Ponuda Tema

Na Današnji Dan - 27. Januar

   Pogledajte događaje koji su se desili na današnji dan, 27. januara! Šta se sve nekada dešavalo dvadeset sedmog januara, šta je posebno ovog datuma, koje su poznate ličnosti rođene a koje umrle ovog datuma?
- Danas je Savindan, praznik u spomen na velikog srpskog prosvetitelja i zaštitnika školstva Svetog Savu, oca srpske državotvornosti, prvog srpskog arhiepiskopa, utemeljivača srpske diplomatije, književnosti, zakonodavstva, zdravstva.
Prva proslava Svetog Save kao školskog patrona održana je 1812. u Zemunu, odakle se brzo proširila u sve delove srpstva. Himna Svetom Savi prvi put je izvedena 1839. u Segedinu, a za školsku slavu u kneževini Srbiji Savindan je proglašen u januaru 1840. U pravoslavnoj crkvi Svetog Savu nazivaju i Ravnoapostolni (ravan apostolima) i Mirotvorac, jer je 1208. u manastiru Studenica nad mrtvim očevim telom koje je preneo sa Svete Gore izmirio braću Vukana i Stefana i tako zaustavio građanski rat koji je pod pritiskom rimokatoličke crkve započeo Vukan, a diplomatskim misijama unosio je mir i među balkanske narode. Njegov kult je veoma snažan kod svih pravoslavnih naroda Balkana i u Rusiji. U delu 'Život Gospodina Nemanje' (Sveti Simeon) opisao je očev život. Zajedno s njim, u junu 1198. od romejskog cara Aleksija III Anđela izdejstvovao je hrisovulju na osnovu koje je podigao manastir Hilandar, učinivši ga centrom srpskog crkvenog i književnog života. Sveti Sava je umro 1235. godine u Trnovu, u Bugarskoj.

98. - Trajan postao rimski car nakon smrti cara Nerve.

447. - Zemljotres je uništio veliki deo Carigradskih zidina.

661. - Alijinom smrću okončan je Rašidunski halifat.

1416. - Dubrovačka Republika zabranila trgovinu robljem na svom području.

1756. - Rođen je Volfgang Amadeus Mocart, austrijski kompozitor, jedan od najvećih muzičkih stvaralaca u svetu. Dela su mu: opere 'Čarobna frula', 'Figarova ženidba', 'Don Huan', 'Otmica iz saraja'.

1775. - Rođen je nemački filozof Fridrih Vilhelm Šeling, koji je sa Imanuelom Kantom, Johanom Fihteom i Fridrihom Hegelom tvorac nemačkog idealizma. Dela su mu: 'Ideje za filozofiju prirode', 'O svetskoj duši', 'Prvi nacrt sistema prirodne filozofije', 'Transcedentalni idealizam', 'Predavanja o filozofiji umetnosti', 'Izlaganje mog sistema filozofije', 'Bruno ili o prirodnom i božanskom principu stvari', 'Filozofija i religija', 'Istraživanje suštine ljudske slobode', 'Filozofija mitologije'.

1777. - Rođen je srpski monah i pisac Lukijan Mušicki, upravnik manastira Šišatovac, čije su pesme, nadahnute rodoljubljem, humanizmom i prosvetiteljskim idejama, imale veliki uticaj na savremenike, naročito 'Glas harfe šištovačke'. Smenjen je s dužnosti upravnika Šišatovca jer njegove ideje nisu bile po volji mitropolita Stefana Stratimirovića. Oduševljavao se Dositejem Obradovićem i bio prijatelj Vuka Karadžića.

1785. - Osnovan je Univerzitet Džordžije, prvi državni univerzitet u SAD.

1814. - Umro je nemački filozof Johan Gotlib Fihte, istaknuti predstavnik nemačke klasične idealističke filozofije, profesor univerziteta u Jeni i Eglangenu, rektor Berlinskog univerziteta. Smatrao je da je sloboda osnova ljudske egzistencije, a ostvarenje produbljene ljudskosti u okviru slobodne zajednice osnovna smisao postojanja i ličnosti i čovečanstva. U 'Govorima nemačkoj naciji' 1807. i 1808. doprinio je jačanju otpora Nemaca francuskom caru Napoleonu Prvom, ali i buđenju nemačkog šovinizma. Dela su mu: 'Pokušaj kritike sveg otkrivenja', 'Osnova celokupne teorije nauke', 'Osnova prirodnog prava prema principima teorije nauke', 'Sistem teorije morala prema principima teorije nauke'.

