Ponuda Tema

Desilo Se u Ovaj Dan - 28. August

   Šta se sve događalo i koji važni događaji su se desili na ovaj dan, 28. augusta! Šta se sve nekada dešavalo dvadeset osmog augusta, šta je posebno ovog datuma, koje su poznate ličnosti rođene a koje umrle ovog datuma?
- Danas je hrišćanski praznik Velika Gospojina, odnosno Uspenje Presvete Bogorodice. Marija je posle rođenja Isusa Hrista živela 48 godina, a prema hrišćanskim knjigama, na dan njene smrti sišao je s neba Hristos i pozvao je k sebi. Trećeg dana posle sahrane, aposotol Toma otvorio je njen grob, ali u njemu nije bilo tela, što je značilo da se 'uspela na nebo'. Među pravoslavnim Srbima, taj dan se praznuje kao krsno ime nekih rodova, zavetni dan nekih naselja, a negde se održavaju litije. Na Veliku Gospojinu se beru lekovite trave i odlazi na izvore koji imaju lekovito dejstvo.

430. - Umro je rimski sveštenik Aurelije Avgustin, poznat kao Sveti Avgustin, episkop u rimskoj severnoj Africi, najznamenitiji predstavnik rane hrišćanske filozofije, tzv. patristike. U najvažnijem svom delu - 'O državi Božijoj' - istoriju čovečanstva je objašnjavao Božijim namerama. Pri tome je pravio razliku između idealne - vječne 'države Božije' - i privremenih, prolaznih oblika zemaljske države. To delo je dugo bilo doktrinarni osnov crkvene kritike svetovnih ustanova.

475. - Zapadnorimski vojskovođa Flavije Orest svrgao i proterao cara Julija Nepota i postavio na presto svog desetogodišnjeg sina Romula Avgustula.

876. - Umro je Ludovik Nemački, prvi istočnofranački - nemački kralj.

1219. - Patrijarh Manojlo Saranten, uz saglasnost vizantijskog (nikejskog) cara Teodora I Laskarisa hirotonisao je Savu Nemanjića, potonjeg Svetog Savu, za prvog srpskog arhiepiskopa. Tim činom Srpska Pravoslavna crkva postaje autokefalna (samostalna). Središte srpske crkve u prvo vreme bilo je u manastiru Žiča. Car Stefan Dušan uzdigao je 1346. srpsku crkvu na rang patrijaršije.

1619. - Ferdinand II postao je rimsko-nemački car. Njegova vladavina je obeležena borbom protiv protestantizma, što je podstaklo širenje Tridesetogodišnjeg rata.

1645. - Umro je holandski pravnik, pisac i humanista Hugo Grocijus, osnivač nauke o međunarodnom pravu. Pripadao je 'školi prirodnog prava' i dokazivao je neophodnost jednakosti ljudi pred zakonom. Takođe je tvrdio da su okeani opšte dobro i da pojedine zemlje nemaju pravo njihovog ekskluzivnog korišćenja. U Holandiji se u vreme oštrih sporova rimokatolika i protestanata zalagao za versku toleranciju, zbog čega je 1618. uhapšen u Utrehtu i 1619. osuđen na doživotnu robiju kao jeretik. Uspeo je 1621. da pobegne u Francusku i od 1635. do smrti bio je ambasador Švedske u Francuskoj. Dela su: 'De iure belli ac pacis', 'Mare liberum', 'De iure praedae', 'De veritate religionis Christianae', 'Via et votum ad pacem ečlesiasticam', drame - 'Christus patiens', 'Sophomphaneas', 'Adamus exul'.

1749. - Rođen je Johan Volfgang fon Gete, najveći nemački pesnik i jedan od najvećih pesnika u svetskoj književnosti. Pripada nemačkoj klasici. Liberalnih pogleda, humanista po ubeđenju, delao je svestrano, bavio se i prirodnim naukama i slikarstvom. Dela su: 'Faust', 'Herman i Doroteja', 'Poezija i stvarnost', 'Godine učenja Vilhelma Majstera', 'Godine putovanja Vilhelma Majstera'... Preveo je na nemački 'Hasanaginicu' u desetercu i još neke naše narodne pesme. Poznavao se sa Vukom Karadžićem i pisao je oduševljene prikaze o našoj narodnoj poeziji.

1757. - Umro je David Hartley, engleski filozof.

1761. - Rođen je Sava Tekelija, prvi Srbin doktor prava, osnivač 'Tekelijanuma', predsednik Matice srpske, dobrotvor, plemić, trgovac, pravnik, filantrop i ktitor.

