Ponuda Tema

Desilo Se u Ovaj Dan - 27. Septembar

   Šta se sve događalo i koji važni događaji su se desili na ovaj dan, 27. septembra! Šta se sve nekada dešavalo dvadeset sedmog septembra, šta je posebno ovog datuma, koje su poznate ličnosti rođene a koje umrle ovog datuma?
- Danas je praznik Vozdviženije časnog i životvornog krsta Hristovog ili Krstovdan. Praznik je ustanovljen još 326. godine, kada je carica Jelena, majka cara Konstantina, otišla u Palestinu da se pomoli na svetim mestima. Tada joj se javila misao o tome da pronađe krst na kojem je Hrist bio razapet.
Bio je to težak zadatak, jer su Jevreji krst, čim je Isus sa njega bio skinut, sakrili i strogo čuvali tajnu o tome gde je krst sakriven. Ipak, jedan Jeverejin reče carici gde je krst zakopan - na mestu gde je podignut hram boginje Venere. Posle dugog kopanja, naiđoše na tri krsta, Hristov i krstove ona dva razbojnika koji su zajedno sa Hristom bili razapeti. Pošto nije bilo načina da se otkrije koji je krst Hristov, jer sva tri krsta behu prilično istrulila, valjalo je pribeći veri. Upravo tuda su pronosili nekog mrtvaca na ukop, pa patrijarh Makarije zapovedi nosiocima da stanu, te redom krstovima dodirivaše mrtvaca, dok kod trećeg krsta mrtvac ne ožive i ustade, te oni poznaše da je to krst Isusov. Carica smerno klekne i poljubi sveto drvo, a pošto je mnoštvo naroda koji se beše okupio želelo da vidi časni krst, patrijarh Makarije izađe na jedno uzvišeno mesto i pokaza ga narodu. Tada je pronađen i vozdvižen (uzdignut) časni i životvoreći krst, te je od tog vremena, tj. od 326. godine, ustanovljen praznik Krstovdan. Na Krstovdan se časni krst kiti bosiljkom, pa se iznosi nasred crkve i ostavlja narodu da ga celiva. Krstovdan se provodi u strogom postu. U Bosni se veruje da duša umrlog na Krstovdan i Bogojavljenje odlazi u raj.

1111. - Umrla je Vekenega, opatica samostana benediktinki svete Marije u Zadru.

1271. - Rođen je Vaclav II Pšemisl, kralj Češke i Poljske.

1389. - Rođen je Cosimo de Medici, firentinski bankar.

1540. - Papa Pavle III odobrio je bulom 'Regimini militantis eccleciae' osnivanje jezuitskog katoličkog reda koji je, kao Društvo isusovaca, 1534. u Parizu osnovao Ignasio de Lojola.

1590. - Umro je Urban VII, papa.

1599. - Rođen je Francesco Borromini, italijanski arhitekt i kipar.

1601. - Rođen je francuski kralj Luj XIII, jedan od najmoćnijih evropskih monarha. Tokom vladavine (1610-1643) zaveo je apsolutizam uz pomoć kardinala Rišeljea, ugušio ustanak hugenota - protestanata i nastavio kolonijalno širenje Francuske. U vreme njegove vladavine, 1635. godine, osnovana je Francuska akademija.

1601. - Rođen je Žak Beninj Bosije, francuski klasicistički književnik i katolički sveštenik.

1696. - Rođen je Alfons Liguori, italijanski svetac.

1783. - Rođen je španski general i meksički car Agustin Iturbide, koji je 1820. prešao na stranu meksičkih ustanika, a Kongres Meksika ga je 1822. proglasio carem Agustinom Prvim. Nekoliko meseci posle krunisanja prinuđen je da abdicira i ode u izbeglištvo, a kad se vratio i pokušao da vrati vlast, 1824. uhapšen je i streljan. 

1825. - Prvom u svetu javnom železničkom prugom, Darlington-Stokton, u severoistočnoj Engleskoj, krenuo je voz s prvom parnom lokomotivom, kojom je upravljao njen konstruktor Džordž Stivenson.

1854. - U Atlantskom okeanu se dogodila prva velika nesreća - potonuo je parobrod 'Arktik' sa oko 300 ljudi. 