1822. - Na skupštini u Epidaurusu grčki ustanici proglasili nezavisnost Grčke, koju je Turska priznala 1829.

1823. - Rođen je francuski kompozitor španskog porekla Eduar Lalo, koji je komponovao emotivna djela, u romantičarskom maniru. Dela su mu: opera 'Kralj od Isa', 'Španska simfonija' za violinu i orkestar, 'Koncert za violončelo i orkestar u de-duru'.

1825. - Američki kongres je odobrio stvaranje Indijanske teritorije (u današnjoj Oklahomi), otvorivši put preseljavanju Indijanaca u istočnom delu SAD kroz Put suza.

1832. - Rođen je Luis Kerol, autor knjige Alisa u zemlji čuda.

1834. - Rođen je Dmitrij Mendeljejev, ruski hemičar. Kao tvorac Periodnog sistema hemijskih elemenata, jedna je od najzačajnijih ličnosti na polju hemije. U mnogobrojnim i raznovrsnim radovima obrađivao je sva područja hemije, ali i pitanja fizike, mineralogije, filozofije, pedagogije, pa čak i slikarstva. Proučavao je razvoj industrije u Rusiji, naročito uglja, nafte i metala. Prvi je preporučio podzemnu gasifikaciju uglja i hemijsku preradu nafte (današnja petrohemija).

1859. - Rodjen je nemački car i pruski kralj Fridrih Vilhelm II Viktor Albert. Na presto je stupio 1888, a 1918. je, posle poraza Nemačke u Prvom svetskom ratu, primoran je da abdicira. Pobegao je u Holandiju koja je odbila da ga izruči saveznicima radi sudjenja za ratne zločine. Umro je 1941. u Holandiji.

1864. - Knez Mihailo ukinuo je Društvo srpske slovesnosti, zbog sukoba između Društva i ministra prosvete, povodom biranja Garibaldija, Černiševskog i Gercena za članove Društva.

1865. - Španija priznala nezavisnost Perua.
1885. - Rodjen je američki kompozitor Džerom Kern, otac modernog mjuzikla. Njegova opereta 'Ploveće pozorište' smatra se jednom od najboljih u istoriji pozorišta SAD. Komponovao je i filmsku muziku.

1888. - Osnovan je National Geographic Society, izdavač časopisa National Geographic.

1901. - Umro je italijanski kompozitor Đuzepe Verdi, jedan od najvećih muzičkih stvaralaca XIX veka. Svetsku slavu stekao je operama 'Aida', 'Otelo', 'Travijata', 'Rigoleto', 'Nabuko'. Njegovoj sahrani u Milanu prisustvovalo je 200.000 ljudi.

1916. - U Berlinu osnovana revolucionarna organizacija 'Savez Spartaka', preteča Komunističke partije Nemačke, osnovane u decembru 1918.

1919. - U Mariboru je ubijeno je 13 a ranjeno 60 nenaoružanih građana nemačke nacionalnosti u događaju poznatom kao Mariborska krvava nedelja.

1919. - Umro je mađarski pisac Endre Adi, čija je poezija označila prelom u modernoj mađarskoj lirici. Sugestivnom snagom vizija, s novim asocijacijama i naglaskom rečima i iskazima, podigao je mađarski pesnički jezik na zavidnu visinu. Dela su mu: 'Nove pesme', 'Krv i zlato', 'Na kolima Ilije Gromovnika', 'Volio bih da me vole', 'Ko je mene vidio?', 'Na čelu mrtvih'.

1924. - Vlada Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca potpisala u Rimu pakt o prijateljstvu i saradnji sa Italijom i sporazum kojim je Rijeka predata Italiji.

1926. - Škotski pronalazač Džon Berd izveo je prvu javnu demonstraciju televizijskog sistema u Londonu, izazvavši na taj način revoluciju na polju komunikacija i zabave. Iako je Berd ostvario prvi televizijski prenos, prvi programi su u svetu emitovani tek pred Drugi svetski rat, a kod nas 1956. godine.

