Ponuda Tema

Na Ovaj Dan - 19. Mart

   Pogledajte događaje koji su se desili na ovaj dan, 19. marta! Šta se sve nekada dešavalo devetnaestog marta, šta je posebno ovog datuma, koje su poznate ličnosti rođene a koje umrle ovog datuma?
1279. - Mongolskom pobedom u bitki kod Jamena označen je kraj dinastije Song u carskoj Kini.

1519. - Rođen je francuski kralj Anri Drugi, otac trojice kraljeva - Fransoe Drugog, Šarla Devetog i Anrija Trećeg. Tokom vladavine od 1547. do smrti 1559, kao zagriženi rimokatolik, uz podršku supruge Katarine de Mediči, otpočeo je sistematsko proganjanje hugenota, što je 1562. izazvalo verske ratove koji su 36 godina potresali Francusku.

1563. - Mirom u Amboazu završen prvi verski rat u Francuskoj nakon kojeg su hugenoti dobili ograničenu slobodu veroispovesti. Hugenotski ratovi razdirali su Francusku više od 30 godina.

1628. - Englezi su u današnjoj Americi osnovali koloniju Masačusets.

1629. - Rođen je ruski car Aleksej Mihajlovič Romanov, otac Petra Velikog, koji je tokom vladavine od 1645. do 1676. ugušio pobune kmetova i gradskog stanovništva i pobunu donskih kozaka pod Stepanom Razinom. Podržao je ustanak ruskih kozaka u Ukrajini koji je protiv Poljaka predvodio zaporoški hetman Bogdan Hmeljnicki i potom je u ratu od 1654. do 1667. potukao poljsku vojsku i pripojio Ukrajinu do reke Dnjepar, uključujući grad Kijev. Učvrstio je centralnu vlast, pripojio istočne delove Sibira i razvio trgovinu s Kinom, Persijom i evropskim zemljama.

1682. - Nacionalni savet priznao je nezavisnost Francuske crkve.

1687. - Potraga za ušćem reke Mississippi pod vodstvom francuskog istraživača Roberta Caveliera de La Sallea završila se pobunom i njegovim ubistvom u Teksasu.

1796. - Republika Francuska donela Dekret o slobodi štampe, koji je po dolasku Napoleona na vlast dve godine kasnije prestao da važi, a štampa je podvrgnuta strogoj cenzuri.

1812. - Španski parlament u Kadisu usvojio liberalni ustav, koji je postao ideal slobodoumnih težnji građanske klase u evropskim državama.

1813. - Rođen je David Livingston, škotski istraživač afričkog kontinenta. U periodu 1841-1873. otkrio je i ispitao prostrane oblasti u južnoj i istočnoj Africi. Prvi je vršio istraživanja u basenu reke Zambezi i otkrio Viktorijine vodopade, kao i jezero Njasu. Umro je 1873. godine a, kao najveći britanski istraživač Afrike, sahranjen je u Vestminsterskoj katedrali u Londonu.

1821. - Rođen je engleski istraživač, pisac, prevodilac i diplomata Ričard Barton, prvi Evropljanin koji je, predvodeći ekspediciju s Džonom Spikom, 1858. vidio jezero Tanganjika u Africi. Bio je u vojnoj službi u Indiji i britanski konzul u Brazilu, Siriji i Italiji. Kao izuzetan poliglota dosta je prevodio, uključujući vrsne prevode arapskih priča 'Hiljadu i jedna noć' u 16 tomova, 'Mirisni vrt šeika Nefzauija' i 'Kama sutru'. Napisao je više od 50 putopisnih knjiga o različitim delovima sveta, mahom egzotičnim, ispoljivši ogromnu erudiciju i nesputanu fantaziju. Dela su mu: 'Sind i rase koje nastanjuju dolinu Inda', 'Sokolarstvo u dolini Inda', 'Hodočašće u Medinu i Meku', 'Prvi koraci Istočnom Afrikom'.

1831. - Prva pljačka banke u Americi - Gradska banka, Njujork. Odneseno je 245.000 $.

1849. - Rođen je nemački admiral Alfred fon Tirpic, koji je kao ministar mornarice od 1897. do 1916. odlučujuće doprinio izgradnji moćne ratne flote Nemačke. Ratnu mornaricu je gradio radi obračuna s Velikom Britanijom, uz snažnu podršku cara Vilhelma Drugog, i u Prvom svetskom ratu je izazvao neograničeni podmornički rat, uključujući potapanje trgovačkih brodova. Napisao je memoare 'Sećanja'.

1861. - Britanci su, nakon višegodišnjih borbi, ugušili pobunu domorodačkog stanovništva Maora na Novom Zelandu i oni su se povukli u unutrašnjost ostrva.

