Ponuda Tema

Na Današnji Dan - 11. Januar

   Pogledajte događaje koji su se desili na današnji dan, 11. januara! Šta se sve nekada dešavalo jedanaestog januara, šta je posebno ovog datuma, koje su poznate ličnosti rođene a koje umrle ovog datuma?
347. - Rođen je vizantijski car Flavije Teodosije I, nazvan Teodosije Veliki, poslednji vladar jedinstvenog Rimskog carstva (379-395). Želeći da uspostavi što čvršće državno jedinstvo proglasio je hrišćanstvo državnom religijom i zabranio paganske kultove.

1503. - Rođen je italijanski slikar i bakrorezac Đirolamo Frančesko Marija Macola, poznat kao Parmiđanino, najznačajniji predstavnik manirizma u gornjoj Italiji. Otkrio je nove mogućnosti u tehnici bakropisa. Poznat je kao portretista i slikar fresaka u Parmi, Rimu i Bolonji.

1569. - U Engleskoj je, pod patronatom kraljice Elizabete I, u katedrali svetog Pavla u Londonu prvi put organizovana lutrija. Prihod je korišćen za obnovu utvrđenja, luka i drugih javnih radova.

1735. - Umro je crnogorski vladika Danilo I Petrović, osnivač dinastije Petrović u Crnoj Gori, tokom čije vladavine je na Badnji dan 1702. izvedeno istrebljenje poturica, koje je Petar II Petrović Njegoš opevao u 'Gorskom vijencu'. Kad ga je u Sečuju 1696. zavladičio izbegli srpski patrijarh Arsenije III Čarnojević, preuzeo je svu duhovnu i svetovnu vlast u Crnoj Gori i pravo da bira naslednika iz svoje porodice. Prema tom pravilu, vladari iz dinastije Petrović određivali su za naslednike nekog od sinovaca, jer kao vladike nisu mogli da se žene. Oslobodilački pokret u Crnoj Gori je pod Danilom I ušao u fazu borbe za oslobođenje od turske vlasti i za nezavisnost Crne Gore, pri čemu je bila presudna pobeda nad Turcima u bici na Carevom Lazu 1712. Uspostavio je veze s Rusijom posetom caru Petru Velikom 1715. i znatno podigao ugled Crne Gore, a posle smrti ga je nasledio sinovac Sava Petrović.

1775. - Pogubljen je Jemeljan Pugačov, ruski kozak koji je, proglasivši se za cara Petra III, podigao ustanak protiv ruske carice Katarine II (1773-1775). Ustanak je imao karakter seljačkog rata i zahvatio je Uralski kraj, Povoložje i deo Sibira. U njemu su, pored ruskih, učestvovali i seljaci tatarskih narodnosti, kao i rudari i radnici iz ruskih manufaktura. Posle većih uspeha i pokazane organizatorske sposobnosti, Pugačov je poražen, zarobljen u kavez i odveden u Moskvu gde je pogubljen.

1811. - Skupština svih narodnih starešina u Srbiji osnovala je u vreme Prvog srpskog ustanka prva popečiteljstva - ministarstva. Ministar prosvete postao je najučeniji Srbin tog vremena, rektor Velike škole u Beogradu Dositej Obradović.

1842. - Rođen je američki filozof i psiholog Vilijam DŽejms, tvorac personalističke verzije pragmatizma, prema kojoj u osnovi istinitog saznanja leži "volja za vjerovanjem". Dela su mu: "Pragmatizam", "Principi psihologije", "Volja za vjerovanjem", "Eseji o radikalnom empirizmu", "Razlike u religioznom iskustvu".

1843. - Umro je američki pravnik i pisac Frensis Skot Ki, koji je napisao riječi američke himne "Zastava prošarana zvijezdama i prugama".

1843. - Austrijski car Ferdinand I je u vreme najvećeg uspona Ilirskog preporoda zabranio upotrebu ilirskog imena, posebno u 'novinama i javnim spisima'.

1848. - Umro je srpski pisac Sima Milutinović Sarajlija, preteča srpskih romantičara i autor dela nacionalno-romantičarske egzaltacije, koji je nadimak dobio prema mestu rođenja. Školovao se u Beogradu, Zemunu, Segedinu, Sremskim Karlovcima. Borio se u ustancima Srbije za nezavisnost, a u Cetinju je od 1827. bio sekretar vladike Petra I Petrovića Njegoša i vaspitač i pesnički učitelj njegovog sinovca Rada, kasnije Petra II Petrovića Njegoša. Na poziv kneza Miloša Obrenovića, vratio se 1831. u Srbiju i bio diplomatski agent za veze s Crnom Gorom, sekretar ministarstva prosvete, istoriograf kneza Miloša. Dela su: spevovi 'Srbijanka', 'Trojebratstvo', 'Trojesestarstvo', tragedija 'Obilić', istorijski spisi 'Istorija Srbije', 'Istorija Crne Gore', zbirka narodnih pesama 'Pjevanija crnogorska i hercegovačka'.

