Ponuda Tema

Desilo Se u Ovaj Dan - 13. Decembar

   Šta se sve događalo i koji važni događaji su se desili na ovaj dan, 13. decembra! Šta se sve nekada dešavalo trinaestog decembra, šta je posebno ovog datuma, koje su poznate ličnosti rođene a koje umrle ovog datuma?
- Danas je praznik Sveti apostol Andrej Prvozvani. Rođen je u Vitsaidi, bio je ribar, kao i njegov brat - apostol Petar. Najpre je bio učenik Jovana Krstitelja, ali kada je video Gospoda Isusa Hrista, pošao je za Njim kao prvi apostol i priveo veri i svoga brata Petra.
Po silasku Svetog duha, prvom apostolu, Andreji, palo je u delo da propoveda Jevanđelje u Vizantiji i Trakiji, zatim u Podunavlju i Rusiji oko Crnog mora i, najzad, u Epiru, Grčkoj i na Peloponezu, gde je i postradao. U Vizantiji je postavio prvog episkopa - svetog Stahija, u Kijevu je poboo krst na visinu i prorekao sjajnu hrišćansku budućnost ruskom narodu; po Trakiji, Epiru, Grčkoj i Peloponezu preveo je mnogo naroda u veru i postavio im sveštenike i episkope. U gradu Patrasu pridobio je mnoge za veru Hristovu, a među njima su bili i brat i žena carskog namesnika Egeata. Namesnik je zbog toga naredio da se sveti Andrej razapne na krst. Dokle god je bio živ, sa krsta je govorio okupljenim hrišćanima mnoge korisne pouke i usrdno se molio Bogu. Predao je svoju dušu Gospodu 62. godine, a njegove mošti su prenesene u Carigrad. Svetiteljeva glava sada se nalazi u Rimu, a jedna ruka u Moskvi.

1204. - Umro jevrejski filozof, ljekar, matematičar i astronom Mojsije Majmonid, sljedbenik Aristotelov, najveći jevrejski filozof Srednjeg veka. U najvažnijem filozofskom djelu - 'Vodič ljubavi' pokušao je da zasnuje religiju na racionalnim osnovama, što je izazvalo žestoku osudu ortodoksnih pristalica judaizma. Napisao je više astronomskih i matematičkih rasprava i 18 medicinskih traktata sa teorijama znatno ispred vremena u kojem je živio.

1545. - Tridentski koncil, koji je u maju 1542. sazvao papa Pavle III, počeo rad, Ekumenski koncil, na kojem je do kraja izgrađen status katoličke crkve kao dogmatske, protivreformacijske, militantne ustanove s papom-autokratom na čelu, s prekidima zasedao do 1563.

1553 - Rođen je francuski kralj Anri IV, prvi monarh iz dinastije Burbona. Idejni vođa hugenota - protestanata, kasnije je prešao na katolicizam, ali je Nantskim ediktom 1598. osigurao hugenotima verske slobode i okončao verske ratove. Tokom njegove vladavine osnovane su prve francuske kolonije u Americi. Ubio ga je rimokatolički fanatik Fransoa Ravajak.

1570. - Mirom u Šćećinu Danska priznala nezavisnost Švedske.

1642. - Holandski moreplovac Abel Tasman otkrio Novi Zeland, ali se nije iskrcao iz straha od ratobornih domorodaca, pa je zasluga za otkriće pripala Englezu Džejmsu Kuku, koji se 1769. iskrcao na jedno od novozelandskih ostrva.

1759. - U Filadelfiji je otvorena prva muzička prodavnica.

1780. - Rođen je ruski diplomata Karl Robert Vasiljevič Neselrode, ministar inostranih poslova Rusije od 1822. do 1856, koji je provodio reakcionarnu politiku Svete alijanse, osnovane posle Bečkog kongresa 1815. Jačao je ruski uticaj na Balkanu i u spoljnoj politici je snažno podržavao reakcionarnog austrijskog kancelara Klemensa Meterniha.

1784. - Umro je engleski pisac i leksikograf Semjuel Džonson, čiji je 'Rječnik engleskog jezika' iz 1755. više od jednog veka važio kao najautoritativniji na engleskom govornom području. Zahvaljujući knjizi njegovog prijatelja Džejmsa Bosvela 'Život dr Džonsona', najboljoj biografiji na engleskom jeziku, postao je poznat barem koliko i po sopstvenim djelima. Ostala djela: poema 'Taština ljudskih želja', tragedija 'Irena', kritičarsko djelo 'Životi pesnika'.

