Ponuda Tema

Na Ovaj Dan - 30. Mart

   Pogledajte događaje koji su se desili na ovaj dan, 30. marta! Šta se sve nekada dešavalo tridesetog marta, šta je posebno ovog datuma, koje su poznate ličnosti rođene a koje umrle ovog datuma?
- Danas je praznik Prepodobni Aleksije - čovek Božji. U vreme cara Hanorija, u Rimu je živeo visoki carski činovnik Jevtimijan sa ženom Aglaidom. I pored velikog bogatstva, živeli su vrlo skromno i odgajili sina jedinca Aleksija. Kad je odrastao, roditelji ga oženiše, ali on te iste noći ostavi dom, roditelje i ženu i otplovi u grad Edesu u Mesopotamiji, gde je bio čuveni lik Isusa Hrista poslan od Gospoda caru Avgaru.
Aleksije se pokloni tome liku i presvučen u prosjaka prožive 17 godina moleći se Bogu. Kada se proču kao bogougodnik, plašeći se ljudske slave, krenu lađom u Laodikiju, ali čudnim slučajem stiže u Rim. Smatrajući to Božjom promišlju, on osta u Rimu i kao prosjak dođe u kuću svoga oca. Milosrdni domaćin dozvoli prosjaku da živi u jednoj izbi među slugama, te Aleksije nastavi svoj podvig živeći na hlebu i vodi sledećih 17 godina. Kada predoseti svoj kraj, napisa neku hartiju i s njom u ruci izdahnu 411. godine. Upravo tada desi se otkrovenje u crkvi svetih apostola u vidu glasa koji reče: 'Potražite Čoveka Božja.' Carska i crkvena svita dođe u kuću Jevtimijanovu i nađe mrtvog Aleksija. Tu roditelji saznaše iz one hartije da je to njihov sin, a žena da je to njen muž. Tu je Prepodobni Aleksije i sahranjen, a glava mu se nalazi u Svetoj lavri na Peloponezu.

1135. - Rođen jevrejski filozof, lekar, matematičar i astronom Mojsije ben Majmon, poznat kao Majmonides, sledbenik Aristotela, najveći jevrejski filozof srednjeg veka. U najvažnijem filozofskom delu 'Vodič ljubavi' pokušao je da zasnuje religiju na racionalnim osnovama, što je izazvalo žestoku osudu ortodoksnih pristalica judaizma. Napisao je više astronomskih i matematičkih rasprava i 18 medicinskih traktata s teorijama znatno ispred vremena u kojem je živeo.

1282. - Sicilijanci su počeli da se bune protiv vladavine kralja Karla I Anžujskog i time počeli Rat Sicilijanske večernje.

1746. - Rođen je Francisko Goja, španski slikar i graver. Najviše je slikao portrete koji se ubrajaju u najlepše u tom žanru. Radio je i kompozicije iz savremenog života i istorije, od kojih 'Streljanje' obeležava novu epohu u slikarstvu. Čuveni su mu i nacrti za goblene sa motivima iz života španskog društva. Izradio je i veliki broj gravira na kojima je s neuporedivom invencijom i jezivim sarkazmom prikazao zlodela inkvizicije, strahote rata i ljudske poroke.

1814. - Britanci i njihovi saveznici u ratu protiv Napoleona Bonaparte trijumfalno ušli u Pariz.

1842. - Američki lekar Kraford Long prvi put upotrebio etar kao anestetik prilikom hirurške intervencije u bolnici u Džefersonu u Virdžiniji.

1853. - Rođen je Vinsent van Gog, holandski i francuski slikar, jedan od najoriginalnijih i najtemperamentnijih modernih evropskih slikara. Najčuvenija dela su mu: 'Doktor Gaše', 'Slika moje sobe', 'Suncokreti', 'Žitno polje pod čempresima', autoportreti. Umro je 1890. godine.

1856. - U Parizu mirovnim ugovorom okončan Krimski rat, vođen od 1853. između Rusije i Otomanskog carstva.

