Ponuda Tema

Desilo Se u Ovaj Dan - 09. Septembar

   Šta se sve događalo i koji važni događaji su se desili na ovaj dan, 09. septembra! Šta se sve nekada dešavalo devetog septembra, šta je posebno ovog datuma, koje su poznate ličnosti rođene a koje umrle ovog datuma?
9. - Bitka u Teutoburškoj šumi: germanski poglavar Arminije nanosi težak poraz rimskom vojskovođi Varu i uništava rimsku vojsku od tri legije.

214. - Rođen je Lucije Domicije Aurelijan, rimski car.

337. - Posle višemesečnog interegnuma sinovi rimskog cara Konstantina Velikog Konstantin II, Konstancije II i Konstans I su se proglasili za avguste.

384. - Rođen je Flavije August Honorije, prvi car Zapadnog rimskog carstva.

1087. - Umro je normanski vojvoda i engleski kralj Vilijam I poznat kao Vilijam Osvajač. Nakon pobede nad kraljem Haroldom u bici kod Hestingsa 1066. postao je kralj Engleske. Tokom njegove vladavine romanizovani Normani počeli su se stapati sa pokorenim Anglosasima u englesku naciju. Uveo je 1085. prvi imovinski katastar (Domesday Book).

1493. - Dogodila se bitka na Krbavskom polju. Pobjeda Osmanlijskog carstva nad Hrvatsko-ugarskim kraljevstvom.

1513. - U bici protiv Engleza kod Fludena poginuo je škotski kralj Džejms IV zajedno sa nekoliko hiljada Škota, među kojima je bilo gotovo celo plemstvo.

1585. - Rođen je Arman Žan di Plesi Rišelje, francuski državnik, kardinal i prvi ministar Luja XIII. Od 1624. do 1642. suzbijao je zavere plemstva i učvršćivao kraljevski apsolutizam. Ugušio je ustanak hugenota i lišio ih političkih prava, ali im je ostavio versku slobodu (Aleski edikt 1629. godine); ugušio je niz zavera u zemlji; pomagao je razvitak trgovine i manufaktura u duhu merkantilizma; uveo je Francusku u 30-godišnji rat da bi oslabio moć Nemačkog carstva; nastavio je kolonijalno širenje Francuske i počeo kolonizaciju u Severnoj Africi i Severnoj Americi. Osnovao je Francusku akademiju 1635. godine.

1718. - Rođen je Clemens Brentano, nemački književnik.

1737. - Rođen je italijanski lekar i fizičar Luiđi Galvani, koji je 1789, vršeći eksperimente sa žabljim mišićima, otkrio vrstu elektriciteta, koja je kasnije po njemu nazvana galvanski elektricitet.

1772. - Rođen je srpski pisac i glumac Joakim Vujić, otac srpskog pozorišta. Gimnaziju je učio u Kaloči i Segedinu, licej i prava u Požunu (Bratislava), a dosta je putovao učeći strane jezike. Prva 'teatralna predstavlenija' priredio je u Pešti, Baji i Segedinu između 1813. i 1815, a u Zemunu 1823. godine. U Srbiji je s prekidima boravio od 1833. do smrti 1847. i kao 'knjaževsko-serbskog teatra direktor'; osnovao je 1834. i 1836. prve pozorišne trupe u Kragujevcu i Beogradu. Bio je protivnik jezičke reforme Vuka Karadžića. Napisao je 'Putešestvija' i 21 dramsko delo, uključujući 'Kreštalicu', 'Fernanda i Jariku' i 'Ljubovnaju zavist čerez jedne cipele'.

1776. - Američki Kontinentalni kongres uveo zvaničan naziv države Sjedinjene Američke Države, umesto Ujedinjene kolonije.

1815. - Odlukom Bečkog kongesa Luksemburg je postao autonomno veliko vojvodstvo, doduše preko vladarske kuće Oranje-Nassau u personalnoj uniji s Nizozemskom.

1828. - Rođen je Lav Nikolajevič Tolstoj, romansijer, pripovedač, autor brojnih religioznih, filozofskih, etičkih i estetičkih studija, velikan ruske i evropske realističke književnosti, umetnik kog Gorki i Čehov vide kao gorostasa, titana koji zemljom tumara sa antičkom veličanstvenošću, jedan od onih retkih književnih genija čija se dela čitaju u više navrata i svaki put sa novim otkrićem i saznanjima. Po poreklu plemić, u svom delu neretko je bio okrenut narodu i teškim uslovima carskog samodržavlja i grube eksploatacije u kojima je narod tada živeo. Učestvovao je u Krimskom ratu kao mlad oficir, a zatim je podneo ostavku i povukao se na imanje Jasnu Poljanu, gde je živeo sve do svoje 82. godine, kada je napustio porodicu i kuću i umro na železničkoj stanici Astapovo, odbivši da se pomiri sa Pravoslavnom crkvom koja ga je prethodno ekskomunicirala. Dela su mu: romani 'Rat i mir', 'Ana Karenjina', 'Vaskrsenje'; pripovetke 'Otac Sergije', 'Kozaci', 'Sevastopoljske priče'; drame 'Živi leš', 'Carstvo mraka'...