1813. - Od rana u bici na Deligradu, umro je srpski junak iz Prvog srpskog ustanka, Jovan Kursula, megdandžija opevan u narodnim pesmama. U nizu bitaka istakao se junaštvom, posebno u boju na Crnom vrhu 1809, kad su Turci pod komandom Alije Gušanca pokušali da prodru u Gružu i Jasenicu, i u septembru 1810. na Varvarinskom polju, kad je junaštvom zadivio i Turke i ruske dobrovoljce koji su se borili na strani Srba.

1833. - Parlament je zabranio trgovinu robovima u celoj Britanskoj imperiji.

1839. - Umro je Vilijam Smit, engleski geolog.

1849. - Austrijske trupe pod komandom Johana Jozefa Radeckog savladale su otpor Danijela Manina i zauzele Veneciju, koja je u martu 1848. proglasila nezavisnost. Austrijska vlast održala se do 1866. kada je područje Venecije pripojeno Kraljevini Italiji.

1850. - U Vajmaru je prvi put izvedena opera Riharda Vagnera 'Loengrin'. Orkestrom je dirigovao Franc List.

1867. - Rođen je Umberto Giordano, italijanski kompozitor.

1877. - Rođen je engleski proizvođač automobila i pilot Čarls Stjuart Rols, koji je s Frederikom Rojsom 1906. osnovao kompaniju za proizvodnju automobila 'Rols-Rojs'. Rojsova firma počela je 1904. da pravi automobile, koji su impresionirali Rolsa, i njih dvojica su dve godine kasnije postali suvlasnici kompanije čija su vozila u automobilskoj industriji postala simbol luksuza i kvaliteta. Kompanija 'Rols-Rojs' proizvodi i avionske motore. Rols je prvi pilot koji je, juna 1910. preleteo Lamanš u oba pravca bez zaustavljanja, a u julu 1910. je kao prvi britanski pilot poginuo u avionskoj nesreći.

1878. - Rođen je Džordž Hoyt Whipple, američki lekar i nobelovac.

1887. - Rođen je Števan Kuhar, slovenski pisac i političar.

1895. - Samo tri dana nakon prve hidroelektrane na slapovima Niagare pušten je u pogon prvi hrvatski te jedan od prvih svetskih elektroenergetskih sustava: Hidroelektrana 'Krka' - Šibenik (kasnije nazvane Jaruga I).

1898. - Arheolog don Frane Bulić pronašao je pokraj današnje solinske crkve Gospe od Otoka temelje negdašnje starohrvatske bazilike, a u njezinu predvorju sarkofag i nadgrobni natpis kraljice Jelene, razbijen u devedeset komada.

1910. - Na svečanoj sednici Narodne skupštine u Cetinju, kneževina Crna Gora je proglašena kraljevinom, a knez Nikola I Petrović kraljem.

1914. - Prvi svetski rat: britanska Kraljevska mornarica porazila nemačku flotu u Bitci za Heligolandski zaljev.

1914. - Nemačke jedinice zauzele Namur u Belgiji.

1916. - Nemačka je u Prvom svetskom ratu objavila rat Rumuniji, a Italija Nemačkoj.

1919. - Reformističke sindikalne vođe evropskih zemalja i Amerike sazvale su Kongres na kojem je stvoreno Međunarodno ujedinjenje sindikata, kasnije nazvano Amsterdamska sindikalna internacionala.

1922. - Radio stanica WEAF u Njujorku emitovala je, prvi put u svetu, reklamni oglas koji je trajao 10 minuta.

1924. - Gruzini započeli Kolovozni ustanak protiv sovjetske vlasti.

1931. - Francuska i Sovjetski Savez potpisali sporazum o nenapadanju.

1936. - Završen šahovski turnir u Notingemu pobedom Mihaila Botvinika.

1942. - Umro je Sava Šumanović, srpski slikar.

1943. - U Danskoj je počeo opći štrajk protiv nemačke okupacije.
1944. - Poslednji nemački vojnici u Marseju u Francuskoj predali su se u Drugom svetskom ratu Saveznicima i oslobođen je Tulon.

1949. - Rođen je Svetislav Pešić, srpski košarkaški trener.

1957. - Rođen je Ivo Josipović, treći predsednik Republike Hrvatske, hrvatski kompozitor, i univerzitetski profesor.

