Ponuda Tema

Dogodilo Se Danas - 28. Maj

   Šta se sve događalo i koji događaji su se desili na ovaj dan, 28. maja! Šta se sve nekada dešavalo dvadeset osmog maja, šta je posebno ovog datuma, koje su poznate ličnosti rođene a koje umrle ovog datuma?
585. pre nove ere - Odigrala se bitka na reci Halys, odnosno Bitka Pomrčine. To je bio sukob između Lidije i Medije koji je prekinula pomrčina sunca. Ona predstavlja prvu bitku u istoriji čiji je datum neosporno određen.

1357. - Umro je Alfons IV, kralj Portugala, a Pedro I postaje kralj Portugala.

1522. - Posle duže opsade, Turci su zauzeli utvrđeni srpski grad Knin, koji su prvi put bezuspešno opsedali 1514, i proglasili ga sedištem novoosnovanog Krčkog i Ličkog sandžakata. Knin je potom prelazio u ruke Venecije, ponovo Otomanskog carstva, pa opet Venecije, Francuske i Austrije, a 1920. je Rapalskim ugovorom pripao Kraljevini Srba, Hrvata i Slovenaca, odnosno Jugoslaviji. Posle agresije Hrvatske početkom avgusta 1995. na Republiku Srpsku Krajinu, čija je prestonica Knin bio četiri godine, okupirala ga je vojska Hrvatske, a srpsko stanovništvo je prognano.

1524. - Rođen je Selim II, sultan Osmanlijskog carstva.

1588. - Španska armada od 130 brodova zaplovila je iz Lisabona prema Britaniji, gde je desetkovana.

1660. - U Osnabriku je rođen Džordž I, prvi britanski kralj iz Hanoverske dinastije. Tokom njegove vladavine od 1714. do smrti 1727. položaj premijera dobio je ključnu ulogu u izvršnoj vlasti.

1676. - Rođen je Jacopo Riccati, italijanski matematičar.

1738. - Rođen je francuski lekar Žozef Injas Gijotin, profesor anatomije. U vreme Francuske revolucije predložio je izvršenje smrtne kazne spravom za odsecanje glave, koja bi skratila muke osuđeniku. Od 1792. ta sprava nosi njegovo ime.

1742. - U Londonu je otvoren prvi zatvoreni bazen.

1759. - Rođen je engleski državnik Vilijam Pit Mlađi, koji je 1783. postao najmlađi premijer u istoriji Velike Britanije. Godine 1805. bio je glavni organizator Treće evropske koalicije protiv Napoleona.

1779. - Rođen je Thomas Moore, irski književnik.

1787. - Umro je Leopold Mozart, nemačko-austrijski kompozitor.

1805. - Umro je italijanski kompozitor i virtuoz na violončelu Luiđi Rodolfo Bokerini. Uticao je na razvoj gudačkih kvarteta kao muzičke forme i prvi komponovao muziku za gudačke kvintete i kvintete za gudačke instrumente i klavir. Stvorio je oko 500 dela u stilu rokokoa, uključujući simfonije, koncerte za violončelo, kamernu i crkvenu muziku.

1812. - Rusija i Turska potpisale su mirovni ugovor u Bukureštu kojim je Rusija dobila Besarabiju, a Turskoj prepustila Vlašku i Moldaviju.

1834. - Uveden je srpski jezik kao službeni jezik u prepisci s turskim vlastima koja je dotad vođena isključivo na turskom jeziku. Knez Miloš Obrenović vratio je jedno pismo turskog vezira s porukom: 'Evo vam šaljem pismo natrag i preporučujem da ga otvorite i na srpski prevedete, pa da mi onda ovamo pošaljete.' Posle toga je prepiska s turskim vlastima obavljana na srpskom.

1843. - Umro je američki filolog i leksikograf Noa Vebster. Objavio je 1806. svoj prvi rečnik engleskog jezika 'Compendious Dictionary of the English Language', a 1828. rečnik koji i sada nosi njegovo ime.

1849. - Umrla je Ana Bronte, britanska književnica, najmlađa od tri sestre književnice. Autor je romana 'Agnes Grej' i 'Stanarka Vajldfel Hola'.

1864. - Austrijski nadvojvoda Ferdinand Maksimilijan Jozef Habsburg stigao u meksičku luku Verakrus i ubrzo krunisan za cara Meksika. Njegova vladavina, koju je nametnuo francuski car Napoleon Treći, trajala je do 1867. godine, kad su se francuske plaćeničke trupe povukle iz Meksika, popustivši pod udarcima meksičkih rodoljuba na čelu sa Benitom Huaresom, a samozvani car je zarobljen i streljan.