1942. - Počinje Igmanski marš, jedna od najslavnijih epizoda NOB-a. Tokom marđa glavnina Prve proleterske brigade je prešla sto kilometara od Jahorine do Foče, preko Sarajevskog polja i planine Igman. Marš više od 700 boraca, od kojih 50 ranjenih i bolesnih, trajao je 18 časova kroz dubok sneg, pri temperaturi minus 32 stepena Celzijusova. U maršu su promrzla 172 borca.

1943. - Avijacija SAD izvršila, u Drugom svetskom ratu, prvi napad na Nemačku celodnevnim bombardovanjem ratne luke Vilhelmšafen.

1944. - Komandant Lenjingradskog fronta ruski general Leonid Govorov u Drugom svetskom ratu objavio da je Crvena armija porazila Nemce i potpuno oslobodila Lenjingrad, čijih je tri miliona žitelja bilo u blokadi od septembra 1941. Tokom nacističke opsade 716.000 Lenjingrađana izgubilo je krov nad glavom. Na Piskarevskom groblju sahranjeno je nekoliko stotina hiljada ljudi, od kojih je većina umrla od gladi.

1945. - Sovjetske jedinice oslobodile Aušvic, nacistički koncentracioni logor u Drugom svetskom ratu u kom je ubijeno milion i po ljudi, među kojima više od milion Jevreja. Taj datum obeležava se u Evropi kao Dan holokausta.

1951. - Započela su nuklearna testiranja na Nevada Test Siteu s bombom od jedne kilotone bačenom na Frenchman Flats.

1951. - Umro je finski maršal i državnik Karl Gustav Emil fon Manerhajm, predsednik Finske od 1944. do 1946. Kao konjički oficir ruske vojske učestvovao je u rusko-japanskom ratu i u Prvom svetskom ratu, od 1917. je predvodio kontrarevolucionarne snage u Finskoj i bio regent Finske 1918. i 1919, a u Drugom svetskom ratu vrhovni komandant finske armije. Odbrambena utvrđena linija prema SSSR-u, izgrađena pre Drugog svetskog rata prema njegovoj zamisli na Karelijskoj prevlaci, nazvana je 'Manerhajmova linija'.

1964. - Francuska uspostavila diplomatske odnose s Narodnom Republikom Kinom.

1967. - Tokom proba za let na Mesec u bazi Cape Canaveral tri američka astronauta poginula u kapsuli svemirskog broda 'Apolo 1' u kom je izbio požar.

1967. - Predstavnici 60 zemalja potpisali sporazum o zabrani upotrebe oružja za masovno uništavanje u svemiru.

1969. - U Bagdadu pogubljeno 14 ljudi, među njima devet Jevreja, koje su iračke vlasti optužile da su izraelski špijuni.

1973. - Potpisivanjem mirovnog ugovora u Parizu završen Vijetnamski rat i okončano vojno angažovanje SAD u toj zemlji. Glavni pregovarači, državni sekretar SAD Henri Kisindžer i severnovijetnamski ministar Le Duk To, dobili iste godine Nobelovu nagradu za mir.

1980. - Uz pomoć zvaničnika kanadske vlade, šestoro američkih diplomata koji su izbegli zatvaranje u iranskoj talačkoj krizi je pobeglo u Cirih.

1980. - Umro je srpski književni i pozorišni kritičar jevrejskog porekla Eli Finci, učesnik Narodnooslobodilačke borbe od 1941. Posle Drugog svetskog rata, bio je direktor 'Borbe', 'Nolita', Jugoslovenske knjige, Jugoslovenskog dramskog pozorišta, glavni urednik časopisa 'Književnost'. Dela su: pozorišne kritike u zbirkama 'Više i manje od života I-V', 'Stvarnost i iluzije', studija 'Deni Didro', ogledi o Miroslavu Krleži, Augustu Cesarcu, Jovanu Skreliću, Đorđu Jovanoviću, Branimiru Ćosiću, Marinu Držiću.

1981. - Najmanje 500 ljudi poginulo na indonežanskom feribotu 'Tampomas II' koji je posle požara potonuo u Javanskom moru.