1960. - Umro je srpski pisac Sima Pandurović, jedan od osnivača srpske moderne. Filozofski fakultet završio je u Beogradu, bio je gimnazijski profesor u Valjevu i Beogradu, uređivao je više časopisa, od kojih je najznačajniji 'Misao'. Kritika je oštro reagovala na njegovu prvu zbirku pesama, 'Posmrtne počasti', prožetu pesimizmom, u kojoj je dramatično opevao bolnu tragediju ljubavi, duševne krize i gorčine, nespokoj, pobunu i osećanje smrti. Kasniji stihovi misaono su složeniji, ali i u njima preovladava rezignacija. Ispevao je i niz rodoljubivih pesama. Prevodio je s francuskog i engleskog - posebno su vrsni njegovi prevodi dela Vilijama Šekspira. Ostala dela: zbirke pesama 'Dani i noći', 'Okovani slogovi', 'Stihovi', 'Pesme', knjige eseja 'Razgovor o književnosti', 'Ogledi iz estetike' ...

1963. - Borac za ljudska prava Martin Luter King održao je pred 200.000 učesnika protestnog 'Marša slobode' na Vašington čuveni govor pod nazivom 'I have a dream'.

1967. - Umro je Charles Darrow, izumitelj Monopola.

1973. - U zemljotresu jugozapadno od Siudad Meksika poginulo je više od 500, a ranjeno oko 1000 ljudi.

1975. - Francuska je poslala vojsku i policiju na Korziku da uguše demonstracije na kojima je tražena autonomija. Francuzi su kupili Korziku od Đenove 1768. i od tada je deo francuske države izuzev perioda 1794-96, kada je ostrvo bilo pod britanskom okupacijom. Šezdesetih godina 20. veka ojačao je pokret za autonomijom.

1987. - Umro je američki filmski režiser Džon Hjuston, jedan od najistaknutijih američkih sineasta 20. veka, važio je za posebno veštog u radu s glumcima. Snimio je mnoštvo filmova, najviše pustolovnog i kriminalističkog žanra. Filmovi: 'Malteški soko', 'Rt Largo', 'Bejasmo stranci', 'Blago Sijera Madre', 'Džungla na asfaltu', 'Crvena značka za hrabrost', 'Afrička kraljica', 'Mobi Dik', 'Noć iguane', 'Odsjaj u zlatnom oku', 'Grad izobilja', 'Naš čovek iz Australije', 'Sudija za vešanje', 'Eni', 'Ispod vulkana'.

1990. - Irak je proglasio okupirani Kuvajt 19. provincijom Iraka.

1991. - Umro je bivši patrijarh srpski German (svetovno ime Hranislav Đorić pre nego što se 1951. zamonašio u Studenici), koji je u vreme komunističke diktature Josipa Broza bio na čelu Srpske pravoslavne crkve, u jednom od najtegobnijih perioda njene duge istorije. Bogoslovski fakultet studirao je u Beogradu, a prava u Parizu. Posle smrti patrijarha Vikentija 1958, izabran je za crkvenog poglavara. Zbog teške bolesti, 2. decembra 1990. na njegovo mesto izabran je patrijarh Pavle.

1993. - Na američkoj televiziji Fox Kids debituju 'Moćni rendžeri' - Mighty Morphin Power Rangers, jedna od najpopularnijih igrnih SF frnšiza za decu.

1994. - Na referendumu u Republici Srpskoj 94 odsto bosanskih Srba izjasnilo se protiv prihvatanja mirovnog plana Kontakt grupe za Bosnu i Hercegovinu.

1995. - Od eksplozije granate na sarajevskoj pijaci Markale poginulo je 37, a ranjeno 85 ljudi. Predstavnici UN u Sarajevu optužili su Srbe za masakr civila, a dva dana kasnije avioni NATO bombardovali su položaje Vojske Republike Srpske. Tragedija je inscenirana od strane ratnog rukovodstva u Sarajevu, što je potvrdio i visoki funkcioner UN Jasuši Akaši. Ovo namešteno granatiranje bilo je povod za ulazak NATO pakta u rat protiv Republike Srpske i nastavak akcije NATO pakta i Hrvatske protiv Republike Srpske Krajine započete dvadesetak dana ranije. Tim akcijama potpuno je proterano srpsko stanovništvo sa teritorije Kninske Krajine, kao i srpsko stanovništvo iz zapadnih i jugozapadnih delova Bosne i Hercegovine. Republika Srpska je vojnički poražena i bila je prinuđena da potpiše mir u kome je izgubila više od trećine svoje dotadašnje teritorije.

