Ponuda Tema

Dogodilo Se Danas - 15. Maj

   Šta se sve događalo i koji događaji su se desili na ovaj dan, 15. maja! Šta se sve nekada dešavalo petnaestog maja, šta je posebno ovog datuma, koje su poznate ličnosti rođene a koje umrle ovog datuma?
392. - Umro je Valentinijan II. Bio je car Zapadnog Rimskog Carstva.

536. - Engleski sud osudio je na smrt zbog preljube i incesta Anu Bolen, drugu ženu kralja Henrija VIII i njenog brata lorda Rošfora.

884. - Umro je Papa Marinus I.

1157. - Umro je Jurij Dolgoruki, staroruski vladar.

1440. - Ladislav V Posmrče, star oko tri meseca, krunisan za ugarskog kralja u Stonom Beogradu.

1536. - Engleski sud je proglasio krivim za preljubu i incest Anu Bolen, drugu ženu kralja Henrija VIII, i njenog brata lorda Rošfora i osudio ih na smrt.

1567. - Marija Stjuart, škotska kraljica (1560-1567), udala se za Botvela, ubicu svog drugog muža.

1571. - Tatari su osvojili i zapalili Moskvu.

1610. - Francuski parlament naimenuje Luja XIII za novog kralja. On je vladao do 1643, a kasnije je, uz pomoć kardinala Rišeljea, zaveo apsolutizam u Francuskoj, ugušio ustanak hugenota i stupio u tridesetogodišnji rat.

1618. - Johan Kepler otkrio je zakon o harmoniji, koji će biti objavljen u delu 'Harmonices mundi' 1619, gde je izložen i Keplerov treći zakon o planetarnom kretanju.

1672. - U Masačusetsu je donet prvi copyright zakon - Zakon o autorskom pravu.

1713. - Rođen je Nikola Luj de Lakaj, francuski astronom.

1768. - Đenova je prodala Francuskoj ostrvo Korziku.

1773. - Rođen je austrijski državnik knez Klemens Meternih, gotovo 40 godina najuticajnija ličnost u Evropi, kao ministar inostranih poslova i kancelar Austrije (1809-48). Smatra se oličenjem apsolutističkog režima. Sa ruskim carem Aleksandrom I osnovao je Svetu alijansu čiji je osnovni cilj bio gušenje nacionalnih pokreta u Evropi.

1796. - Trupe Napoleona Bonaparte ušle su u Milano.

1800. - Engleski kralj Džordž III preživeo je i drugi pokušaj atentata.

1845. - Rođen je Ilja Iljič Mečnikov, ruski biolog.

1847. - U Italiji je umro irski političar Danijel O'Konel, zvan Osloboditelj. Kao član britanskog parlamenta, uspeo je da prisili vladu da prihvati zakon o emancipaciji katolika (1829). Smatra se jednim od najboljih govornika XIX veka.

1848. - U Beču je izbio ustanak protiv apsolutističkog režima koji je primorao vladu da povuče oktroisani ustav donet 25. aprila i da raspiše izbore.

1851. - Janko Kamauf je izabran prvim gradonačelnikom Zagreba.

1859. - Rođen je Pjer Kiri, francuski fizičar i hemičar. On je sa svojom ženom Marijom 1898. godine otkrio radioaktivne elemente polonijum i radijum i dokazao da radioaktivnost uglavnom ne zavisi od spoljašnjih uslova. Godine 1903. Marija i Pjer Kiri dobili su Nobelovu nagradu za hemiju.

1886. - Umrla je američka književnica Emili Dikinson. Njene pesme otkrivene su i izdate nakon njene smrti, a tek u XX veku stekla je ugled jedne od najvećih američkih pesnikinja.

1891. - Rođen je ruski pisac Mihail Afanasjevič Bulgakov, autor romana 'Bela garda', pretočenog u dramu 'Dani turbina' koja je s velikim uspehom igrana u teatru MHAT. Poznat je po satiričnim i groteskno-fantastičnim pripovetkama i romanu 'Majstor i Margarita'.

1914. - Umro je srpski književni kritičar i istoričar književnosti Jovan Skerlić, profesor Beogradskog univerziteta, član Srpske kraljevske akademije, najuticajniji kritičar svog vremena. Diplomirao je na Velikoj školi u Beogradu i doktorirao u Lozani. Presudno je uticao na srpsku literaturu, boreći se za realizam i verodostojnost književnog dela. Prve radove objavio je u satiričnim i socijalističkim listovima, a zatim se visprenom kritikom - često beskompromisnom i presuditeljskom - najčešće oglašavao u 'Srpskom književnom glasniku', koji je od 1905. do 1907. uređivao s Pavlom Popovićem, a potom do smrti sam. Dela su: rasprave i studije 'Pogled na današnju francusku književnost', 'Uništenje estetike i demokratizacija umetnosti', 'Francuski romantičari i srpska narodna poezija', 'Srpska književnost u XVIII veku', 'Omladina i njena književnost', 'Istorija nove srpske književnosti', 'Jakov Ignjatović', kraće studije, kritike i prikazi sakupljeni u devet knjiga pod naslovom 'Pisci i knjige'.

