zemljotres pogodio japanski grad Kobe. Poginulo je više od 6.000 ljudi, a šteta je procenjena na 95 milijardi dolara.

1997. - U Dablinu je sud proglasio prvi razvod braka u istoriji Irske, na osnovu zakona odobrenog na referendumu, čemu se žestoko protivila rimokatolička crkva.

1998. - Predsednik SAD Bil Klinton prinuđen je da, kao prvi šef države u američkoj istoriji, svedoči u svoju odbranu povodom optužbe Pole DŽons za seksualno uznemiravanje.

2000. - U Centru bezbednosti u Cetinju registrovana je Crnogorska pravoslavna crkva.

2002. - Umro je španski pisac Kamilio Hose Sela dobitnik Nobelove nagrade za knjževnost 1989. godine. Autor je romana 'Porodica Paskvala Duartea'.

2002. - U erupciji vulkana Njiragongo u Demokratskoj Republici Kongo razoreni su grad Goma i okolna sela, život je izgubilo više od 100 ljudi, a desetne hiljada ostalo je bez svojih domova.

2003. - Bugarska vlada ukinula je sankcije protiv SR Jugoslavije uvedene 1998. ali su ostala zamrznuta sredstva koja pripadaju bivšem predsednika SRJ Slobodanu Miloševiću, njegovoj porodici i osmorici bivših visokih funkcionera.

2004. - Južna Koreja i SAD postigle sporazum o povlačenju američkih vojnika iz Seula u naredne tri godine, prvi put nakon završetka Korejskog rata.

2004. - Umro je Rej Stark, holivudski producent i 'lovac na talente' čiji opus obuhvata više od 125 filmova, među kojima su i 'Smešna devojka' i 'Noć iguane'.

2005. - Umro je bivši lider Komunističke partije Kine Džao Cijang koji se 1989. godine usprotivio primeni vojne sile protiv studenata koji su demonstrirali na trgu Tjenanmen u Pekingu, tražeći demokratizaciju zemlje. Nakon toga je smenjen i ostatak života proveo je u kućnom pritvoru.

2008.- Nekadašnji svetski prvak u šahu, amerikanac Bobi Fišer, koga su popularno zvali 'šahovski Mocart', preminuo je u 65. godini.

2010. - Milijarder i desničar Sebastijan Pinera (61) pobedio je na izborima za predsednika Republike Čile. Pinera je prvi demokratski izabrani desničarski presednik nakon 52 godine.

2012. - Umro je Džoni Otis, američki muzičar, pionir ritma i bluza. Rođen je u gradu Valjeho 1921. godine.

2014. - Vatikan je objavio da je prethodni poglavar Rimokatoličke crkve, papa Benedikt XVI raščinio tokom dve godine skoro 400 sveštenika zbog zlostavljanja dece.

2015. - Počeo Afrički kup nacija u Ekvatorijalnoj Gvineji.

2017. - SAD su uvele sankcije predsedniku Republike Srpske (RS) Miloradu Dodiku zbog opstrukcije Dejtonskog mirovnog sporazuma.

2017. - Italijanski desničar Antonio Tajani izabran je za novog predsednika Evropskog parlamenta.

   RSS FEED-OVI ZA VAŠ SAJT NAJBOLJA WEB SKOLA NAJBOLJI SAJT SA BESPLATNIM SLIKAMA