Ponuda Tema

Dogodilo Se Danas - 02. Maj

   Šta se sve događalo i koji događaji su se desili na ovaj dan, 02. maja! Šta se sve nekada dešavalo drugog maja, šta je posebno ovog datuma, koje su poznate ličnosti rođene a koje umrle ovog datuma?
1519. - Umro je Leonardo da Vinči. Bio je poznati italijanski vajar, naučnik i slikar, koga istoričari umetnosti svrstavaju u najveće genije svih vremena. Njegova 'Mona Liza' i 'Poslednja večera' spadaju među najčuvenije slike na svetu. 'Traktat o slikarstvu', značajan je doprinos nauci o umetnosti.

1536. - Kralj Henri VIII optužio je svoju šestu suprugu Anu Bolen, majku kraljice Elizabete, za preljubu i incest, zbog čega je kasnije osuđena na smrt.

1567. - Umro je srpski pisac Marin Držić, tipičan predstavnik renesanse. Njegova dela plene bogatstvom duha, veselim scenama i komičnim situacijama. Literarni rad započeo je pisanjeme pesama, a krunisao ga pastoralnim igrama i komedijama. Najčuvenijim delom, 'Dundo Maroje', koje govori o ocu tvrdici i sinu rasipniku, zasmejavao je vlastelu u rodnom Dubrovniku, izvrgavajući je, u isti mah, i poruzi. Komedije 'Pomet', 'Pijerin' i 'Đuho Krpeta' izgubljene su ili sačuvane u fragmentima. Ostala dela su mu: 'Skup', 'Mande', 'Arkulin', 'Plakir', 'Novela od stranca', 'Tirena', 'Venera i Adon' ...

1660. - Rođen je Pjetro Alesandro Gaspare Skarlati, italijanski kompozitor opera i crkvenih kompozicija.

1668. - Sklopljen je Aachenski mir posle tzv. Devolucijskog rata.

1729. - Rođena je je Katarina Velika, ruska carica (1762-1796). Pod uticajem francuskih filozofa i ideja prosvećenosti, izvršila je značajne reforme (otvarala je škole, pomagala nauku, književnost i umetnost, reformisala sudstvo i adminitraciju), kojima je ujedno učvrstila i centralizam i apsolutizam u Rusiji. Preduzela je i mnoga osvajanja: povela je dva uspešna rata protiv Turske, učestvovala u svim trima deobama Poljske i predvodila osvajanja u srednjoj Aziji (Kazahstan), zahvaljujući čemu je Rusija dobila nove teritorije.

1833. - Car Nikola zabranjuje javnu prodaju kmetova.

1843. - Prvi put je održan govor u Saboru na hrvatskom jeziku. Održao ga je Ivan Kukuljević Sakcinski.

1852. - Rođen je srpski novinar, pisac i političar, Pera Todorović, jedan od osnivača Narodne radikalne stranke i jedan od najistaknutijih novinara svoga doba. Bio je blizak prvaku srpskih socijalista Svetozaru Markoviću i uređivao je niz listova i časopisa, uključujući socijalistički list 'Rad'. Pokrenuo je listove 'Samouprava' i 'Radikal', a od 1889. do 1903. izdavao je 'Male novine', prvi informativno-senzacionalistički list u Srbiji. Hapšen je zbog pojavljivanja sa crvenim barjakom u Kragujevcu. Bio je dobrovoljac u srpsko-turskom ratu 1876. i 1877, a nakon završetka rata je 1878. emigrirao u Ugarsku; u Novom Sadu je 1878. i 1879. s Lazarom Pačuom izdavao socijalistički list 'Straža'. Potom je otišao u Francusku, a po povratku u Srbiju, osuđen je na smrt zbog Timočke bune, koju su 1883. protiv režima kralja Milana Obrenovića u zaječarskom kraju podigli radikali, ali je zatim pomilovan. Potom se izmirio s kraljem Milanom, zalažući se za sporazum radikala i narodnjaka, zbog čega su ga radikali isključili iz stranke.

1857. - Umro je francuski pisac Luj Šarl Alfred de Mise, koga je nesrećna ljubav sa spisateljicom Žorž Sand inspirisala za najlepše i najuzbudljivije lirske pesme: 'Noći' i 'Pismo Lamartinu' i 'Ispovest jednog deteta ovog veka', u kojem je opisao i analizirao svoj bol. Ostala dela su mu: stihovane 'Priče iz Španije i Italije', pesme 'Namuna', 'Rola', drama 'Lorencačo', komedije 'S ljubavlju se ne igra', 'Ne treba se ni u šta zakleti', 'Marijanine ćudi'.

1860. - U Budimpešti je rođen Teodor Hercl vođa i osnivač cionističkog pokreta, autor dela 'Jevrejska država' (1896).

