Ponuda Tema

Desilo Se u Ovaj Dan - 28. Novembar

   Šta se sve događalo i koji važni događaji su se desili na ovaj dan, 28. novembra! Šta se sve nekada dešavalo dvadeset osmog novembra, šta je posebno ovog datuma, koje su poznate ličnosti rođene a koje umrle ovog datuma?
1443. - Skenderbeg je postao gospodar Kroje i to tako što je iskoristio lažno pismo sultana Murata II.

1520. - Portugalski moreplovac Ferdinand Magellan uplovio u Pacifik, prošavši iz Atlantskog okeana kroz moreuz koji sada nosi njegovo ime.

1632. - Rođen je francuski kompozitor italijanskog porekla Žan Batist Lili, tvorac klasične francuske opere, s baletom, horovima, arijama i scenskim efektima. S Molijerom je stvorio novu dramsko-muzičku vrstu - comedie ballet. Bio je glavna ličnost muzičkog života na dvoru Luja XIV i celog Pariza. Pripisuje mu se prva upotreba palice za dirigovanje.

1757. - Rođen je Vilijam Blejk, engleski pesnik, slikar i graver. U slikarstvu i poeziji bio je vizionar, mistik i simbolist. Zahvaljujući graverskoj veštini, Blejk je svoje knjige ukrašavao sam, te je njihov tiraž bio prilično neznatan. Možda je delom i stoga Blejk ostao gotovo anoniman pesnik sve do Bodlera, to jest, simbolizma, iako je živeo i stvarao u u doba predromantizma i romantizma. Blejk je, osim toga, i jedan od retkih književnika od antike do današnjih dana koji je konstruisao vlastiti mitološki sistem sa mnoštvom likova i arhetipskih predstava čije je simbolika izuzetno složena, ali nezaobilazna u tumačenju Blejkove poezije.

1820. - Rođen je nemački filozof Fridrih Engels, jedan od osnivača naučnog socijalizma i najbliži saradnik Karla Marksa. Osnovne postavke materijalističkog poimanja sveta izložio je u delu 'Anti-Diring', a u saradnji s Marksom napisao je 'Nemačku ideologiju' i 'Manifest komunističke partije'.

1821. - Panama proglasila nezavisnost od Španije i pridružila se Kolumbiji.

1829. - Rođen je Anton Grigorijevič Rubinštajn, ruski klavirski virtuoz i kompozitor, osnivač Petrogradskog konzervatorijuma. Kao kompozitor pripadao je tzv. kosmopolitskom pravcu, nasuprot 'ruskoj petorci'. Komponovao je solo pesme, opere, klavirske kompozicije ...

1830. - U Beogradu na Tašmajdanu u prisustvu kneza Miloša i beogradskog paše svečano je pročitan hatišerif turskog sultana Mahmuda II o autonomiji Srbije. Turci su nakon toga prodali svoja imanja Srbima i napustili Beograd.

1830. - Vladika Petar II Petrović Njegoš je lišio titule guvernadura Vukolaja Radonjića.

1858. - Na zahtev opozicionih vođa obrenovićevaca i liberala u kneževini Srbiji je sazvana skupština, prva u parlamentarnoj istoriji Srbije koja je sazvana na osnovu posebno usvojenog zakona. Ranije skupštine zasnivale su se na običajnom pravu. Svetoandrejska skupština čije je zasedanje počelo 30. decembra izvršila je smenu dinastija u Srbiji - zbačen je Aleksandar Karađorđević, a na srpski presto je vraćen Miloš Obrenović.

1878. - Umro je srpski pisac i slikar Đura Jakšić, najizrazitiji predstavnik romantizma u srpskoj književnosti i jedan od najdarovitijih srpskih slikara XIX veka. Pisao je lirsku, rodoljubivu, satiričnu, socijalnu i epsku poeziju. Slikarstvo je učio u Segedinu, Temišvaru, Pešti, Velikom Bečkereku (Zrenjanin), Beču i Minhenu. Potom je bio učitelj u mnogim mestima u Srbiji i predavao crtanje u Kragujevcu, Požarevcu i Jagodini. Nemirnog, slobodljubivog i buntovnog duha, često je proganjan i otpuštan iz službe. Strastan, plahovite mašte i plamenih emocija, buntovan i slobodoljubiv, pisao je s romantičarskim patosom pesme o slobodi i stihovane lirske ispovesti. Pesme 'Na Liparu', 'Ponoć', 'Mila', 'Padajte braćo', 'Otadžbina', 'Ja sam stena', 'Noć u Gornjaku', 'Padajte braćo' - spadaju u sam vrh srpske romantičarske poezije. Napisao je i drame u stihovima 'Seoba Srbalja', 'Jelisaveta, knjeginja crnogorska' i 'Stanoje Glavaš' i oko 40 pripovedaka.

