Ponuda Tema

Desilo Se Na Današnji Dan - 01. Jun

   Šta se sve događalo i koji događaji su se desili na ovaj dan, 01. juna! Šta se sve nekada dešavalo prvog juna, šta je posebno ovog datuma, koje su poznate ličnosti rođene a koje umrle ovog datuma?
193. - Rimski car Didije Julijan - Marcus Didius Severus Iulianus Augustus, ubijen je odmah nakon dva meseca vladavine.

987. - Igo Kapet izabran za kralja Francuske.

1198. - Vizantijski car Aleksije III Anđeo odobrio srpskom velikom županu Stefanu Nemanji i njegovom sinu monahu Savi da na ruševinama Hilandariona podignu novi manastir Svete Gore, srpski manastir Hilandar koji je postao riznica izuzetnog kulturno-istorijskog i umetničkog blaga, jedan od četiri najveća i najlepša manastira na Svetoj Gori. Vekovima je središte i rasadnik srpske duhovnosti.

1215. - Opsada Pekinga završava osvajanjem grada od strane Mongola predvođenih Džingis Kanom.

1265. - Rođen je Dante Aligieri, italianski pesnik.

1455. - Osmanski sultan Mehmed II Osvajač zauzeo Novo Brdo, najveći rudarski centar srednjovekovne Srbije.

1479. - Osnovan univerzitet u Kopenhagenu.

1495. - U izveštaju ministarstva finansija Škotske pojavljuje se prvi pisani zapis o viskiju. Proizvođač je bio monah Džon Cor.

1533. - Ane Boleyn okrunjena za kraljicu Engleske.

1562. - Rimski car Ferdinand I i turski sultan Sulejman II Veličanstveni potpisali mirovni sporazum kojim se Ferdinand odrekao Erdelja (današnji Banat) u korist turskog vazala Jovana Zapolje.

1616. - Umro je Tokugava Ijejasu, osnivač i prvi šogun dinastije Tokugava koja je vladala Japanom.

1671. - Turska je objavila rat Poljskoj.

1675. - Rođen je Frančesko di Mafei, italijanski dramaturg, arheolog i osnivač 'Književnog časopisa'.

1754. - Rođen je Ferdinand Este-Austrijski, sin kraljice Marije Terezije i cara Franje I.

1780. - Rođen je pruski general Karl Marija fon Klauzevic, jedan od najpoznatijih vojnih teoretičara ('O ratu'). U Napoleonovim ratovima (1812-14.) bio je u službi ruske vojske.

1792. - Kentuki postaje 15. država SAD.

1796. - Tenesi postaje 16. država SAD.

1796. - Rođen je Nicolas Leonard Sadi Carnot, francuski fizičar.

1803. - Rođen je ruski kompozitor Mihail Ivanovič Glinka. Njegova dva glavna dela, opere 'život za cara' i 'Ruslan i Ljudmila', odredile su razvoj opere u Rusiji.

1815. - Rođen je Otto I, kralj Grčke.

1831. - Na književnoj večeri kod P. Pletneva dogodio se prvi susret dvojice velikana ruske književnosti - Aleksandra Sergejeviča Puškina i Nikolaja Vasiljeviča Gogolja.

1839. - Srpski knez Miloš Obrenović abdicirao je u korist sina Mihaila i napustio Srbiju, okončavši prvu vladavinu koju je kao vođa Drugog srpskog ustanka započeo 1815. Otišao je zbog sukoba sa starešinskim slojem, koji je zahtevao učešće u vlasti i donošenje ustava i zakona, što autokratskom vladaru nikako nije odgovaralo. Pod pritiskom Miletine bune, u februaru 1835. donet je liberalni Sretenjski ustav, ali ga je knez zbog protivljenja Rusije, Austrije i Otomanskog carstva sa zadovoljstvom suspendovao već sledećeg meseca. Krajem 1838, turski sultan je izdao hatišerif, prema kojem je s knezom vlast delio Sovjet, što Milošu nije bilo po volji. Posle neuspelog mirenja sa ustavobraniteljima, morao je da napusti zemlju, u koju se vratio 1859, posle odluke Svetoandrejske skupštine 1858. o zbacivanju kneza Aleksandra Karađorđevića, i vladao je do smrti 1860.

1841. - Umro je Nicolas Appert, francuski pronalazač.

1846. - Umro je papa Grgur XVI.

1855. - Američki pustolov William Walker osvojio je Nikaragvu i vratio ropstvo.

1860. - Umro je Charles Goodyear, američki inženjer i pronalazač vulkanizacije

1868. - Umro je Džejms Buchanan, 15. predsednik SAD.

1869. - Španija donela novi ustav kojim je proglašena sloboda veroispovesti i štampe, uveden je sud sa porotom i građanski brak.

1880. - U SAD instalirana prva javna telefonska kabina u svetu, u zgradi 'Jejl banke' u Nju Hejvnu.