■  1871. - Vojska versajske vlade ugušila Parisku komunu, koja je postojala 72 dana. U poslednjoj 'krvavoj sedmici' ubijeno je oko 30.000 komunara. Pariska komuna je ukinula stajaću vojsku, uvela izbornost svih predstavnika u organima vlasti, prosveti i sudstvu, odvojila državu i škole od crkve, uvela besplatnu nastavu i reformisala nastavu, čime je bitno uticala na društveni razvoj u Francuskoj i Evropi.

1879. - Rođen je srpski matematičar, astronom i geofizičar Milutin Milanković, naučnik svetskog ugleda, osnivač Katedre za nebesku mehaniku na Beogradskom univerzitetu, potpredsednik Srpske akademije nauka i umetnosti. Bio je profesor teorijske fizike, a bavio se i kosmičkom fizikom i geofizikom. U prvom delu, objavljenom na francuskom jeziku, 'Matematička teorija termičkih pojava izazvanih Sunčevom radijacijom', izložio je novu teoriju rasporeda Sunčevih radijacija na površini planeta i toka klimatskih promena u geološkoj prošlosti Zemlje. Njegova reforma julijanskog kalendara prihvaćena je na Svepravoslavnom kongresu crkava u Carigradu 1923. Tvorac je i teorije o pomeranju Zemljinih polova. Napisao je više od 700 monografija, studija, popularnih dela i udžbenika. Dela su: 'Kanon der Erdbestrahlung', 'Nebeska mehanika', 'Osnovi nebeske mehanike', 'Sekularna pomeranja Zemljinih polova', 'Istorija astronomske nauke'. 1884. - Rođen je češki državnik Eduard Beneš, osnivač moderne čehoslovačke države (1918), predsednik od 1936. do 1938, kada je pred nemačkom okupacijom izbegao u London. Posle Drugog svetskog rata ponovo je bio šef države do dolaska komunista na vlast 1948. astronomske nauke'. 1900. - Došlo je do pomračenja Sunca. astronomske nauke'.

1884. - Rođen je češki državnik Eduard Beneš, osnivač moderne čehoslovačke države (1918), predsednik od 1936. do 1938, kada je pred nemačkom okupacijom izbegao u London. Posle Drugog svetskog rata ponovo je bio šef države do dolaska komunista na vlast 1948.

1903. - Poveća grupa oficira skovala je zaveru protiv kraljevskog para, kralja Aleksandra Obrenovića i kraljice Drage, i u noći između 28. i 29. maja upala u dvor i ubila kralja i kraljicu i još neka lica (predsednika vlade, vojnog ministra i kraljičinu braću). Događaj poznat kao Majski prevrat označava kraj vladavine dinastije Obrenovića Srbijom i dolazak dinastije Karađorđevića na presto.

1905. - Bitka kod Tsushime u kojoj je u rusko-japanskom ratu uništena ruska Baltička flota.

1928. - Studenti Beogradskog univerziteta organizovali su velike demonstracije protiv namere Narodne skupštine da ratifikuje Neptunske konvencije zaključene 1925. između Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca i fašističke Italije. Prilikom intervencije policije, ranjeno je dvadesetak studenata, od kojih dvojica smrtno.

1934. - Kanađanka Oliva Dion je u Kalenderu u kanadskoj provinciji Ontario rodila pet devojčica, nazvanih 'Dionove petorke', prve petorke u svetu za koje se zna da su preživele.

1934. - Rođen je Miloje Mića Orlović, novinar i urednik RTS-a, prvi voditelj Dnevnika TV Beograd.

1937. - Nevil Čemberlen je posle povlačenja Stenlija Boldvina postao premijer Velike Britanije. Potpisnik je Minhenskog sporazuma 1939. koji je omogućio Nemcima da okupiraju Čehoslovačku.

1937. - Umro je austrijski psiholog Alfred Adler, jedan od Frojdovih sledbenika. Od Frojda se odvojio 1912. osnivanjem pravca individualne psihologije ('Praksa i teorija individualne psihologije', 'Poznavanje čoveka', 'O nervoznom karakteru').

1940. - Belgijski kralj Leopold III je u Drugom svetskom ratu potpisao kapitulaciju istog dana počela je evakuacija poraženih savezničih snaga iz francuske luke Denkerk u Drugom svetskom ratu kojom je do 2. juna spašeno 224.585 britanskih i 112.546 francuskih i belgijskih vojnika.

1944. - Umro je srpski etnolog i folklorista Tihomir Đorđević, profesor Beogradskog univerziteta, član Srpske kraljevske akademije. Objavio je oko 700 studija, putopisa, beležaka i komentara o srpskim narodnim običajima i uredio je više knjiga 'Etnografskog zbornika' Akademije. Dela su: 'Iz Srbije kneza Miloša', 'Naš narodni život', 'Priroda u verovanju i predanju našeg naroda', 'Srbija pre sto godina', 'Makedonija'.
1961. - Ukinut Orijent-ekspres, voz koji je 78 godina saobraćao na liniji Pariz-Istanbul.

1971. - SSSR lansirao kosmički brod u pravcu Marsa.