1857. - Umro je Dimitrije Tirol, srpski književnik, prevodilac, izdavač, lingvista, novinar. Rođen je u Čakovu u Banatu - danas pripada Rumuniji. Bio je upravnik srpskih škola u Temišvaru i inspektor Državne štamparije u Beogradu. Od 1842. redovni je član Društva srpske slovesnosti, preteče Srpske kraljevske akademije. Bio je izdavač i priređivač almanaha i kalendara: 'Banatski almanah', 'Novi zabavni kalendar', 'Uranija'. Sarađivao je sa Dimitrijem Davidovićem u 'Srbskim novinama', 'Zabavniku'. Uređivao je 'Novine čitališta beogradskog'. Objavio je i 'Nemačku gramatiku: za upotreblenije srbske mladeži'.

1858. - Patentirana je grafitna olovka sa gumicom na vrhu, čije je izumitelj Hajman Lipman.

1863. - Princ Vilijam, mlađi sin danskog kralja Kristijana IX, postao kralj Grčke kao Đorđe I.

1867. - Senatu SAD podnet ugovor o kupovini Aljaske od Rusije. Teritorija od milion i po kvadratnih kilometara kupljena potom za 7,2 miliona dolara, oko dva centa po jutru zemlje. Kupovinu ugovorio američki državni sekretar Vilijam H. Sevard.

1870. - Usvojen je 15. amandman na Ustav SAD-a koji je garantovao crncima pravo glasa.

1894. - Rođen je ruski konstruktor aviona Sergej Vladimirovič Iljušin, koji je tokom tri decenije konstruisao više od 50 tipova aviona. Posebno je poznat po oklopnom jurišnom avionu 'Il-2' za potrebe sovjetskog ratnog vazduhoplovstva u Drugom svetskom ratu i putničkim avionima konstruisanim posle rata ('Il-12', 'Il-18', 'Il-62', 'Il-86').

1899. - Umro je srpski pisac Svetolik Ranković. Po obrazovanju bio je teolog. Napisao je 25 pripovedaka, tri romana, više stručnih i političkih članaka i udžbenika i prevodio je s ruskog. Dela su: romani 'Gorski car', 'Seoska učiteljica', 'Porušeni ideali', pripovetke 'Jesenje slike', 'Slike iz života'.
1905. - Grci su na Kritu podigli ustanak protiv turske vladavine. To grčko ostrvo u Sredozemnom moru pripalo je Grčkoj 1913. posle balkanskih ratova.

1912. - Umro je Karl Maj, nemački književnik. Bio je najtiražniji nemački autor. Dela su: 'Vinetu', 'Blago u srebrnom jezeru', 'Sin lovca na medvede', 'Od Bagdada do stambola', 'U balkanskim gudurama'.

1912. - Ugovorom Francuske i marokanskog sultana Abdelhafida, Maroko kao protektorat priključen francuskim kolonijalnim posedima - poznati 'Feski mir'.

1932. - Emilija Irhart je prva žena koja je sama preletela Atlantski okean.

1940. - U Drugom svetskom ratu Japan je postavio Wanga Jingweija za poglavara marionetske vlade u Kini.

1944. - Britanski i američki bombarderi zasuli su drugi put u Drugom svetskom ratu Niš tepihom bombi, usmrtivši najmanje 50 srpskih civila. Prilikom prvog bombardovanja grada u oktobru 1943. poginulo je više od 250 ljudi.

1945. - U Drugom svetskom ratu sovjetska armija zauzela poljsku baltičku luku Dancig, danas Gdanjsk.

1946. - Održana 3. dodela 'Zlatnog globusa'.

1950. - Umro je francuski državnik Leon Blum, vođa Socijalističke stranke od osnivanja 1920, prvi socijalista premijer Francuske. Predvodio je vladu Narodnog fronta 1936. i 1937. i u proleće 1938, a treći put bio je predsednik vlade 1946. i 1947. U Drugom svetskom ratu Nemci su ga internirali u koncentracioni logor Dahau.

1954. - Toronto Transit Commission pokrenuo je prvi sistem podzemne željeznice u Kanadi.

1964. - Kviz Jeopardy! Merva Griffina debitirao je na televiziji.

1967. - NATO zatvorio vojne štabove u Francuskoj pošto je predsednik Šarl de Gol odlučio da povuče zemlju iz tog saveza.

1972. - Velika Britanija stavila Severnu Irsku pod direktnu britansku upravu. Suspendovan severnoirski parlament i vlada Unionističke stranke Brajana Foknera.