1872. - Rođen je ruski baletski koreograf Sergej Pavlovič Đagiljev, osnivač čuvene grupe 'Ruski balet', koja je s izuzetnim uspehom nastupala od 1909. do 1929.

1883. - Jan Maceliger izumeo je prvu mašinu za kompletnu proizvodnju cipela.

1900. - Rođen je francuski nuklearni fizičar i hemičar Žan Frederik Žolio, poznat kao Žan Frederik Žolio Kiri, koji je sa suprugom Irenom - kćerkom nobelovaca Pjera i Marije Kiri - 1935. podelio Nobelovu nagradu za hemiju. Prvi su stvorili veštačke radioaktivne supstance: nuklide fosfora, azota, silicijuma. Eksperimentalno su dokazali da se svetlost može preobratiti u čestice. Od 1946. je rukovodio Komesarijatom za atomsku energiju i pod njegovim rukovodstvom je 1948. konstruisan prvi francuski atomski reaktor.

■  1905. - Rođen je Albert Šper, nemački arhitekta i nacistički ministar naoružanja.

1906. - Rođen je nemački ratni zločinac Adolf Ajhman, glavni izvršilac zamisli Adolfa Hitlera o 'konačnom rešenju' jevrejskog pitanja u vreme Drugog svetskog rata. U sudskom procesu u Izraelu je utvrđeno da je tokom nacističke strahovlade u Evropi rukovodio zločinačkom mašinerijom koja je poslala u smrt šest miliona ljudi, većinom Jevreja, izrečena mu je smrtna presuda i 1962. je obešen.
1915. - Planeta Pluton po prvi put fotografirana, 15 godina pre nego što ju je konačno otkrio Klajd Tombaugh na Lowell opservatoriju.

1917. - Sile Antante su u Prvom svetskom ratu provele pomorsku blokadu Grčke i tako pokrenule proces političkih borbi koje su tu zemlju dovele u njihov ratni savez, zbog čega je progermanski orijentisan kralj Konstantin Prvi 1917. abdicirao u korist sina Aleksandra.

1920. - SAD odbile da potpišu Versajski ugovor posle Prvog svetskog rata i da se priključe Društvu naroda, zbog bojazni od uvlačenja u rat u slučaju napada na neku članicu Društva.

1930. - Umro je engleski državnik Artur Džejms Balfur, premijer Velike Britanije od 1902. do 1906. Kao šef diplomatije objavio je 1917. plan o stvaranju nacionalne države Jevreja u Palestini - Balfurova deklaracija.

1932. - Službeno je otvoren Sydney Harbour Bridge - Sidnejski most, glavni simbol Sidneja u Australiji.

1933. - Rođen je američki pisac Filip Rot, duhovit i provokativni slikar običaja i psihologije druge generacije američkih Jevreja i jevrejsko-nejevrejskih odnosa. Dela su mu: romani 'Grudi', 'Naša banda', 'Prepuštanje', 'Portnojeva boljka', 'Veliki američki roman', 'Profesor želje', 'Kad je bila dobra', 'Moj život muškarca', 'Oslobođeni Cukerman', zbirka priča 'Zbogom, Kolumbus', eseji 'Čitajući sebe i druge'.

1944. - Snage Trećeg Reicha okupiraju Mađarsku.

1945. - Velika Britanija priznala vladu Demokratske Federativne Jugoslavije na čelu s Josipom Brozom Titom.

1948. - Američki predsednik Hari Truman posthumno je odlikovao generala Dragoljuba Mihailovića Legijom za zasluge prvog stepena, koji odgovara činu Glavnog komandanta.

1949. - Održana 6. dodela 'Zlatnog globusa'.

1950. - Umro je američki pisac Edgar Rajs Barouz, poznat po seriji popularnih pustolovnih romana o Tarzanu.

1958. - Otvoren je prvi britanski planetarijum u Londonu u muzeju Madam Tiso.

1970. - Šefovi vlada Istočne i Zapadne Nemačke Vili Brant i Vili Štof susreli su se u Erfurtu. To je bio prvi susret visokih zvaničnika dve zemlje od podele Nemačke 1949.

1971. - Najmanje 160 ljudi poginulo prilikom iznenadnog klizanja zemlje severno od brazilskog grada Sao Paolo.

1977. - U predsedničkoj rezindenciji u Brazavilu ubijen je predsednik Konga Marijen Nguabi. Za ubistvo je optužen i potom pogubljen bivši šef države Alfons Masamba Deba. Vlast je preuzela vojna hunta, a za predsednika je u aprilu 1977. proglašen pukovnik Joakim Jombi Opango.

1978. - Izraelska vojska je okupirala veći deo juga Libana.

1982. - Argentinskom okupacijom Južne Džordžije započeo Folklandski rat.

1990. - U Otavi je održan prvi turnir u hokeju za žene.