1864. - Umro je nemački kompozitor jevrejskog porekla Đakomo Majerber, koji je odigrao vidnu ulogu u stvaranju francuske velike opere. Dela su mu: opere 'Hugenoti', 'Afrikanka', 'Robert Đavo', 'Prorok'.

1881. - Rođen je ruski državnik Aleksandar Fjodorovič Kerenski, član a potom predsednik Privremene vlade posle Februarske revolucije 1917. u Rusiji. Zbačen je s vlasti u Oktobarskoj revoluciji 1917, kojom je uspostavljena boljševička vlast. Emigrirao je 1918. i od 1940. je živio u SAD, gde je umro 1970.

1885. - Belgijski kralj Leopold II proglasio se za kralja nove Slobodne države Kongo.

1887. - Hanibal W. Goodwin patentirao je celuloidni fotografski film.

1892. - Rođen je nemački pilot Manfred fon Rihthofen, 'Crveni baron', najslavniji nemački avijatičar u Prvom svetskom ratu. Tokom rata oborio je više od 80 aviona. Poginuo je u jednoj od vazdušnih bitaka u aprilu 1918.

1892. - Umro je nemački hemičar August Vilhelm fon Hofman, osnivač moderne industrije anilinskih boja od katrana kamenog uglja.

1895. - U Sarajevu počeo saobraćati prvi električni tramvaj, zamenivši dotadašnji tramvaj na konjsku vuču, a saobraćao je od Željezničke stanice do Latinske ćupre. Sarajevo je tako postalo prvi grad u Evropi koji je imao celodnevnu tramvajsku liniju. Linija je otvorena za Novu 1885. godinu kao probna, a tramvaje su tada pokretali konji. Prvi električni tramvaj imao je dvoja vrata, a mogao je primiti 24 putnika.

1902. - Premijerno je prikazan prvi naučno-fantastični film, Put na mesec.

1903. - Rođen je američki pedijatar Bendžamin Meklejn Spok, autor bestselera 'Saveti zdravog razuma o odgajanju beba i dece' (1946).

1904. - Rođen je američki pevač i filmski glumac Hari Lilis 'Bing' Krozbi, rekorder po broju snimljenih ploča, dobitnik nagrade 'Oskar' za film 'Idući svojim putem'.

1933. - Kancelar Nemačke Adolf Hitler ukinuo sindikate.

1936. - Etiopski car Haile Selasije sa porodicom je, nakon italijanske okupacije, napustio zemlju.

1937. - Blizak saradnik nacističkog nemačkog diktatora Hitlera rajhsmaršal Herman Gering tajno se sastao na Bledu s knezom Pavlom Karađorđevićem i jugoslovenskim premijerom Milanom Stojadinovićem. Uveravao ih je da Jugoslavija neće biti napadnuta ako održi bliskost sa Silama osovine.

1945. - Jugoslovenska armija oslobodila je u Drugom svetskom ratu ustaški koncentracioni logor Jasenovac.

1945. - Sovjetske trupe osvojila Berlin.

1945. - Nemačka vojska predala se u Italiji.

1951. - Savet Evrope prihvatio Nemačku kao punopravnog člana.
1953. - Kralj Husein zvanično postao kralj Jordana.

1953. - Kralj Fejsal II zvanično preuzeo vlast u Iraku.

1955. - Tenesi Vilijams, severnoamerički dramski pisac i pesnik, dobio je Pulicerovu nagradu za 'Mačku na usijanom limenom krovu'.

1956. - U SAD-u je utvrđeno mikrotalasno toplotno zračenje sa Venere.

1957. - Umro je američki političar, senator Džozef Mekarti, vođa anti komunističke kampanje u SAD 1950-ih godina.

1960. - Izvršena smrtna kazna nad Amerikancem Kerilom Česmenom, osuđenim za otmicu i silovanje. Čekajući izvršenje presude, koje je osam puta odlagano zahvaljujući upornoj i veštoj odbrani, u zatvoru napisao tri knjige koje su postale bestseleri.

1965. - U upotrebu ušao prvi komunikacioni satelit za prenos televizijske slike.

1967. - Na inicijativu britanskog filozofa, nobelovca Bertranda Rasela u Štoholmu počeo da radi Međunarodni sud za ratne zločine, koji je kasnije presudio da su SAD krive za agresiju na Vijetnam.

1968. - Izraelska nacionalna televizija otpočela je emitovanje programa.

1970. - Američka Nacionalna garda na univerzitetu Kent pucala u studente anti-ratne aktiviste nastradalo njih četvoro.

1980. - U Južnoafričkoj Republici je zabranjena pesma Pink Flojda 'Another Brick in Wall' (II deo).