1797. - Rođen je Hajnrih Hajne, nemački revolucionarni pesnik, jedan od najvećih liričara XIX veka. Oduševljen julskom revolucijom, 1831. odlazi u Pariz, gde će ostati do smrti. Po dolasku Karla Marksa u Pariz, sklapa sa njim prijateljstvo i genijalna politička satira, 'Nemačka, jedna zimska bajka', nastaje pod Marksovim uticajem. Kao osećajan, smeo, borben i pravdoljubiv pesnik, raskida sa romantikom. Polazeći od narodne lirike, prelazi put do realističke satire, a nenadmašan je u ljubavnoj lirici. Njegov uticaj na dalji razvoj nemačke literature (Mlada Nemačka) je ogroman, a daleko prevazilazi i granice Nemačke. Najvažnija dela: 'Pesme', 'Putne slike', 'Knjiga pesama', koja sarži i čuveni 'Lirski intermeco', 'Romantična škola', 'Romansero', 'Put na Harc'...

1806. - Srpski ustanici u Prvom srpskom ustanku oslobodili beogradsku varoš i naterali Turke da se povuku u Kalemegdansku tvrđavu. Tvrđava osvojena početkom 1807, a po slomu ustanka 1813. Turci ponovo zauzeli Beograd.

1808. - Madrid kapitulirao pred francuskim carem Napoleonom Prvim.

1816. - Rođen je Verner Simens, nemački pronalazač i industrijalac. Njegovi izumi - telegraf sa kazaljkom (1846), prva telegrafska linija Berlin - Frankfurt na Majni, dinamo mašina (1866), električni tramvaj (1879), električni pirometar i dr, kao i izumi njegove braće Vilhelma i Fridriha - doprineli su snažnom razvitku nemačke industrije. Umro je 1892. godine.

1862. - U bici kod Frederiksburga u Američkom građanskom ratu južnjački general Robert Li sa 80.000 vojnika potukao severnjačkog generala Ambrouza Bernsajda, koji je imao pod komandom skoro dvostruko više vojnika - 150.000. Bersajd je tokom teških borbi duž reke Masaponaks izgubio oko 14.000 ljudi.

1877. - Srpski kralj Milan Obrenović, na poziv Rusije, po drugi put objavio rat Otomanskom carstvu. U martu 1878. rat završen mirovnim sporazumom Rusije i Turske u San Stefanu, kojim je Rusija pokušala da ostvari premoć na jugu Balkana.

1903. - Italo Marcioni je u Nju Džersiju patentirao kornet za sladoled.

1913. - 'Mona Liza' je vraćena u Luvr nakon što je ukradena još avgusta 1911. godine.

1920. - Liga naroda osnovala je Međunarodni sud pravde u Hagu.

1921. - SAD, Velika Britanija, Francuska i Japan potpisali Vašingtonski ugovor o međusobnom poštovanju ostrvskih poseda u Pacifiku.
1928. - U Njujorku je premijerno izvedena smfonijska poema Džordža Geršvina 'Amerikanac u Parizu'.

1928. - Dizajnirana je prva igla za mašnu.

1937. - Japanske trupe okupirale kineski grad Nanking i u narednih šest sedmica pobile oko 200.000 Kineza, mahom civila, a krvoproliće ušlo u istoriju kao 'silovanje Nankinga'.

1937. - Osnovana je državna indonežanska novinska agencija Antara.

1939. - U prvoj velikoj pomorskoj bici u Drugom svetskom ratu britanske krstarice 'Ekseter', 'Ajaks' i 'Ahil' kod zaliva La Plata u Atlantskom okeanu teško oštetile i onesposobile nemački bojni brod 'Graf Špe', koji je tokom gusarskog krstarenja u južnom Atlantiku i Indijskom okeanu prethodno potopio devet trgovačkih brodova.

1943. - Sovjetska vlada je u Drugom svetskom ratu, povodom odluka Drugog zasedanja Antifašističkog veća narodnog oslobođenja Jugoslavije, saopštila da odluke AVNOJ-a 'pomažu daljoj uspešnoj borbi naroda Jugoslavije protiv hitlerovske Nemačke'.

1944. - Japanski avion napunjen eksplozivom, kojim je upravljao pilot-samoubica, u Drugom svetskom ratu udario u američku krstaricu 'Nešvil' i usmrtio 133 člana posade.

1950. - Džems Din otpočeo je svoju karijeru pojavljivanjem u reklami za 'Pepsi'.

1967. - Vojna hunta u Grčkoj sprečila kontraudar, a kralj Konstantin, primoran da napusti Grčku, pobegao s porodicom u Rim.

1978. - Fudbalski klub Partizan osvojio Srednjoevropski kup.

1981. - General Vojćeh Jaruzelski zaveo ratno stanje u Poljskoj, zabranjen rad nezavisnog sindikata 'Solidarnost', a na hiljade sindikalnih aktivista pritvoreno.

1982. - U zemljotresu u Severnom Jemenu, u provinciji Damar, na stotinak kilometara jugoistočno od glavnog grada Sane, poginulo 3.000 ljudi.