1862. - Rođen je južnoafrički general i državnik Luis Bota, jedan od vođa Bura u ratu sa Englezima (1899-1902) i prvi premijer Južnoafričke Unije (1910-19). Bio je premijer Transvala od 1907. do 1910, kad su se burske republike Transval, Natal, Oranž i Kejplend udružile u Uniju.

1871. - Rođena je Grazia Deledda, italijanska književnica.

1871. - Rođen je Janko Vuković Podkapelski, hrvatski carski i kraljevski admiral.

1871. - Rođen je Ivan Evanđelista Šarić, nadbiskup bosanski, pesnik i prevodilac.

1876. - Umro je Braxton Bragg, američki vojskovođa i general.

1891. - Umro je ruski pisac Ivan Aleksandrovič Gončarov, autor romana 'Oblomov', u kojem je stvoren jedan od najznačajnijih tipova u svetskoj književnosti, kao i pojam 'oblomovština' - sinonim za parazitizam i apatiju ('Obična priča', 'Ponor', 'Uspomene o Bjelinskom').

1895. - Rođen je srpski lekar Vojislav Arnovljević, osnivač kardiološke škole u Jugoslaviji, profesor Medicinskog fakulteta u Beogradu i član Srpske akademije nauka i umetnosti. Školovao se u Beogradu i u Francuskoj, gde je upućen posle prelaska Albanije u Prvom svetskom ratu sa srpskom vojskom. Organizovao je prve kurseve iz kardiologije za lekare iz cele zemlje i objavio oko 90 studija iz kardiologije i drugih oblasti interne medicine. Od 1932. do 1934. izdavao je 'Medicinski godišnjak', a od 1948. do 1963. uređivao 'Lekarski priručnik'.

1901. - Rođen je crnogorski revolucionar Ivan Milutinović, jedan od najistaknutijih vođa Narodnooslobodilačkog rata, narodni heroj, član Vrhovnog štaba i Politbiroa Centralnog komiteta Komunističke partije Jugoslavije. Bio je jedan od glavnih organizatora ustanka protiv okupatora u Drugom svetskom ratu, većnik AVNOJ-a i član vlade, odnosno Nacionalnog komiteta. Prebacujući se preko Dunava u tek oslobođeni Beograd, poginuo je u oktobru 1944. pod nerasvetljenim okolnostima.

1902. - Rođen je srpski pisac i pozorišni kritičar Milan Dedinac, sledbenik francuske avangardne lirike; njegovu poeziju karakteriše uzlet modernog senzibiliteta sa specifičnim lirskim i intelektualnim akcentima. Doprineo je oslobađanju srpske poezije od tradicionalne forme. Pripadao je generaciji srpskih đaka školovanoj u Francuskoj u vreme Prvog svetskog rata. Filozofski fakultet završio je u Beogradu, do Drugog svetskog rata bio je novinar 'Politike', od 1941. do 1943. u nemačkom zarobljeništvu, a posle oslobođenja zemlje, urednik 'Politike', potom 'Književnih novina', koje je osnovao s grupom pisaca, ataše za kulturu u Parizu, dramaturg i upravnik Jugoslovenskog dramskog pozorišta. Dela su: 'Javna ptica', 'Jedan čovek na prozoru', 'Pesme iz dnevnika zarobljenika broj 60211', 'Od nemila do nedraga', 'Poziv na putovanje', 'Studija o Branku Radičeviću', 'Pozorišne hronike'.

1904. - Rođen je Edvard Kocbek, slovenski književnik.
1905. - Rođen je Vjekoslav Kaleb, hrvatski književnik.

1908. - U Detroitu proizveden prvi primerak automobila Ford Model T.

1917. - Umro je francuski slikar, grafičar i vajar Edgar Dega koji se smatra jednim od najboljih crtača u likovnoj umetnosti. Virtuoznost crtanja najbolje je iskazao slikajući ljudsko telo u pokretu ('Balerina, 'Kupačica', Pralja').

1919. - Rođen je Džejms Vilkinson, engleski naučnik koji se bavio numeričkom analizom.