1914. - Rođen je nepalski planinar Namgjal Vangdi, poznat kao Tenzing Norgaj, koji je s Novozelanđaninom Edmundom Hilarijem u maju 1953. prvi osvojio 'krov sveta' - Mont Everest, 8.848 metara visok vrh planinskog masiva Himalaji.

1918. - Prva avionska pošta u svetu krenula je između Njujorka, Filadelfije i Vašingtona.

1919. - Grčke trupe okupirale su Smyrnu (današnji Izmir) i sa tim počinje vojna konfrontacija sa Turskom u Maloj Aziji.

1923. - Velika Britanija priznala je Transjordan pod emirom Abdulahom kao nezavisnu državu.

1926. - Umro je poslednji turski sultan, Mohammed VI Vahideddin, koji je vladao od 1918. do 1922. godine.

1926. - Započelo je emitiranje Radio Zagreba, prve radio postaje u Hrvatskoj koja kasnije postaje sastavnim delom HRT-a.

1928. - Po prvi put je prikazan animirani film Plane Crazy u kome se po prvi put pojavio Miki Maus.

1930. - Ellen Church je prva stjuardesa koja je letela avionom.

1933. - Rođen je Stojan D. Vujičić, srpski književnik i posrednik između srpske, odnosno jugoslovenske i mađarske kulture.

1933. - Prvi put je u američkom Senatu uveden sistem ozuvučenja.
1935. - Otvorena prva linija moskovskog metroa.

1940. - U SAD su počele da se prodaju prve najlon čarape.

1940. - Kapitulirala je holandska vojska u Drugom svetskom ratu.

1943. - Raspuštena je Komunistička internacionala - Kominterna.

1945. - Jugoslavija je definitovno oslobođena od okupatora i jedinice Jugoslovenske armije slomile su i poslednji organizovani otpor neprijateljskih snaga u Drugom svetskom ratu. One su nemačkim trupama presekle odstupnicu, zarobile komandanta grupe armija E, general-pukovnika Aleksandera Lera, koji je u aprilu 1941. rukovodio bombardovanjem Beograda i prinudile nemačke trupe na predaju. U četvorogodišnjem ratu, prema zvaničnim podacima jugoslovenskih vlasti, poginulo je milion i 706.000 Jugoslovena, a zemlja je porušena i opustošena.

1945. - Predajom trupa Nezavisne države Hrvatske Britancima i jugoslovenskim partizanima kod Bleiburga u Austriji započinje niz događaja poznatih pod nazivom Blajburški masakri.

1946. - Pljevlja u Crnoj Gori proglašena za grad.

1948. - Novostvorenu državu Izrael su napali egipatski avioni, a sa severa i istoka libanske i jordanske trupe.

1955. - U Beču je potpisan Austrijski državni ugovor kojim je okončana desetogodišnja saveznička okupacija, a Austrija postala nezavisna republika u granicama od 1. januara 1938.

1957. - Velika Britanija je izvršila prvu probu hidrogenske bombe u centralnom Pacifiku.

1960. - Sovjetski Savez lansirao Sputnjik 4.

1966. - Otpočela je izgradnja hidroenergetskog i plovidbenog sistema 'Đerdap' na Dunavu.

1970. - Južna Afrika je isključena iz Olimpijskih igara.

1978. - Umro je australijski državnik Robert Gordon Menzis, premijer Australije s najdužim stažom, šef vlade kao lider Ujedinjene australijske partije od 1939. do 1941, a potom kao vođa Liberalne partije od 1949. do 1966.

1987. - Umrla je Rita Hejvort, američka filmska glumica, holivudski seks simbol četrdesetih godina XX veka. Filmovi su joj: 'Samo anđeli imaju krila', 'Đilda', 'Dama pod sumnjom' ...

1988. - Sovjetski Savez je otpočeo sa povlačenjem svojih trupa iz Avganistana.

1989. - Sovjetski predsednik Mihail Sergejevič Gorbačov objavio je u Pekingu kraj kinesko-sovjetskih raskola.

1989. - Osnovan Radio B92.

1990. - Na aukciji u New Yorku je sliku Portret doktora Gacheta Vincenta van Gogha, kupio japanski biznismen Ryoei Saito za 82,5 milijuna dolara.