1881. - Rođen je austrijski pisac Štefan Cvajg, koji je, pod uticajem bečkog impresionizma, psihoanalize Sigmunda Frojda i humanističke evropske tradicije, u ranim delima bio zaokupljen lavirintima ljudske psihe. Kasnije je znatnu popularnost stekao romansiranim biografijama i esejističkim studijama o značajnim ličnostima istorije i literature. Pred nacistima je 1938. emigrirao u SAD, a 1942. je u Brazilu izvršio samoubistvo, zahvaćen unutrašnjom krizom i slomljen nasističkim varvarstvom. Dela su mu: pripovetke 'Pometenost osjećanja', 'Amok', 'Prvi doživljaj', romansirane biografije 'Žozef Fuše', 'Marija Antoaneta', 'Trijumf i tragika Erazma Roterdamskog', 'Marija Stjuart' ...

1905. - Irski nacionalista Arthur Grifit osnovao u Dablinu partiju 'Sin Fein', čiji je glavni zadatak bila borba za osamostaljenje Irske od Velike Britanije.

1907. - Rođen je Alberto Moravija, jedan od najistaknutijih i najplodnijih italijanskih književnika XX veka. Autor 'Ćoćare', 'Rimljanke', 'Rimskih priča', slavu je stekao već prvim romanom 'Ravnodušni ljudi' (1929).

1908. - Eksplozija u rudniku uglja u Mariana, Pensylvania odnela 154 žrtava.

1912. - Albanija proglasila neovisnost od Osmanskog Carstva.

1919. - Nancy Astor je kao prva žena izabrana u britanski parlament.

1920. - U Kraljevini SHS održani su prvi izbori za Ustavotvornu skupštinu. Najviše glasova dobili su demokrate osvojivši 92 od 419 mandata i radikali sa 91 mandatom, a iznenađenje su priredili komunisti sa 50 poslaničkih mesta. Žene, vojnici i oficiri, kao i pripadnici nacionalnih manjina, nisu imali pravo glasa.

1941. - Crvena armija u Drugom svetskom ratu izbacila nemačke trupe iz Rostova.

1942. - U požaru koji je uništio noćni klub 'Cocoanut Grove' u američkom gradu Boston poginulo 491 osoba.

1943. - U Teheranu su u Drugom svetskom ratu, na prvom zajedničkom sastanku, sovjetski lider Josif Staljin, predsednik SAD Franklin D. Roosevelt i britanski premijer Vinston Čerčil razmatrali otvaranje drugog fronta u Evropi, operacije na istočnom frontu, posleratno uređenje Evrope i pitanje Jugoslavije. Dogovoreno je da se Jugoslavija obnovi 'u potpunom teritorijalnom integritetu i nezavisnosti, s tim što će pitanje njenih zapadnih granica biti rešeno posle rata'.
1945. - Umro je američki teniser i političar Dvajt Dejvis, koji je 1900. osnovao tenisko takmičenje nacija 'Dejvis kup'. Bio je i američki ministar rata od 1925. do 1929. i generalni guverner SAD na Filipinima od 1929. do 1932.

1950. - U Beogradu je osnovan Muzej pozorišne umetnosti Srbije.

1954. - Ernestu Hemingwayu dodeljena Nobelova nagrada za književnost.

1954. - Umro je italijanski nuklearni fizičar Enriko Fermi, koji je prvi bombardovao uran neutronima, dobitnik Nobelove nagrade za fiziku 1938. Zasnovao je teoriju kretanja neutrona, a u Drugom svetskom ratu je u SAD, gde je 1938. emigrirao iz fašističke Italije, na Čikaškom univerzitetu rukovodio gradnjom prvog nuklearnog reaktora. Njegovim imenom nazvano je više pojmova u nuklearnoj fizici: 'Fermijevo pravilo selekcije', 'Fermijev model gasa', 'Fermijeva 'starost' neutrona', 'fermi' kao jedinica za dužinu.

1960. - Mauritanija dobila nezavisnost do Francuske.