1883. - Izašao je prvi broj ruskog dnevnog lista 'Novosti dnja'

1889. - Rođen je Karl Ogden, engleski pisac, lingvista, tvorac uprošćenog engleskog jezika, koji je u to vreme smatran prototipom novog 'međunarodnog' jezika.

1904. - Umro je Jovan Jovanović Zmaj, srpski pesnik.

1906. - Finska je kao prva zemlja na svetu novim izbornim zakonom dala ženama pravo glasa i pravo da budu birane.

1907. - Rođen je engleski pronalažač Frenk Vitl, koji je 1930. patentirao turbo mlazni motor.
1926. - Rođena je je američka filmska glumica Norma Džin Mortenson, poznata kao Merilin Monro, jedna od najvećih zvezda i seks simbola američkog filma 1950-ih godina ('Džungla na asfaltu', 'Reka bez povratka', 'Sedam godina vernosti', 'Neki to vole vruće'). Nađena je mrtva 1962. godine.

1929. - Rođen je Džejms Hedli Bilington, istoričar i filolof, direktor Kongresne biblioteke SAD, autor više knjiga iz oblasti istorije i kulture Rusije.

1936. - Italijanski kralj Viktor Emanuel III proglasio se carem Etiopije.

1938. - Izašao je prvi broj strip-časopisa 'Action Comics', u kom se pojavio i jedan od najpoznatijih strip junaka svih vremena - Supermen. Časopis je koštao deset centi.

1939. - Prvi put je televizija prenosila jedan boks-meč teške kategorije. Bio je to meč između Max Baera i Lou Nova.

1941. - Nemci su zabranili sve publikacije katoličke crkve.

1941. - Nemci potukli britanske trupe i osvojili Krit, čime su obezbedili važnu bazu za operacije na Bliskom Istoku i u Severnoj Africi. Britanci su se povukli s velikim gubicima, a prilikom evakuacije poginulo je i oko 3.000 Australijanaca.

1941. - Rođen je Dragoljub Ojdanić, srpski general, načelnik generalštaba VJ i ministar odbrane SRJ.

1943. - Nemački 'lovci' u Drugom svetskom ratu oborili britanski avion, usmrtivši sve putnike, uključujući engleskog pozorišnog i filmskog glumca i režisera Leslija Hauarda, dvojnika britanskog premijera Vinstona Čerčila. Nemci su bili uvereni da je u avionu, oborenom iznad Biskajskog zaliva, na letu od Lisabona ka Irskoj, bio Čerčil. Hauard je bio poznat po izuzetno suptilnoj glumi. Filmovi su mu: 'Romeo i Julija', 'Pigmalion', 'Prohujalo s vihorom', 'Intermeco'.

1944. - Jugoslovenski kralj Petar II Karađorđević je u Drugom svetskom ratu, pod pritiskom britanskog premijera Vinstona Čerčila, odstranio iz vlade vođu četnika Dražu Mihailovića i potpisao ukaz o imenovanju za premijera bivšeg hrvatskog bana Ivana Šubašića, čime je otvoren put komunistima da posle rata preuzmu vlast u Jugoslaviji.

1946. - Pogubljen je rumunski general Jon Antonesku. Godine 1940. prisilio je na abdikaciju kralja Karola II, proglasio se vođom (Conducator) i zaveo diktaturu podredivši Rumuniju u Drugom svetskom ratu nacističkoj Nemačkoj. Posle rata osuđen je na smrt i streljan.

1947. - Rođen je Roni Vud, engleski gitarista, basista čuvene engleske rok grupe Rolingstonsi.

1948. - Umro je srpski političar i pisac Jaša Prodanović, član Srpske akademije nauka. U kraljevini Srbiji bio je ministar prosvete i ministar privrede, a posle Drugog svetskog rata, potpredsednik jugoslovenske vlade. Kao ministar privrede, izborio je 1910. u skupštini usvajanje Zakona o radnjama, kojim su stvorene radničke i druge komore i uvedeno zaštitno radno zakonodavstvo. S Ljubom Stojanovićem osnovao je 1921. Republikansku stranku, koju je predvodio do smrti. Uređivao je više časopisa ('Narodna misao', 'Odjek', 'Glasnik Profesorskog društva'), priredio dve antologije narodnih pesama i pripovedaka i celokupna dela Jovana Jovanovića Zmaja, Jove Ilića, Svetislava Vulovića i Laze Lazarevića. Ostala dela: 'Ustavni razvitak i ustavne borbe u Srbiji', 'Vuk Karadžić i Miloš Obrenović', 'Istorija političkih stranaka i struja u Srbiji', 'Naši i strani', 'Naša narodna književnost'.

1949. - Prvi magazin na mikrofilmu ponuđen je pretplatnicima časopisa 'Newsweek'.

1955. - Rođen je Dušan Savić, legendarni srpski fudbaler i član Crvene Zvezde.