1973. - Povlačenjem poslednjih američkih trupa i oslobađanjem zarobljenika formalno završeno vojno angažovanje SAD u Vijetnamskom ratu.

1973. - S glavne železničke stanice u Beogradu ispraćena je poslednja kompozicija s lokomotivom na parnu vuču.

1974. - Prvi kineski putnički avion sleteo je u Njujork.

1979. - Iranci na referendumu ubedljivom većinom izglasali uspostavljanje Islamske republike.

1981. - U Vašingtonu je Džon Hinkli Džunior izvršio atentat na predsednika SAD Ronalda Regana i ranio ga.

1983. - Umro je srpski političar i pisac Rodoljub Čolaković, učesnik građanskog rata u Španiji i jedan od organizatora ustanka u Srbiji u Drugom svetskom ratu. Kao pripadnik levičarske terorističke organizacije 'Crvena pravda' 1921. uhapšen je i osuđen na 12 godina zatvora pod optužbom za umešanost u atentat na ministra unutrašnjih poslova Milorada Draškovića. Na robiji je s Mošom Pijade preveo prvi tom 'Kapitala' Karla Marksa i 'Bedu filozofije'. Dela su mu: 'Španija u plamenu', 'Kuća oplakana', 'Zapisi iz narodnooslobodilačkog rata', 'Utisci iz Indije', 'Susreti i sećanja', 'Kazivanje o jednom pokoljenju'.

1986. - Umro je američki filmski glumac Džejms Kegni, umetnik nesvakidašnje energije i ekspresivnosti, koji je u žanru kriminalističkog filma bio personifikacija 'anđela garava lica', folklornog heroja epohe prohibicije i velike ekonomske krize. Filmovi: 'Državni neprijatelj', 'Grešnikov odmor', 'Prolaz za pakao', 'Huk gomile', 'Pobednik uzima sve', 'Anđeli garava lica', 'San letnje noći', 'Oklahoma Kid'...

1987. - Slika Van Goga 'Suncokreti' prodata na aukciji u Londonu za 39,7 miliona dolara.

1990. - Skupština Estonije proglasila je Sovjetski Savez okupatorskom silom i zatražila je punu nezavisnost.

1992. - 64. dodela Oskara. Najbolji film - 'Kad jaganjci utihnu', najbolji glumac - Entoni Hopkins i najbolja glumica - Džodi Foster.

1993. - Vlada u Skoplju odbacila je naziv 'Bivša Jugoslovenska Republika Makedonija', koji su predložili međunarodni posrednici radi priznavanja novostvorene države i njenog prema u UN.

1994. - Započela je turneja 'The Division Bell', poslednja svetska turneja sastava Pink Floyd.

1997. - U bombaškom napadu tokom političkog skupa u glavnom gradu Kambodže Pnom Penu ubijeno 10 i povređeno više od 100 ljudi, među njima i vodeći kambodžanski opozicioni političari.

1999. - Treći napad NATO-a na čačansku fabriku 'Sloboda'. Šteta je procenjena na najmanje 300 miliona dolara.

1999. - Francuski list 'Parizijen' objavio je fotografiju olupine američkog aviona 'F-117A' u blizini Teočaka u severoistočnoj Bosni, pored koje su stražarili američki vojnici.

2000. - Novinari, izdavači i organizacije za očuvanje slobode medija iz celog sveta u Briselu pokrenuli kampanju za odbranu nezavisnih medija i novinara u Srbiji koji su se našli na udaru režima predsednika Jugoslavije Slobodana Miloševića.

2000. - Umro je bivši austrijski predsednik Rudolf Kirhšleger. Za predsednika Austrije biran je dva puta između 1974. i 1986. i bio je prvi austrijski predsednik koji nije bio član nijedne političke partije.

2002. - Umrla je britanska kraljica majka - Elizabeta Bowes-Lyon.

2003. - U američkoj državi Njujork zabranjeno pušenje u restoranima i barovima.

2006. - Zbog poplava širom Češke, na jugu Poljske i istoku i zapadu Slovačke, hiljade ljudi prinuđeni su napustiti svoje domove. U Češkoj je noćas evakuirano više od 10.000 ljudi u gradu Znojmu, na granici s Austrijom.