1962. - Grupa ustaških terorista napala Predstavništvo FNRJ u Bad Godesbergu, u blizini Bona, koji je tada bio glavni grad Zapadne Nemačke. Ovom prilikom ranjeno je dvoje službenika ambasade - Momčilo Popović i Stana Dovgan. Momčilo Popović, preminuo je 13 dana kasnije u bolnici u Bonu, a potom je proglašen za narodnog heroja Jugoslavije.

1964. - U Hanoveru osnovana 'Nacionaldemokratska stranka Nemačke' (NPD).

1971. - Pripadnici palestinske terorističke organizacije 'Crni septembar' ubili su jordanskog premijera Vasfi Tela u Kairu, gde je doputovao radi učešća na Arapskoj konferenciji.

1975. - Postavljeni su poslednji metri pruge Beograd-Bar. Više od veka ona je bila u strateškom, ekonomskom i graditeljskom programu Srbije i Crne Gore, ali je gradnja počela 1952, a radovi su intenzivirani tek 1968. Više od 27 odsto pruge prolazi kroz tunele i ide preko vijadukata i mostova. Pruga koja ima 254 tunela i 234 mosta većim delom (301 kilometar) prolazi kroz Srbiju, a 175 kilometara kroz Crnu Goru.

1975. - Fretilin - Revolucionarni front za nezavisnost Istočnog Timora, proglasio je nezavisnost od Indonezije i osnivanje Demokratske republike Istočni Timor.

1979. - Novozelandski avion 'DC-10' udario u planinu Erebus na Antarktiku, što nije preživio niko od 257 putnika i članova posade.

1986. - Održana zvanična proslava otvorenja visočke dvorane utakmicom između RK Bosna (Visoko) i RK Borac (Banja Luka).

1987. - Prilikom pada južnoafričkog aviona 'Boing 747' u Indijski okean blizu Mauricijusa poginulo je svih 160 putnika i članova posade.

1989. - Indijski premijer Radživ Gandi dao ostavku poslije poraza na izborima.

1990. - Singapurski premijer Li Kuan Ju sišao sa vlasti posle 31 godine.

1994. - Norvežani na referendumu odbili da se priključe Evropskoj uniji.

1996. - General Ratko Mladić napustio je najvišu komandnu dužnost u Vojsci Republike Srpske.

2000. - Ukrajinski političar Oleksander Moroz javno je optužio predsednika Leonida Kučmu za sudelovanje u ubistvu novinara Georgija Gongadzea.

2000. - Holandski parlament je odobrio zakon kojim se dopušta eutanazija i samoubistvo uz pomoć lekara. Time je Holandija postala prva zemlja koja je legalizovala takvu praksu.

2001. - Stotine zarobljenih boraca al Kaide umrlo je u Avganistanu nakon što je Severna alijansa na kraju krvave pobune preuzela kontrolu nad tvđavom blizu Mazara i Šarifa.

2002. - 200-milioniti turista posetio Ajfelov toranj.

2004. - U eksploziji gasa u rudniku uglja Chenjiashan na severu Kine život je izgubilo 166 rudara.

2005. - Izraelski mediji saopštile glavne tačke državnog plana izraelske političke partije Kadima.

2008. - Pokrenuta RTS Digital, prva srpska isključivo digitalna televizija.

2010. - Listovi Njujork tajms, Gardijan, Mond, Špigel i el Pais objavili su na svojim internet sajtovima hiljade poverljivih dokumenata američkih tajnih službi, pisanih izrazito 'nediplomatskim jezikom' iz kojih se vide stavovi Vašingtona o brojnim svetskim liderima, što je izazvalo oštru reakciju Bele kuće i Pentagona i burne reakcije širom sveta. Tekstovi su preneti sa Internet sajta Vikiliks čiji je osnivač australijski državljanin Džulijan Asanž.

2011. - Umro je Ante Marković, poslednji premijer bivše Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije.

2014. - U napadu bombaša samoubica na veliku džamiju u nigerijskom gradu Kano poginulo je 64 ljudi, a ranjeno 126. Odgovornost za napad preuzeo je Boko Haram u čijim je nasilnim akcijama od početka godine ubijeno više od 2.000 ljudi.

2015. - Istaknuti turski advokat i borac za ljudska prava Tahir Elči koji je optužen za podržavanje kurdskih pobunjenika, ubijen je na jugoistoku Turske dok je davao izjavu medijima.

   RSS FEED-OVI ZA VAŠ SAJT NAJBOLJA WEB SKOLA NAJBOLJI SAJT SA BESPLATNIM SLIKAMA