1991. - Američka avijacija u Zalivskom ratu počela masovno bombardovanje drugog po veličini iračkog grada Basre.

1991. - Poslanici Sobranja izabrali Kiru Gligorova za predsednika Makedonije.

1993. - U Nju Delhiju policija upotrebila suzavac da rastera pobunjene Hinduse koji su napali džamiju i muslimane koji su napali hinduski hram i tom prilikom spalili na desetine radnji.

1995. - Burmanski vojnici postigli ključnu pobedu nad karenskim pobunjenicima, osvojivši glavnu bazu u džungli uz granicu sa Tajlandom. Pobuna manjinskih Karena, više od tri miliona ljudi u planinama istočne Burme, otpočela je ubrzo pošto je Burma 1948. dobila nezavisnost od Velike Britanije.

1996. - U Nigeru vojnim udarom oboren prvi demokratski izabran predsednik Mahamane Osman.

1997. - Uoči Svetosavske litije, u kojoj je te godine učestvovalo više od 100.000 ljudi, povukao se policijski kordon u Kolarčevoj ulici u centru Beograda. Policija i demonstranti stajali neprekidno sedam dana jedni spram drugih tokom protesta zbog falsifikovanja lokalnih izbora u Srbiji u novembru 1996. Demonstranti bučno proslavili završetak akcije 'kordonom na kordon' i krenuli u protestnu šetnju ulicama Beograda.

1998. - Evropska unija i NATO izrazili zabrinutost zbog zaoštravanja situacije na Kosovu, gde su učestali sukobi naoružanih Albanaca i srpskih snaga bezbednosti.

1999. - Beogradska kancelarija Komesarijata Ujedinjneih nacija za izbeglice saopštila da u 98 sela u centralnom i zapadnom Kosovu više nema srpskog stanovništva.

2002. - U seriji eksplozija u vojnom skladištu u Lagosu i požaru izazvanom eksplozijama poginulo više od 1.000 ljudi.

2003. - Skupština Srbije usvojila je Ustavnu povelju nove državne zajednice nazvane Srbija i Crna Gora.

2004. - U Varšavi je umro doajen poljskog parlamentarizma i demokratije, pisac i političar Aleksander Malahovski.

2006. - Surčinski aerodorom u Beogradu je preimenovan u Aerodrom Nikole Tesle.

2006. - Umro je bivši nemački predsednik Johanes Rau, istaknuta politička ličnost u posleratnoj Nemačkoj.

2007. - Umro je bivši predsednik Indonezije general Suharto, čija je autoritarna vladavina trajala 32 godine i bila obeležena korupcijom, nepotizom i kršenjem ljudskih prava.

2008. - Čarls, princ od Welsa postao je najdugovečniji naslednik trona u britanskoj istoriji. Titulu prestolonaslednika dobio je na današnji dan 1969. godine.

2008. - Najbolji srpski teniser Novak Đoković, pobedom nad Žo Vilfredom Congom, osvojio prvi put Otvoreno prvenstvo Australije, a Nenad Zimonjić i Kineskinja Tijantijan Sun osvojili titulu u konkurenciji mešovitih dublova.

2010. - Umro je američki romanopisac i pripovedač Džerom Dejvid Selindžer autor znameitog romana 'Lovac u raži'. Njegova dela su i 'Freni i Zui', 'Za Esme', 'Visoko podignite krovnu gredu, tesari' i 'Simor: uvod'.

2012. - Norveška se izvinila zbog hapšenja i deportacije Jevreja tokom Drugog svetskog rata.

2013. - Srpski teniser Novak Đoković osvojio je Otvoreno prvenstvo Australije treći uzastopni put.

2015. - Obeležena je 70. godišnjica oslobođenja logoraša iz nacističkog koncentracionog logora Aušvic, u Poljskoj. Preživeli logoraš Roman Kent rekao je na svečanosti da 'mi, preživeli, ne želimo da budućnost naše dece bude takva kakva je bila naša prošlost'.
   RSS FEED-OVI ZA VAŠ SAJT NAJBOLJA WEB SKOLA NAJBOLJI SAJT SA BESPLATNIM SLIKAMA