1958. - General Šarl de Gol postao je francuski premijer u jeku krize oko budućnosti francuskih kolonija u severnoj Africi. U decembru te godine De Gol je prvi put izabran za predsednika države. Drugi predsednički mandat dobio je na izborima 1965.

1962. - Obešen Adolf Ajhman, šef Gestapoa i nemački ratni zločinac.

1964. - Osnovana Palestinska Oslobodilačka Organizacija (PLO).

1967. - Izašao novi album grupe Beatles - Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band.

1969. - Kandidat degolista Žorž Pompidu izabran je za predsednika Francuske nakon što je Šarl de Gol podneo ostavku.

1973. - Britanski Honduras promenio naziv u Belize.

1973. - Predsednik grčke vojne vlade Georgios Papadopulos ukinuo monarhiju i proglasio republiku.

1978. - Rođen je Aleksandar Šapić, srpski vaterpolista i političar.

1979. - Posle devedeset godina ukinuta vladavina bele manjine u Rodeziji, sada Zimbabve.

1980. - Američka kablovska TV mreža CNN počela sa radom.

1987. - U eksploziji bombe podmetnute u helikopter kojim se prevozio iz Bejruta u Tripoli ubijen libanski premijer Rašid Karami.

1990. - Predsednici SSSR-a i SAD Mihail Gorbačov i Džordž Buš potpisali su sporazum o prestanku proizvodnje hemijskog oružja i o uništavanju tog oružja do kraja 1992.

1993. - Savezna skupština je većinom glasova u oba doma smenila prvog predsednika Savezne Republike Jugoslavije, Dobricu Ćosića, pod optužbom da je kršio Ustav. Inicijativu za glasanje o poverenju formalno su pokrenuli poslanici Srpske radikalne stranke. Novi predsednik SRJ postao je 25. juna visoki funkcioner Socijalističke partije Srbije Zoran Lilić.

1994. - Južna Afrika se nakon 33 godine ponovo vratila u Komonvelt.

1994. - Armando Kalderon Sol postao prvi predsednik Salvadora nakon gotovo desetogodišnjeg građanskog rata.

1996. - Ukrajina, odlukom predsednika Leonida Kučme i nacionalnog parlamenta, postala zemlja bez nuklearnog oružja, prebacivši poslednje rakete s nuklearnim glavama u Rusiju.

1997. - Na parlamentarnim izborima u Francuskoj pobedila je udružena levica, a premijer je postao lider Socijalističke partije Lionel Žospen.

1999. - Poginuo je srpski general-pukovnik pilot Ljubiša Veličković, pomoćnik načelnika Štaba Vrhovne komande za Ratno vazduhoplovstvo i Protivvazdušnu odbranu (RV i PVO) Vojske Jugoslavije, u trenutku kad je obilazio jedinice na prvoj liniji odbrane od agresije NATO na Jugoslaviju. Veličković je inače jedini general koji je poginuo tokom agresije. On je i prvi Srbin koji je leteo avionom 'MiG 29'.

2000. - Haški tribunal za zločine počinjene u Ruandi 1994. godine, osudio je belgijskog novinara na 12 godina zatvora jer je podsticao zločine u svojim radio emisijama.

2001. - Nepalski prestolonaslednik princ Dipendra ubio je u palati u Katmanduu svoje roditelje, kralja Birendru i kraljicu Ajsvaraju i još šest članova porodice, a potom izvršio samoubistvo. Državna komisija saopštila da je princ bio pod uticajem alkohola i droge.

2001. - U eksploziji bombe u noćnom klubu u Tel Avivu, koju je aktivirao palestinski bombaš samoubica, poginula je 21 osoba.

2003. - Predsednik Rusije Vladimir Putin doputovao je u posetu Velikoj Britaniji na poziv britanske kraljice Elizabete Druge. On je prvi šef ruske države koji je kao zvanični gost ušao u kraljevsku palatu u Londonu, posle cara Aleksandra Drugog 1874.

2006. - Umrla je Španska pevačica i glumica Rosio Hurado poznata kao 'Velika mama' ili 'Najveća'.

2008. - Umro je Iv Sen Loran jedan od najvećih modnih kreatora XX veka.

2012. - Posle više od 20 godina obnovljen je avionski saobraćaj između Beograda i Splita, prekinut zbog raspada Jugoslavije i rata.

2013. - Umrla je velikanka srpskog tenisa Jelena Genčić, višestruka prvakinja bivše Jugoslavije u tenisu. U svojoj sportskoj karijeri trenirala je Moniku Seleš, Novaka Đokovića i Gorana Ivaniševića.

2017. - Američki predsednik Donald Tramp objavio je da se SAD povlače iz Pariskog sporazuma postignutog decembra 2015., koji su potpisale 194 države, od kojih 118 ratifikovale i koji se bavi globalnim zagrevanjem, jednim od najvećih problema savremenog sveta.
   RSS FEED-OVI ZA VAŠ SAJT NAJBOLJA WEB SKOLA NAJBOLJI SAJT SA BESPLATNIM SLIKAMA