1988. - U Kongu potpisan protokol Angole, Kube i Južne Afrike, uz posredovanje SSSR i SAD, kojim je otvoren put ka nezavisnosti Namibije i okončanju građanskog rata u Angoli, započetog 1975.

1990. - Predsednik Afričkog nacionalnog kongresa Oliver Tambo došao u Južnu Afriku, prvi put posle 30 godina izbeglištva.

1991. - Bivše sovjetske republike Kazahstan, Kirgizija, Tadžikistan, Turkmenistan i Uzbekistan odlučile da se priključe Zajednici Nezavisnih Država.

1994. - Predsednik Namibije Sam Nujoma i njegova vladajuća partija proglašeni pobednicima prvih izbora posle sticanja nezavisnosti te afričke države.

1995. - Evropski parlament primio Tursku u evropsku Carinsku uniju uprkos krupnim zamerkama Ankari zbog masovnog kršenja ljudskih prava.

1995. - Rumunski putnički avion srušio se posle poletanja s aerodroma u Veroni, u severnoj Italiji, a nesreću nije preživio niko od 49 ljudi u avionu.

1996. - Kofi Anan izabran za generalnog sekretara Ujedinjenih nacija. Sa obavljanjem ove dužnosti počeo 1. januara 1997.

1999. - U Ljubljani u 75. godini umro slovenački političar Stane Dolanc, komunistički i državni funkcioner SFRJ.

1999. - Premijerno emitovanje FM JAM-a, prvog hip-hop radio showa u Bosni i Hercegovini.

2000. - Predsednik Rusije Vladimir Putin došao na Kubu u prvu posetu jednog ruskog državnika Fidelu Kastru od raspada SSSR 1991.

2001. - U samoubilačkom napadu ekstremista na zgradu indijskog parlamenta u Nju Delhiju ubijeno 13 osoba. Za napad osumnjičeni muslimanski sepratisti koji se od 1989. bore protiv indijskih vlasti u Džamu i Kašmiru.

2001. - Američki predsednik Džordž Buš saopštio da se SAD povlače iz sporazuma o antibalističkim projektilima - ABM, iz 1972. godine, da bi nastavile sa razvojem svoga antiraketnog programa.

2002. - Na samitu u Kopenhagenu Evropska unija donela odluku o proširenju Unije za 10 država, a to su Poljska, Češka, Mađarska, Slovenija, Slovačka, Estonija, Letonija, Litvanija, Kipar i Malta, 1.5.2004.

2003. - Američke snage su uhapsile svrgnutog iračkog predsednika Sadama Huseina, koji se skrivao u podzemnom skloništu u blizini svog rodnog grada Tikrita. Potraga za njim trajala je skoro devet meseci od kada su američko-britanske snage izvršile invaziju na Irak. Osuđen je na smrt vešanjem i pogubljen 30. decembra 2006. godine.

2004. - Na predsedničkim izborima u Rumuniji pobedio je gradonačelnik Bukurešta i kandidat reformskih opozicionih snaga Trajan Bašesku, čime je okončana dekada vladavine naslednika bivšeg komunističkog režima.

2004. - Predstavnici 13 podunavskih zemalja na ministarskom sastanku u Beču potpisali 'Dunavsku deklaraciju', kojom su se obavezali na bolju saradnju radi uspostavljanja održivog upravljanja vodnim resursima sliva Dunava.

2006. - Umro je američki glumac Piter Bojl koji je stekao slavu ulogom nezadovoljnog radnika u filmu 'Džo, i 'To je Amerika', zatim u filmovima 'Mladi Frankeštajn' i seriji 'Svi vole Rejmonda'.

2007. - Lideri 27 članica EU potpisali u Lisabonu sporazum o reformi institucija Unije.

2009. - Nakon 18 godina prekida, zbog rata u Bosni i Hercegovini, uspostavljen je železnički saobraćaj između Sarajeva i Beograda.

2010. – Umro je američki diplomata Ričard Holbruk specijalni izaslanik predsednika Baraka Obame za Avganistan i Pakistan. Holbruk je imao važnu ulogu u zaključenju Dejtonskog sporazuma, kojim je 1995. godine okončan rat u Bosni i Hercegovini.

2011. - Teniser Srbije Novak Djoković izabaran je za najboljeg sportistu Balkana u 2011. godini. U izboru je učestvovalo 11 novinskih agencija iz regiona.

2013. - Italijanska vlada usvojila je dekret kojim se ukida finansiranje političkih stranaka iz javnih sredstava i prema kojem se partije od 2017. finasiraju od priloga građana.

2016. - Italija je dobila novu vladu na čelu sa Paolom Djentilonijem, uprkos kritikama opozicije da su njegov kabinet i agenda istovetni kao kod njegovog prethodnika Matea Rencija.
   RSS FEED-OVI ZA VAŠ SAJT NAJBOLJA WEB SKOLA NAJBOLJI SAJT SA BESPLATNIM SLIKAMA