1921. - Rođen je Bogdan Babić, srpski dirigent i rukovodilac hora AKUD 'Branko Krsmanović'.

1921. - Rođen je Mikloš Jančo, mađarski filmski reditelj i scenarista.

1922. - Grčki kralj Konstantin I abdicirao je zbog vojnog poraza u ratu sa Turskom, dve godine pošto se vratio na presto. Kralj je postao 1913, a prvi put je abdicirao 1917. kada je njegova odluka o neutralnosti Grčke u Prvom svetskom ratu izazvala nezadovoljstvo u zemlji i među zapadnim saveznicima.

1924. - Rođen je Bad Pauel, američki džez pijanista.

1925. - Rođen je Robert Edvards, britanski naučnik, Nobelovac, pionir u lečenju neplodnosti primenom metode veštačke oplodnje.

1937. - Osnovana Osma beogradska gimnazija.

1938. - Društvo naroda označilo Japan kao agresora u Kini. 

1939. - Nakon trodnevnog danonoćnog bombardovanja, Nemci su u Drugom svetskom ratu savladali 19-dnevni otpor Varšavljana i zauzeli grad.

1940. - Umro je Julius Wagner-Jauregg, austrijski lekar, nobelovac.

1940. - Nemačka, Italija i Japan potpisali su u Berlinu desetogodišnji vojni i ekonomski pakt poznat pod nazivom Osovina Berlin-Rim-Tokio. Trojnom fašističkom paktu pristupile su ubrzo Mađarska, Rumunija, Bugarska, Slovačka i Finska, a zbog velikih demonstracija u Beogradu i ostalim srpskim gradovima 27. marta 1941. propao je pokušaj jugoslovenske vlade da mu priključi Jugoslaviju. 

1940. - Rođen je Rudolph Moshammer, nemački modni kreator.

1947. - U Varšavi je osnovan Informacioni biro komunističkih i radničkih partija - Informbiro. Savetodavno i koordinaciono telo devet evropskih komunističkih i radničkih partija osnovano je na inicijativu Sovjetskog Saveza, a sedište mu je do proleća 1948. bilo u Beogradu, potom u Bukureštu.

1947. - Rođen je Meat Loaf (vekna mesa), američki pevač.

1948. - U SAD su 'lovci na komuniste' objavili imena vodećih atomskih naučnika koji su navodno špijunirali za SSSR.

1951. - Iranska vojska zauzela je britansku naftnu rafineriju Abadan koja je potom službeno podržavljena.

1952. - Sovjetski Savez odbio je državni sporazum s Austrijom.

1959. - Tajfun usmrtio skoro 5.000 ljudi na japanskom ostrvu Honšu. 

1961. - Sijera Leone je primljena u Ujedinjene nacije kao stoti član.

1962. - U Jemenu je vojska srušila monarhiju i proglasila slobodnu republiku na čelu s pukovnikom Abdullahom Al Sallalom. Sa prestola je zbačen poslednji jemenski imam Mohamed Badr (Mohammed), nedelju dana pošto je nasledio umrlog oca imama Ahmada.

1963. - Rođena je Daniela Trbović, hrvatska tv-voditeljica.

1964. - Vorenova komisija je posle desetomesečne istrage saopštila da je Li Harvi Osvald bio jedini atentator na predsednika SAD Džona Kenedija, 22. novembra 1963. u Dalasu. Kasnija istraživanja su pokazala da Osvald, koji je ubijen dva dana posle atentata, sigurno nije bio jedini atentator, a možda nije ni učestvovao u atentatu.

1968. - Portugalski diktator Antonio de Oliveira Salazar, koji je 1932. zaveo autoritarni režim u Portugalu, povukao se sa mesta premijera nakon moždanog udara.

1970. - Nakon 11 dana okončani su sukobi između vojske i pakistanskih dobrovoljaca koji žive u Jordanu.  Na inicijativu egipatskog predsednika Gamala Abdela Nasera kralj Jordana Husein i vođa palestinske gerilske grupe 'Al Fatah' Jaser Arafat su se u Kairu sastali s liderima deset arapskih zemalja i potpisali sporazum o okončanju građanskog rata u Jordanu. 