1991. - Edit Kreson postala je prva žena premijer Francuske.

1992. - Hiljade pristalica opozicije u Azerbejdžanu zauzelo je u Bakuu zgradu parlamenta i predsedničku palatu. Narednog dana s vlasti je zbačen predsednik Ajaz Mutalibov koji je potom izbegao u Moskvu.

1992. - Tokom povlačenja Jugoslovenske narodne armije iz BiH, u Tuzli je napadnut vojni konvoj i ubijeno najmanje 59 vojnika, a 44 ih je ranjeno.

1996. - Desničarski lider Atal Bihari Vadžpaji je postao premijer Indije, pošto je njegova Baratija Džanata partija na parlamentarnim izborima osvojila relativnu većinu. To je bilo prvi put da Hindu nacionalista dobije mesto premijera.

1996. - Skupština SR Jugoslavije smenila je guvernera Narodne banke Jugoslavije Dragoslava Avramovića, tvorca privredne reforme koja je početkom 1994. zemlju izvukla iz hiperinflacije. Avramović je prethodnog dana u ekspozeu u Skupštini optužio vladu SR Jugoslavije da blokira pregovore sa međunarodnim finansijskim organizacijama i time gura zemlju u propast.

1999. - Prvi put od početka agresije NATO na Saveznu Republiku Jugoslaviju iz vazduha napadnuto područje opštine Bor, u kojoj su na meti bili trafo-stanica i skladište 'Jugopetrola'. Gađani su i civilni ciljevi u Beogradu, Pančevu, Smederevu, Novom Sadu, Požarevcu, Kragujevcu, Čačku, Boljevcu, Kuršumliji, Uroševcu, Kosovskoj Mitrovici, Prizrenu, Peći, Đakovici, Dečanima.

1999. - Italija je dobila novog predsednika Karla Azelja Čampija.

2001. - Kineski predsednik se prvi put za poslednjih 46 godina u Pekingu kratko sastao sa zvaničnim predstavnikom Tajvana.

2001. - Šef UNMIK-a Hans Hekerup potpisao je u Prištini 'Ustavni okvir za samoupravu na Kosovu' i pored protivljenja Srba sa Kosova, koji su smatrali da taj najviši pravni akt pokrajine nije u skladu s rezolucijom UN o njenom budućem statusu.

2002. - Narodna banka Jugoslavije saopštila da je dinar postao konvertibilan u svim tekućim transakcijama sa inostranstvom, po prvi put od 1946, kada je bivša Jugoslavija postala član MMF.

2003. - Haški tribunal za ratne zločine počinjene u Ruandi osudio je na doživotnu robiju bivšeg ministra informacija Eliezera Nijitegeka, a bivšeg gradonačelnika Lorenta Semanzu na 25 godina zatvora, zbog učešća u genocidu 1994. godine.

2003. - Bivši direktor najveće aukcijske kuće Sotebis A. Alfred Taubam oslobođen je iz zatvora, u kome je bio oko godinu dana, zbog 'nameštanja' provizije sa rivalskom kućom Kristis.

2006. - Giorgio Napolitano postaje predsednikom Italije.

2007. - Srbija posle višemesečnih pregovora dobila novu Vladu - premijer ponovo Vojislav Koštunica, lider DSS.

2008. - Najmanje 100 ljudi poginulo, a veliki broj je povređen od eksplozije cevovoda za gorivo tokom radova na putu u nigerijskom selu nedaleko od grada Lagosa.

2009. - Beogradski radio B92 obeležio je 20 godina rada. Radio i televizija B92 emitovali su program na celoj teritoriji Srbije, a ta medijska kuća bavila se i izdavaštvom, organizovanjem kulturnih priredbi i humanitarnim radom.

2012. - Umro je Karlos Fuentes, romansijer, pripovedač, dramski pisac i esejista, jedan je od najznačajnijih meksičkih i latinoameričkih pisaca XX veka. Autor je preko dvadeset knjiga proze, među kojima su i romani: Smrt Artemija Kruza, Sveto mesto, Terra Nostra, Stari Gringo, Dijana, Godine s Laurom Dijaz, Srećne porodice, Volja i sudbina, Adam u raju.

2014. - U 18 gradova i opština u Srbiji proglašeno je vanredno stanje zbog višednevnih obilnih padavina, izlivanja reka i poplava koje su izazvale klizišta i rušenje kuća, puteva, vodovoda i druge infrastrukture. U poplavnom talasu je poginulo 57 ljudi.
   RSS FEED-OVI ZA VAŠ SAJT NAJBOLJA WEB SKOLA NAJBOLJI SAJT SA BESPLATNIM SLIKAMA