1982. - Britanska podmornica u Foklandskom ratu potopila argentinsku krstaricu 'General Belgrano', usmrtivši više od 350 ljudi.

1986. - FK Dinamo iz Kijeva osvaja titulu Evropskog šampiona.

1990. - Afrički nacionalni kongres Nelsona Mendele i Vlada Južne Afrike u Kejptaunu počeli razgovore o okončanju vlasti bele manjine u toj zemlji.

1993. - Predsednik Republike Srpske Radovan Karadžić u Atini potpisao Vens-Ovenov mirovni plan za Bosnu pod uslovom da ga prihvati Skupština RS. Skupština RS kasnije odbacila plan, ocenivši da su mape razgraničenja s bosanskim muslimanima i Hrvatima krajnje nepovoljne za Srbe u Bosni, a bosanski rat nastavljen.

1994. - Nelson Mendela i njegov Afrički nacionalni kongres pobedili na izborima u Južnoj Africi.

1997. - Tony Blair u dobi je od 44 godine postao najmlađi britanski premijer u 185 godina.

1999. - Avijacija NATO u napadima na Jugoslaviju upotrebila 'grafitne bombe' koje su izazvale raspad elektroenergetskog sistema u Srbiji. Oko 70 odsto teritorije Srbije ostalo u mraku. U napadu aviona NATO pakta na Kosovsku Mitrovicu poginulo najmanje dvoje i ranjeno 35 civila, a u Sremskoj Mitrovici je u dvorištu svoje kuće gelerom od avionske bombe ubijena jedna žena. Kod sela Nakučani blizu Šapca pao američki lovac 'F-16', pogođen vatrom Protivvazdušne odbrane Vojske Jugoslavije.

2000. - U Sijera Leoneu pobunjenici Ujedinjenog revolucionarnog fronta zarobili 500 pripadnika mirovnih snaga Ujedinjenih nacija. Zatvorenici u narednom periodu puštani u manjim grupama, a 15. jula, posle vojne intervencije mirovnih snaga, konačno svi oslobođeni.

2001. - Bivši pripadnik Kju Kluks Klana Tomas Blanton osuđen na doživotnu robiju zbog postavljanja bombe u crkvi u Birmingemu, u američkoj državi Alabama 1963, koja je za posledicu imala smrt četiri crnkinje.

2003. - Predsednik SAD Džordž Buš saopštio da je glavni deo borbenih operacija u Iraku završen, čime je zvanično okončan rat u Iraku.

2004. - Milorad Ulemek, bivši komandant Jedinice za specijalne operacije i prvooptuženi za ubistvo premijera Srbije Zorana Đinđića, predao se beogradskoj policiji posle 14 meseci skrivanja.

2008. - U Mjanmaru od ciklona 'Nagris' poginulo ili nestalo 138.000 ljudi.

2011. - Grupa američkih komandosa ubila je u gradu Abotabatu u Pakistanu Osamu Bin Ladena, vođu terorističke organizacije Al Kaida i organizatora terorističkih napada 11. septembra 2001. u SAD, koji su doveli do rata u Avganistanu i kasnije u Iraku.

2012. - Mađarski parlament izabrao je Janoša Adera za novog predsednika, nakon što je njegov prethodnik Pal Šmit podneo ostavku zbog skandala oko plagijata doktorske disertacije.

2013. - UN su objavile da je 260.000 ljudi u Somaliji, od čega polovina deca, umrlo od gladi od 2010. do 2012. godine.

2014. - U požaru u zgradi Doma sindikata u Odesi, na jugoistoku Ukrajine, poginulo je 48 proruskih demonstranata dok je više od 200 ranjeno dok su pripadnici ukrajinskih radikalnih desničasrskih organizacija ubacivali molotovljeve koktele, a neke su od njih palicama udarali.

2014. - Više od 2.100 ljudi poginulo je u odronima koje su izazvale obilne kiše u planinskim selima na severoistoku Avganistana.

2015. - Poznata ruska balerina Maja Plisecka preminula je u 90 godini. Tokom višedecenijske karijere sarađivala je sa Baljšoj teatrom, Pariskom operom i trupom Balet XX veka Morisa Bežara.

2015. - Rođena je je britanska princeza Šarlota Elizabeta Dajana, ćerka vojvode i vojvotkinje od Kembridža, princa Vilijama i Kejt.

2018. - Baskijska separatistička organizacija ETA je formalno objavila da se raspušta. Ova organizacija, koju Evropska unija smatra terorističkom, je između 1968. i 2010. ubila više od 800 ljudi.
   RSS FEED-OVI ZA VAŠ SAJT NAJBOLJA WEB SKOLA NAJBOLJI SAJT SA BESPLATNIM SLIKAMA