1972. - Umro je Harry Truman, američki političar i državnik.

1972. - Umro je Edvard VIII. On je 1936. stupio na britanski presto, ali je iste godine i abdicirao u korist svog mlađeg brata Džordža VI, i to zbog otpora vlade i parlamenta da mu prizna brak sa razvedenom amerikankom Valis Simpson.

1975. - Bajern iz Minhena je osvojio 20. Evropski kup u fudbalu.

1976. - SSSR i SAD potpisali su ugovor o ograničenju podzemnih nuklearnih proba.

1976. - Puštena je u redovni saobraćaj železnička pruga Beograd-Bar, čija je gradnja trajala s prekidima od 1952, čime je ostvarena ideja začeta još u 19. veku. Pruga je najkraća veza panonskog područja i centralne Evrope sa srednjim Mediteranom.

1982. - Papa Jovan Pavle II stigao u Veliku Britaniju, u prvu posetu rimokatoličkog pape toj zemlji od 1531. godine.

1986. - Dvojica sovjetskih kosmonauta izašli su iz orbitalne stanice 'Saljut 7' i provela oko četiri časa u 'kosmičkoj šetnji'.

1987. - Umro je srpski geolog Kosta Petković, profesor Univerziteta u Beogradu, član Srpske akademije nauka i umetnosti, upravnik Geološkog zavoda i Geološkog instituta, urednik 'Geoloških anala Balkanskog poluostrva', 'Zbornika' i 'Glasnika Geološkog instituta SANU'. Objavio je više od 200 naučnih radova i izradio prvu geološku kartu Jugoslavije prema internacionalnoj normi.

1987. - Devetnaestogodišnji Zapadni Nemac Matijas Rust preleteo je sportskim avionom 'Cesna' od Helsinkija do Moskve i spustio se na centralni Crveni trg u glavnom gradu SSSR, prošavši neprimećeno kroz sovjetski vazdušni prostor.

1991. - Etiopski pobunjenici osvojili su Adis Abebu.

1995. - U zemljotresu koji je pogodio ruski grad Neftegorsk na poluostrvu Sahalin poginulo je najmanje 2.000 ljudi.

1995. - Poginuo bosanski ministar inostranih poslova Irfan Ljubjankić kada je helikopter u kojem se nalazio oboren raketom u blizini Bihaća.

1995. - Na filmskom festivalu u Kanu jugoslovenski reditelj Emir Kusturica dobio je 'Zlatnu palmu' za film 'Podzemlje - bila jednom jedna zemlja'. Deset godina ranije Kusturica je dobio ovu nagradu za film 'Otac na službenom putu'.

1997. - Rusija i Ukrajina potpisale ugovor kojim je ruskoj Crnomorskoj floti omogućeno da 20 godina koristi pomorsku bazu u luci Sevastopolj na poluostrvu Krim.

1998. - Izvršivši petu nuklearnu probu Pakistan je zvanično postao nuklearna sila.

1999. - Nakon što je avijacija NATO pojačala napade na SR Jugoslaviju (740 poletanja aviona u 24 sata), jugoslovenski predsednik Slobodan Milošević je, posle razgovora sa specijalnim predstavnikom ruskog predsednika Viktorom Černomirdinom, prihvatio uslove zapadnih zemalja za prekid bombardovanja.

2001. - U Kairu održana prva Dečja konferencija afričkih nacija.

2002. - Britanski operater mobilne telefonije Vodafon prijavio je gubitak od 13,5 milijardi funti (19,6 milijardi dolara), što je najveći zabeleženi gubitak neke velike britanske korporacije.

2004. - Direktor i glavni urednik podgoričkog lista 'Dan' Duško Jovanović preminuo je u Kliničkom centru Crne Gore u Podgorici, od posledica teškog ranjavanja u atentatu prethodne noći ispred redakcije lista.

2008. - Nepalski parlament ukinuo je monarhiju i proglasio republiku, čime je okončana 239-godišnja vladavina najstarije Hindu monarhije na svetu.

2008. - Krivi toranj u Pizi uspešno učvršćen i van opasnosti tokom narednih 300 godina.

2008. - Univerzitet u Beogradu obeležio je 200 godina postojanja.

2013. - Preminuo je Zoran Erkman Zerkman, muzičar i jedan od najboljih trubača srpskog rokenrola. Bio je član Omladinskog džez benda RTB-a i grupe Disciplina kičme i osnivač grupa Bukvar Bukvar i Zerkman Big Bang.

2015. - Luiz Ričardson je prva žena imenovana na čelo Univerziteta Oksford od njegovog osnivanja 1230. godine.

2018. - Preminuo je Serž Daso francuski političar, novinski izdavač i vodeća ličnost industrije aviona i oružja.
   RSS FEED-OVI ZA VAŠ SAJT NAJBOLJA WEB SKOLA NAJBOLJI SAJT SA BESPLATNIM SLIKAMA