1866. - U udesu engleskog broda "London" na putu ka Australiji poginuo 231 putnik.

1886. - U Njujorku je počeo prvi šahovski meč za prvaka sveta između Vilhelma Štajnica i Johana Cukertorta, koji je dobio Štajnic rezultatom 10:5, uz pet remija. Titulu je odbranio 1889. i 1892. u mečevima protiv Mihaila Čigorina, ali je 1894. poražen od Emanuela Laskera. Napisao je 'Udžbenik modernog šaha', koji se smatra osnovom moderne šahovske strategije.

1870. - U Boki Kotorskoj završen je Krivošijski ustanak, koji je izbio zbog odluke okupacionih austrougarskih vlasti o vojnoj obavezi stanovništva tog kraja. Primirje je uspostavljeno posle tromesečnih žestokih borbi, a Beč je morao da amnestira učesnike ustanka, ukine zabranu slobodnog nošenja oružja, nadoknadi materijalnu štetu i ukine vojnu obavezu za Kotorski okrug.

1878. - Niš je oslobođen od Turaka i pripojen Srbiji.

1882. - Napadom ustanika na pandursku stanicu u Ulogu počeo ustanak u Hercegovini protiv austrougarske okupacije.

1886. - U Njujorku je počeo prvi šahovski meč za prvaka sveta između Vilhelma Štajnica i Johana Cukertorta, koji je dobio Štajnic rezultatom 10:5, uz pet remija. Titulu je odbranio 1889. i 1892. u mečevima protiv Mihaila Čigorina, ali je 1894. poražen od Emanuela Laskera. Napisao je 'Udžbenik modernog šaha', koji se smatra osnovom moderne šahovske strategije.

1907. - Rođen je francuski državnik Pjer Mandes Frans, vođa lijevog krila Radikal-socijalističke partije, koji je 1954. postao premijer i okončao francusku vojnu intervenciju u Indokini. Vlast je izgubio 1955. zbog privrednih problema i pobune u Alžiru. U Drugom svetskom ratu se borio u Pokretu otpora do 1942, poslije čega se prebacio u London i učestvovao u vazduhoplovnim akcijama saveznika u sastavu bombarderske grupe "Loren".

1919. - Rumunija je anektirala Transilvaniju koja je bila u sastavu Austro-Ugarske monarhije do njenog raspada 1918. Mirom u Trijanonu 1920. Transilvanija je formalno dodeljena Rumuniji.

1922. - U Kanadi su doktori prvi put upotrebili inzulin. Prvi pacijent izlečen insulinom od šećerne bolesti je postao 14-godišnji Kanađanin Leonard Tomson.

1923. - Vojske Francuske i Belgije su okupirale Rursku oblast kako bi prisilile nemačku Vajmarsku republiku da plati odštetu za Prvi svetski rat.

1928. - Umro je engleski pisac Tomas Hardi. Dela su mu: "Pod zelenim drvetom", "Daleko od razuzdane gomile", "Povratak domoroca", "Tesa od D'Arbervilovih", "Neznani Džud" ...
1942. - Jugoslovenska izbeglička vlada u Londonu postavila je u Drugom svetskom ratu za ministra vojske, mornarice i vazduhoplovstva Dragoljuba-Dražu Mihailovića, pukovnika jugoslovenske vojske i vođu četnika u okupiranoj zemlji.

1942. - Japanci osvojili Kuala Lumpur za vreme II svetskog rata.

1946. - Ustavotvorna skupština u Tirani proglasila Narodnu republiku Albaniju.

1949. - U Los Anđelesu je prvi put u istoriji pao sneg.

1962. - Pod snežnom lavinom, koja je u peruanskim Andima zatrpala selo Huaskaran, život je izgubilo više od 3.000 ljudi.

1963. - Otvoren prvi disko klub u SAD-u, Whisky a Go Go noćni klub u Los Angelesu.

1966. - Umro je švajcarski skulptor i slikar italijanskog porekla Alberto Djakometi, čije obimno, raznovrsno i osobeno delo predstavlja izraz gotovo svih dominantnih strujanja umetnosti XX veka. Od 1931. radi nadrealističke prostorne konstrukcije i ekstremno izdužene bronzane ljudske likove. Dela su mu: "Kola", "Projekat za jedan trg", "Sedam figura i jedna glava" ...

1966. - Umro je indijski državnik Lal Bahadur Šastri, koji je premijer Indije postao 1964. poslije smrti DŽavaharlala Nehrua.