1835. - U Francuskoj izglasani tzv. "septembarski zakoni" radi suzbijanja radikalnih pokreta i zavođenja cenzure štampe.

1858. - Rođen je Karl Auer, austrijski hemičar. Proučavao elemente iz reda rijetkih zemalja i piroforne legure. Pronašao mrežicu za gasno osvetljenje, koja je po njemu i dobila ime (Auerova mrežica).

1867. - Luksemburg je dobio nezavisnost.

1892. - Edward Emerson Barnard otkrio jupiterov satelit Amalteju.

1894. - Kineski revolucionar Sun Jat Sen osnovao Društvo za preporod Kine i počeo da organizuje ustanak u Kantonu, posle poraza Kine u ratu s Japanom. Ustanak nije uspeo, a učesnici uhvaćeni i pogubljeni. Sun Jat Sen uspeo da pobegne iz zemlje i do revolucije 1911. živeo u inostranstvu.

1898. - Umro je francuski pisac Stefan Malarme uz Remboa i Verlena najznačajniji pesnik francuskog simbolizma. Njegova pesma 'Popodne jednog fauna' inspirisala je Debisija da komponuje čuveni preludij.

1901. - Umro je francuski slikar i grafičar Anri Tuluz Lotrek majstor litografije, slikar boema, atmosfere i likova iz pariskog noćnog života na kraju 19. veka.

1907. - Završen šahovski turnir u Karlsbadu (Karlove Vari) u Češkoj, pobedom Akibe Rubinštajna.
1907. - Rođen je Blagoje Moša Marjanović, jugoslovenski fudbaler.

1908. - Rođen je Cesare Pavese, italijanski književnik.

1911. - U Britaniji je počela je sa radom avio-pošta.

1914. - U Prvom svetskom ratu okončana prva velika bitka na Marni u Francuskoj, tokom koje su ukupni nemački gubici procenjeni na 800.000 ljudi. U julu 1918. vođena druga bitka na Marni, poslednja nemačka ofanziva u Prvom svetskom ratu.

1940. - Rođen je Otis Redding, američki muzičar.

1941. - Umro je Hans Speman, nemački embriolog i nobelovac.

1941. - Rođen je Denis Riči, američki informatičar, naučnik iz oblasti računarstva značajan zbog svojih doprinosa u jezicima ALTRAN, B, BCPL i C.

1944. - Dan po ulasku sovjetskih trupa u Bugarsku bugarski komunisti preuzeli vlast u zemlji.

1944. - Rođen je Abdulah Sidran, bosanskohercegovački književnik.

1945. - Trupe SAD iskrcale se na kraju Drugog svetskog rata u Južnoj Koreji, sovjetske od Japana preuzele Severnu Koreju, a 38. paralela postala linija podele dve korejske države.

1948. - Posle povlačenja sovjetske vojske na severu korejskog poluostrva proglašena Demokratska Narodna Republika Koreja s glavnim gradom Pjongjangom.

1952. - U Beogradu, na ušću Save u Dunav zbog nevremena potonuo brod 'Niš' koji je prevozio putnike na liniji do Zemuna, udavile se 104 osobe

1956. - Elvis Pristli se prvi put pojavio na televiziji u šouu Eda Salivana.

1960. - Rođen je Hugh Grant, britanski glumac.

1961. - Umro je Vasa Pomorišac, srpski slikar, profesor Likovne akademije i Akademije primenjenih umetnosti u Beogradu.

1966. - Rođen je Adam Sandler, američki glumac.

1968. - Prvi put je teniski turnir US Open održan na otvorenom.

1971. - Džon Lenon je izdao album 'Imagine'.

1976. - Umro je kineski revolucionar i državnik Mao Cedung jedan od osnivača Komunističke partije Kine, koji je 1949. u Pekingu proglasio Narodnu Republiku Kinu i do smrti bio njen neprikosnoveni lider. Njegove misli i ideje objavljene su u čuvenoj 'Crvenoj knjižici'. Godine 1966. pokrenuo je 'Veliku proletersku kulturnu revoluciju' tokom koje je smenjen veliki broj partijskih funkcionera, među kojima i njegovi najbliži saradnici.