1991. - Ekipa Sakramento Kingsa postavila je neslavan rekord NBA lige - 29 uzastopnih poraza.

1991. - Narodna skupština Srbije preuzela je ovlašćenja raspuštene Skupštine Kosova i razrešila dužnosti Rizu Sapundžiju, člana Predsedništva SFR Jugoslavije sa Kosova.

1993. - U Narodnoj biblioteci Srbije osnovana je 'Zadužbina Desanke Maksimović', nekoliko sedmica posle smrti srpske književnice, s ciljem da pomaže objavljivanje i prevođenje na strane jezike njenih dela i da podstiče pesničko stvaralaštvo.

1994. - Napravljena je najveća kajgana na svetu - od 160.000 jaja, u Jokohami u Japanu.

1994. - Trupe vlade u Pnom Penu zauzele su grad Pailin na istoku Kambodže, glavno uporište maoističkog gerilskog pokreta 'Crvenih Kmera'.

1994. - U eksploziji bombe podmetnute u podzemnu železnicu u glavnom gradu Azerbejdžana Bakuu poginulo je 12 i ranjeno više od 50 ljudi.

1996. - Policija Federacije BiH ušla je u Grbavicu, poslednju sarajevsku opštinu koju su u bosanskom ratu držale srpske snage. Time je završen transfer vlasti u sarajevskim opštinama koje su prema Dejtonskom sporazumu pripale Federaciji BiH. Tragedija sarajevskih Srba dostigla je vrhunac prelaskom Grbavice pod kontrolu muslimansko-hrvatske federacije, na osnovu Dejtonskog sporazuma. I Grbavicu su, kao prethodno i ostale srpske delove grada, napustili gotovo svi Srbi, odnevši i grobove svojih najbližih.

1996. - U glavnom gradu Filipina Manili u požaru u jednoj diskoteci poginulo je najmanje 150 ljudi.

1997. - Umro je američki slikar holandskog porekla Vilem de Kuning, utemeljivač apstraktnog ekspresionizma, koji je '40-tih godina 20. veka preobrazio slikarstvo u SAD.

1999. - Libija se saglasila da škotskom pravosuđu do 6.4.1999. preda dvojicu Libijaca osumnjičenih da su u decembru 1988. izazvali eksploziju američkog putničkog aviona 'Boing 747' iznad Lokerbija u Škotskoj u kojoj je poginulo 270 ljudi.

1999. - U eksploziji bombe koju su čečenski teroristi aktivirali na pijaci u južnom ruskom gradu Vladikavkaz, poginulo je više od 50 ljudi.

1999. - Nakon neuspelih pregovora Srba i kosovskih Albanaca u Parizu, predsednik SAD Bil Klinton izjavio je da je 'prag prekoračen' i da problem Kosova ugrožava američke nacionalne interese. Diplomate zapadnih zemalja počele su da napuštaju Beograd, a međunarodni verifikatori Kosovo.

2001. - Socijalista Bertran Delano je, pobedivši na izborima, postao prvi gradonačelnik Pariza iz redova levice.

2002. - Zimbabve je na godinu dana suspendovan iz Komonvelta.

2006. - Aleksandar Lukašenko ponovno pobedio na predsedničkim izborima u Belorusiji.

2006. - Hiljade demonstranata okupilo se na velikom trgu u glavnom gradu Belorusije, Minsku, odbijajući da priznaju rezultate predsedničkih izbora na kojima je po treći put pobedio Aleksander Lukašenko i time nastavio svoju 12 godišnju vladavinu.

2007. - Poginulo 106 rudara od eksplozije metana u rudniku 'Uljanovskaja' u Sibiru.

2008. - Pakistanski parlament izabrao je prvu ženu predsednicu skupštine u istoriji te države, doktorku Fehmidu Mirzu, pripadnicu Pakistanske narodne partije.

2011. - Počela je vojna akcija međunarodnih snaga u Libiji pod nazivom 'Odisejeva zora' pod komandom američkog admirala Semjuela Džeja Loklira.

2012. - Umrla je predsednica Saveta Vlade Srbije za borbu protiv korupcije Verica Barać, koja je više od deset godina pokretala brojne teme o korupciji i koja je u javnosti prepoznata kao simbol borbe protiv te društvene pošasti.

2014. - Predsednik Demokratske stranke Srbije Vojislav Koštunica podneo je ostavku na stranačku funkciju, nakon što DSS na prevremenim parlamentarnim izborima nije osvojila neophodan broj glasova za ulazak u Skupštinu Srbije, prvi put od osnivanja 1992.

   RSS FEED-OVI ZA VAŠ SAJT NAJBOLJA WEB SKOLA NAJBOLJI SAJT SA BESPLATNIM SLIKAMA