1973. - UNESCO je zajamčio kredit od 500 milijuna dolara za spas Venecije koja polagano tone.

1976. - Rođen je Francesco Totti, italijanski fudbaler.

1986. - Umro je Clifford Lee Burton, basista grupe Metallica.

1990. - Iran i Velika Britanija su obnovili diplomatske odnose, koje je Teheran prekinuo u martu 1989. zbog knjige 'Satanski stihovi' britanskog pisca indijskog porekla Salmana Rušdija, ali su oni podignuti na ambasadorski nivo tek 1998, kad su iranske vlasti odustale od 'fatve', smrtne kazne kojom je zaprećeno Rušdiju.

1990. - Rođena je Mirka Vasiljević, srpska glumica.

1991. - Rođena je Simona Halep, rumunska teniserka.

1995. - Izraelska vlada Palestincima predala na samoupravu veliki dio Zapadne obale. 

1996. - Snage fundamentalističkog islamskog pokreta Talibana zauzele su glavni grad Avganistana, Kabul, i obesile bivšeg šefa države Nadžibulaha.

1998. - Obećavši da će rešiti problem masovne nezaposlenosti, lider nemačkih socijaldemokrata Gerhard Šreder pobedio je Helmuta Kola na izborima i postao novi kancelar Nemačke.

1998. - Osnovana kompanija Google.

2000. - Komisija za traženje nestalih i zarobljenih lica Republike Srpske, na lokalitetu sela Zalazje na području opštine Srebrenica, pronašla ostatke 23 leša - lica srpske nacionalnosti koja su nestala na Petrovdan 1992. godine u ovom selu. 

2000. - Više desetina hiljada ljudi u centru Beograda i oko pola miliona širom Srbije burno su pozdravili proglašenje izborne pobede Demokratske opozicije Srbije (DOS) na izborima 24. septembra, kao i odluku lidera opozicije da ne prihvati drugi krug predsedničkih izbora koji su najavili sledbenici Slobodana Miloševića.

2000. - U eksploziji gasa u rudniku uglja u južnoj kineskoj provinciji Guidžu poginulo je 118 rudara.

2001. - Napadač u policijskoj uniformi upao je na sednicu lokalne skupštine švajcarskog kantona Zug, ubio 13 i ranio 15 ljudi. Atentator je potom izvršio samoubistvo.

2001. - Umro je Dragiša Ivanović inženjer, profesor, rektor Beogradskog univerziteta, učesnik Aprilskog rata i Narodnooslobodilačke borbe, društveno-politički radnik, narodni heroj Jugoslavije.

2002. - Istočni Timor je postao 191. članica Ujedinjenih nacija.

2003. - Umro je Donald O'Konor (Conor), najpoznatiji po solo plesu u mjuziklu 'Pevajući na kiši'.

2003. - Lansiran je satelit Smart 1.

2006. - Momčilo Krajišnik osuđen pred ICTY-jom za ratne zločine i zločine protiv čovečnosti, te osuđen na 27 godina zatvora.

2007. - Umro je Nenad Bogdanović, gradonačelnik Beograda.

2009. - Umro je kolumnista Njujork tajmsa i dobitnik Pulicerove nagrade Vilijam Sefajr, stručnjak za jezik i bivši pisac govora u Beloj kući.

2010. - Umrla je Gloria Stuart, američka glumica.

2011. - Umro je Vilijam Grejtbač, američki inženjer, izumitelj pejsmejkera.

2011. - Umro je australijski naučnik i ginekolog Karl Vud zaslužan za prvo vantelesno začeće.

■ 2011. - Preminuo Dejvid Kroft, britanski TV producent i scenarista, autor serije 'Alo, alo'.

2012. - Umro je Herbert Lom, britanski filmski i TV glumac, poznat po ulozi inspektora Drajfusa u serijalu 'Pink panter' Blejka Edvardsa u kojem mu je partner bio Piter Selers.

2017. - Umro je Hju Hefner, američki publicist i izdavač magazina Playboy.

   RSS FEED-OVI ZA VAŠ SAJT NAJBOLJA WEB SKOLA NAJBOLJI SAJT SA BESPLATNIM SLIKAMA