2006. - Španska skupština usvojila je plan autonomije Katalonije. Skupština je usvojila kontroverzni plan proširenja autonomije Katalonije, kojim se toj regiji daju veća ovlašćenja u oblasti finansija i pravosuđa, ali i atributi nacije - do tada pripisivani isključivo Španiji kao državi. Plan su podržali poslanici socijalističke vlade, dok su poslanici desne Narodne partije bili protiv. Opozicija je ocenila da je predlog katalonske regionalne skupštine, poznat i kao novi statut Katalonije, neustavan i da predstavlja pretnju za jedinstvo Španije. Među partijama koje su glasale protiv plana o autonomiji bila je i separatistička katalonska partija ERC, koja je ocenila da plan 'ne ide dovoljno daleko' u smislu daljeg osamostaljenja Katalonije.

2006. - Umro je bivši predsednik Estonije Lenart Meri, ključna ličnost pokreta za nezavisnost te baltičke zemlje. Meri - državnik, pisac i režiser - bio je predsednik Estonije od 1992. do 2001.

2007. - Najmanje 54 osobe, od kojih su većina stranci iz raznih islamskih zemalja, ubijene su u sukobima između terorista povezanih sa Al Kaidom i pripadnika pakistanskih plemena u regionu Južni Vaziristan. Reč je provinciji na granici sa Avganistanom, koja služi kao baza talibanskim pobunjenicima.

2007. - Umro je Božidar Kovaček, srpski književnik, profesor, teatrolog, predsednik Matice srpske. Rođen je 1930. u Bosanskoj Dubici. Gimnaziju je završio u Novom Sadu a Filozofski fakultet u Beogradu, gde je doktorirao 1963. tezom o Jovanu Đorđeviću. Predavao je narodnu književnost i opšti kurs istorije jugoslovenske književnosti na Filozofskom fakultetu u Novom Sadu. Bio je upravnik Biblioteke Matice srpske, redovni profesor i dekan novosadske Akademije umetnosti, a naučne oblasti bile su mu istorija srpske književnosti i kulture 18. i 19. veka. Bio je osnivač i glavni urednik časopisa za scenske umetnosti i muziku, predsednik Upravnog odbora Sterijinog pozorja i potpredsednik Vukove zadužbine. Objavio je niz dela iz istorije književnosti i teatrologije.

2008. - Umro je Dit Pran, kambodžanski novinar po čijim svedočenjima su snimljena 'Polja smrti'. U Pnom Penu je bio fotograf i prevodilac u dopisništvu Njujork tajmsa. Prema njegovoj životnoj drami snimljen je film 'Polja smrti', pošto se Pran od 1975. do 1979. nalazio u radnim logorima karakterističnim za režim Pol Potovih Crvenih Kmera, pod kojim je, kako se navodi, stradalo čak dva miliona ljudi, među njima i njegova tri brata. Po dolasku u SAD 1979. nastavio je da radi za Njujork tajms, a kasnije je bio i ambasador dobre volje UN.

2010. - Internet domen .yu prestao je da postoji brisanjem sa servera Elektrotehničkog fakulteta u Beogradu. Domen .yu uveden je 1989. godine za SFR Jugoslaviju, a posle njenog raspada za SR Jugoslaviju i na kraju za Srbiju i Crnu Goru. Na srpskim stranicama .yu domen je zamenio domen .rs, a na crnogorskim domen .me.

2013. - Umro je Havijer Lopes Penja, alias Tieri, vođa baskijske separatističke organizacije ETA.

2017. - Ministri kulture zemalja Grupe sedam industrijski najrazvijenijih zemalja (G7) u Firenci su održali prvi sastanak posvećen pljačkama i švercu kulturnih dobara ekstremističkih organizacija.

2018. - Ubijeno je 16 ljudi u demostracijama duž granice pojasa Gaze s Izraelom u kojima je učestvovalo 30.000 Palestinaca. Bio je to dan s najviše žrtava u Gazi od rata izraelske vojske i Hamasa u leto 2014.
   RSS FEED-OVI ZA VAŠ SAJT NAJBOLJA WEB SKOLA NAJBOLJI SAJT SA BESPLATNIM SLIKAMA