1996. - Formalno su se razveli engleski princ Čarls i princeza Dajana. Gotovo milijardu gledalaca u preko 70 zemalja sveta pratilo je 29. jula 1981. 'venčanje veka' engleskog prestolonaslednika princa Čarlsa i mlade učiteljice lejdi Dajane Spenser. Par je dobio 1982. sina, princa Vilijama, a 1984. i princa Harija. Godine 1992, objavili su svoj razlaz, a formalno su se razveli tek nakon odobrenja kraljice Elizabete, upravo na današnji dan. Iako je posle razvoda Lejdi Di ostala bez titule kraljevskog veličanstva, u narodu je uživala veliku popularnost i bila poznata kao 'kraljica srca'. Poginula je 31. avgusta 1997. u saobraćajnoj nesreći u Parizu.

1996. - Vlada SAD zabranila vođi 'Nacije islama' Luisu Farakanu da prihvati obećani libijski poklon od milijardu dolara radi ekonomske i političke pomoći američkim crncima.

1997. - U krvavom obračunu rivalskih bandi u zloglasnom venecuelanskom zatvoru 'Eldorado' poginulo je 29 ljudi.

1999. - U saobraćajnoj nesreći poginuli su makedonski ministar Radomir Stojkovski, njegova supruga, kćerka i vozač, posle čega su norveški vojnici iz vozila međunarodnih snaga, koje je izazvalo nesreću, odbili da se podvrgnu testu alkohola u krvi. Poručnika koji je skrivio smrt četvoro ljudi, sud u Oslu je u martu 2000. osudio na godinu dana zatvora.

2000. - U Gospiću eksplozijom podmetnute bombe ubijen Milan Levar, bivši hrvatski časnik koji je pred Haškim sudom svedočio o masovnom ubistvu građana srpske nacionalnosti 1991.

2004. - Vatikan vratio Ruskoj pravoslavnoj crkvi ikonu Kazanske Bogorodice iz XVI veka, koja se smatra zaštitnicom Rusije.

2006. - U sukobu koji je izbio između iračke vojske i šiitske milicije lojalne popularnom verskom vođi Muktadi el Sadru, u gradu Divanija, južno od Bagdada, poginulo je 50 pobunjenika i 23 iračka vojnika, dok je oko 70 ljudi ranjeno.

2007. - Umro je Francisko Umbral, jedan od najvećih španskih savremenih pisaca. Objavio je preko 80 knjiga, među kojima su 'Smrtnik i ruža' i 'Madridska trilogija'. Dobitnik je uglednih španskih priznanja poput Nagrade princa od Asturije za književnost 1996. i nagrade Servantes 2000.

2007. - Umrla je Draga Jonaš, spikerka i novinar. Bila je spiker Radio Beograda još u Kraljevini Jugoslaviji. Godine 1951. ponovo se zaposlila u Radio Beogradu i decenijama je bila neprevaziđeni glas beogradskog radija. Jonaševa je dobitnik 'Vukove nagrade' za 2004. za unapređenje srpske kulture, prosvete i nauke. Bila je učitelj brojnih potonjih spikera i novinara Radio Beograda i Televizije Srbije.

2007. - Najmanje 52 osobe su poginule a povređeno je 247 u sukobu između suparničkih šiitskih milicija na religijskom skupu u iračkom svetom gradu Karbali, posle čega su vlasti prekinule ceremoniju i evakuisale više od milion hodočasnika. Pripadnici armije Mahdi, lojalne radikalnom svešteniku Muktadi al-Sadru, otvorili su vatru na stražare iz brigade Badr, naoružanog ogranka Vrhovnog islamističkog iračkog saveta, koji su obezbeđivali dve glavne džamije u Karbali.

2008. - Glavni tužilac Južne Osetije Tejmuraz Hugajev izjavio je da su, tokom petodnevnih sukoba, započetih 8. avgusta u toj otcepljenoj gruzijskoj autonomnoj oblasti poginula 1.692 civila, da je ranjeno oko 1.500 ljudi, ali da broj žrtava nije konačan.

2013. - Dovođenjem poslednje grupe etiopskih Jevreja u Izrael, okončana je višedecenijska akcija preseljavanja pripadnika te drevne zajednice u jevrejsku državu. Uzima se da u svetu pripadnika Beta Izrael grupacije, odnosno etiopskih Jevreja, ima oko 150.000 od čega je oko 130.000 nastanjeno u Izraelu. Postupno, sistematsko, preseljavanje započelo je poznih sedamdesetih.

   RSS FEED-OVI ZA VAŠ SAJT NAJBOLJA WEB SKOLA NAJBOLJI SAJT SA BESPLATNIM SLIKAMA