1987. - Iračko ratno vazduhoplovstvo počelo seriju udara na iranske električne centrale i naftna postrojenja.

1991. - Tadžikistan je proglasio neovisnost od Sovjetskog Saveza.

1993. - Izrael i Palestinska oslobodilačka organizacija sporazumeli se o međusobnom priznanju, otvarajući put ka okončanju sukoba Arapa i Jevreja.

1995. - Avioni NATO pakta počeli drugu seriju bombardovanja Republike Srpske. Sa američkog broda "Normandija" u Jadranskom moru lansirano 13 krstarećih raketa tipa "tomahavk" na ciljeve u okolini Banjaluke, dok je istovremeno avijacija NATO-a uništila radio-relejni toranj na Majevici, čime je nastavljeno sistematsko uništavanje telekomunikacionih sistema u Republici Srpskoj.

1996. - U tajfunu koji je pogodio priobalna područja kineske provincije Guangdong poginulo više od 130 ljudi, na hiljade povređeno.

1997. - Umro je Predrag Laković, srpski i jugoslovenski filmski i pozorišni glumac.

1999. - Rumunija zabranila jugoslovenskim brodovima plovidbu rumunskim vodama.

2001. - Na predsedničkim izborima u Belorusiji pobedio Aleksandar Lukašenko.

2001. - Jugoslovenski reprezentativci osvojili prvenstvo Evrope u košarci, na drugom mestu Turska, a na trećem Španija.

2001. - Lider avganistanske opozicione 'Severne alijanse' Ahmad Šah Masud, koji je predvodio borbu protiv talibana, smrtno je ranjen u njegovoj kancelariji kada su dva bombaša samoubice aktivirali bombe. Masud je preminuo tri dana kasnije.

2002. - Viši sud u Bijelom Polju osudio Nebojšu Ranisavljevića iz Despotovca na 15 godina zatvora zbog učešća u otmici i likvidaciji putnika, pretežno muslimana, iz voza na pruzi Beograd-Bar u stanici Štrpci u februaru 1993.

2003. - Slovenija ukinula obavezno služenje vojnog roka.

2003. - Umro je američki naučnik Edvard Teler jedan od tvoraca hidrogenske bombe i jedan od učesnika u projektu Menheten koji je doveo do proizvodnje atomske bombe tokom drugog svetskog rata.

2004. - U Minhenu je počelo suđenje 86-godišnjem Ladislavu Nižnjanskom, optuženom za nacističke zločine 1945. u Čehoslovačkoj, gde je 1962. u odsustvu osuđen na smrt. On je posle Drugog svetskog rata skoro 60 godina neometano živeo u Minhenu gde je radio kao dokumentarista i prevodilac u američkoj radio-stanici Radio Slobodna Evropa. Odlukom suda u Minhenu 2005. pušten je na slobodu u nedostatku dokaza.

2008. - Na lokalitetu Skelani u opštini Srebrenica arheolozi otkrili ostatke rimske arhitekture.

2009. - Umro je Majk Bonđorno popularni TV voditelj i simbol nacionalne televizije RAI. Nazvan 'kraljem kviza' on je bio jedna od omiljenih i najdugovečnijih televizijskih ličnosti u Italiji.

2010. - Generalna skupština Ujedinjenih nacija usvojila je predlog rezolucije o Kosovu povodom ocene Međunarodnog suda pravde o legalnosti jednostrano proglašene nezavisnosti Kosova, koju je podnela Srbija uz podšku Evropske unije.

2010. - U Buenos Airesu umro danski šahista Jergen Bent Larsen. Larsen se četiri puta borio za naslov svetskog prvaka - 1965, 1968, 1971. i 1977. godine. Igrao je protiv Borisa Spaskog i Bobija Fišera, koji su 1972. godine bili protagonisti najvećeg šahovskog dvoboja ikada odigranog u istoriji.

2013. - U Sent Luisu počeo The Sinquefield Cup najjači šahovski turnir 22. kategorije u istoriji šaha s prosečnim rejtingom od 2794,8 bodova.

2013. - Na izborima u Norveškoj koalicija desnog centra je porazila levi savez dotadašnjeg premijera Jensa Stoltenberg, mandatarka nove vlade je Erna Solberg, vođa Konzervativne partije.

2014. - Poljski premijer Donald Tusk podneo je ostavku zbog odlaska na funkciju predsednika Evropskog saveta, a mandat za sastav nove vlade poveren je dotadašnjoj predsednici Sejma poljskog parlamenta Evi Kopač.
   RSS FEED-OVI ZA VAŠ SAJT NAJBOLJA WEB SKOLA NAJBOLJI SAJT SA BESPLATNIM SLIKAMA