1970. - Nigerijaijska armija je posle 32 meseca borbi u građanskom ratu u kojem je poginulo milion i po ljudi, ugušila pobunu secesionista u provinciji Bijafra. Vođa pobunjenika general Čukvuemeka Odumegvu Odžukvu napustio je zemlju dan posle pada Overija, glavnog grada Bijafre.

1972. - Uhvaćeni pripadnici hrvatskog proljeća, Marko Veselica, Franjo Tuđman, Šime Đodan, Vlado Gotovac, Hrvoje Šošić, Jozo Ivičević-Bakulić, Zvonimir Komarica, Ante Glibota, Ante Bačić i Vlatko Pavletić.

1976. - Predsednik Ekvadora Rodriges Lara zbačen vojnim udarom.

1989. - Ispred Skupštine Crne Gore održan je masovni miting građana na kojem je zatraženo smenjivanje državnog i partijskog rukovodstva. Pod velikim dvodnevnim pritiskom demonstranata to rukovodstvo je podnelo ostavke, a na političku scenu Crne Gore stupila je grupa mladih komunista na čelu s Momirom Bulatovićem i Milom Đukanovićem.

1991. - Atletičar Ben Džonson je prvi put nakon suspendovanja zbog dopinga učestvovao na Olimpijadi u trci koju je završio kao drugoplasirani.

1992. - Predsednik Alžira Bendžedid Šadli podnio ostavku usred političke krize poslije uspona islamističkog Fronta nacionalnog spasa u prvom krugu parlamentarnih izbora.

1995. - Pad putničkog aviona DC-9 s 52 putnika i članova posade u blizini Kartahene u Kolumbiji preživjela samo jedna devetogodišnja djevojčica.

1998. - Naoružani napadač, islamski fanatik, ubio je najmanje 22 i ranio 51 šiitskog muslimanskog vernika tokom molitve u džamiji u pakistanskom gradu Lahor.

2000. - Predsednik Alžira Abdelaziz Buteflika doneo je opštu amnestiju za pripadnike Islamske armije spasa i za uzvrat zatražio raspuštanje njihove organizacije.

2001. - Vlada Hrvatske donijela odluku o preuzimanju i korišćenju dokumentacije bivšeg predsednika Franje Tuđmana, prema kojoj će ove dokumente preuzeti Državni arhiv, što, prema hrvatskim zakonima, znači da oni neće moći biti korišćeni dok ne prođe 30 godina od njihovog nastanka, osim u posebnim slučajevima kada to odobri Vlada.

2001. - Vlada SRJ donijela odluku o obnavljanju diplomatskih odnosa između Jugoslavije i Albanije, koji su prekinuti 17. aprila 1999. kao posledica aktivne podrške i učešća Albanije u agresiji NATO na Jugoslaviju i teritorijalnih pretenzija prema Kosovu i Metohiji.

2001. - Vlada Burundija i pobunjenčka grupa Hutu, jedna od dve etničke manjine, postigli su dogovor o povlačenju svojih trupa iz Demokratske Republike Kongo.

2003. - Indijska vlada i pokret Naga, jedan od najstarijih separatističkih pokreta u Aziji, postigli su dogovor da petogodišnji prekid vatre postane stalan.

2006. - Vulkan Ogastin na Aljasci eruptirao dva puta, što je prva njegova erupcija od januara 1986.

2008. - Umro je ser Edmund Hilari, Novozelanđanin, prvi čovek koji je osvojio vrh sveta Mont Everest i ušao u legendu kao jedan od najvećih avanturista XX veka.

2010. - Umro je Erik Romer, francuski reditelj, scenarista i filmski kritičar, rodonačelnik francuskog 'novog talasa', urednik 'Filmskih svezaka'. Radio je na više od 50 filmova od kojih je režirao 24, među kojima su najpoznatiji 'Noć kod gospođice Mod” i 'Klerino koleno'.

2014. - Preminuo je bivši izraelski premijer i general Arijel Šaron, koji se nalazio u komi od januara 2006. godine kada je pretrpeo moždani udar. Šaron će ostati upamćen po povlačenju izraelske vojske i evakuisanju jevrejskih naseljenika iz pojasa Gaze u leto 2005. godine, što je bio šokontan preobražaj za lidera koji je dugo zagovarao naseljavanje okupiranih teritorija. 2015. - Održana 72. dodela 'Zlatnog globusa'.

2015. - U drugom krugu šestih predsedničkih izbora u Hrvatskoj pobedila Kolinda Grabar-Kitarović, čime je postala prva žena na funkciji predsednika Republike Hrvatske.
   RSS FEED-OVI ZA VAŠ SAJT NAJBOLJA WEB SKOLA NAJBOLJI SAJT SA BESPLATNIM SLIKAMA