Ponuda Tema

Desilo Se u Ovaj Dan - 01. Decembar

   Šta se sve događalo i koji važni događaji su se desili na ovaj dan, 01. decembra! Šta se sve nekada dešavalo prvog decembra, šta je posebno ovog datuma, koje su poznate ličnosti rođene a koje umrle ovog datuma?
1081. - Rođen je Luj VI. Bio je francuski kralj.

1135. - Umro je engleski kralj Henri Prvi, mlađi sin Vilijama Prvog Osvajača. Tokom vladavine od 1100. učvrstio je kraljevsku vlast, a 1106. osvojio je Normandiju i pripojio je Engleskoj.

1167. - Gornjotalijanski gradovi (između ostalih Milano, Bologna i Venecija), sklopili su Drugi lombardijski savez koji je do 1183. prekinuo vlast rimsko-nemačkog cara Fridrika I. Barbarosse u carskoj Italiji.

1250. - Nastala Povaljska listina, najstarija ćirilicom pisana isprava na pergameni na hrvatskom prostoru.

1455. - Umro je italijanski vajar, zlatar i slikar Lorenco Giberti, koji je izradio čuvena vrata na krstionici katedrale u Firenci. Njegov spis 'Commentarii' predstavlja vredan dokument za izučavanje italijanske arhitekture i slikarstva.

1640. - Portugalija posle ustanka kojim je zbačena španska vlast ponovo stekla nezavisnost. Dve sedmice kasnije vojvoda od Braganse krunisan za portugalskog kralja pod imenom Žoao IV. Španija nezavisnost Portugalije priznala tek 1668.

1761. - Rođena je je Mari Tiso, koja se proslavila praveći voštane maske ličnosti pogubljenih u Francuskoj revoluciji, a u Velikoj Britaniji je 1802. postavila stalnu izložbu voštanih figura svojih savremenika - danas Muzej Madam Tiso.

1793. - Rođen je Nikolaj Ivanovič Lobačevski, ruski matematičar.

1803. - Stupile su u Francuskoj na snagu nove odredba o pravu na rad po kojima su radnici morali imati radnu knjižicu potvrđenu od policije ili gradskih činovnika. S takvim dokumentom, bez koje više nitko nije mogao dobiti posao, omogućena je državna kontrola radništva.

1813. - Posle neodređenog odgovora francuskog cara Napoleona I na mirovne uslove saveznika, Rusija, Pruska i Austrija su se odlučile za invaziju Francuske.

1819. - Rođen je srpski istoričar i publicista Danilo Medaković, veoma zaslužan za širenje knjige u narodu. U vreme revolucije 1848. pokrenuo je list 'Napredak', koji je ubrzo zabranjen zbog opozicionog stava prema patrijarhu Josifu Rajačiću, 1851. list 'Južna pčela', a 1852. 'Srpski dnevnik' s književnim dodatkom 'Sedmica'.

1821. - Dominikanska Republika, koja obuhvata dve trećine istočnog dela karipskog ostrva Haiti, tada poznatog kao Hispanjola, proglasila nezavisnost od Španije.

1822. - Osnivač brazilskog carstva Dom Pedro krunisan za prvog cara Brazila pod imenom Pedro I.

1825. - Umro je ruski car Aleksandar I Romanov, koji je tokom vladavine 1801-25. proširio teritoriju Rusije (Gruzija 1801, Finska 1809, Besarabija 1812, Azerbejdžan 1813). Nakon poraza Napoleona u Rusiji 1812. imao je vodeću ulogu u antifrancuskoj koaliciji evropskih sila i jedan je od glavnih incijatora stvaranja Svete alijanse 1815. Uspešno je ratovao protiv Otomanskog carstva (1806-12) i pomagao je srpskim ustanicima.

1835. - Hans Kristijan Andersen objavio svoju prvu knjigu bajki.

1896. - Rođen je Georgij Žukov, sovjetski vojskovođa, maršal Sovjetskog Saveza i ministar odbrane SSSR-a od 1955. do 1957. godine.

1898. - U skupštini Srbije podnesen je prvi predlog za osnivanje Univerziteta u Beogradu, odnosno za reorganizaciju Velike škole i njeno prerastanje u Beogradski univezitet. Potom je izrađeno više projekata zakona, ali je tek u februaru 1905. usvojen predlog ministra prosvete Andre Nikolića, čime su stvoreni uslovi za otvaranje Univerziteta u oktobru 1905.

1903. - Prikazan prvi vestern film 'Velika pljačka voza'.

1906. - U Parizu otvoren bioskop 'Omnija Pate', prva dvorana u svetu namenski izgrađena za prikazivanje filmova.

1918. - Odlukom danskog parlamenta Island stekao nezavisnost.

1918. - U Beogradu je proglašena Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca, s princem Aleksandrom I Karađorđevićem kao regentom i Beogradom kao prestonicom, koja je 1929. dobila ime Jugoslavija. Ujedinjenje jugoslovenskih zemalja omogućila je pobeda srpske vojske u Prvom svetskom ratu i u novu državu su uključene nezavisne predratne srpske države - Srbija (proširena Vardarskom Makedonijom posle balkanskih ratova) i Crna Gora i teritorije u sastavu poražene Austro-Ugarske (Hrvatska, Slovenija, Bosna i Hercegovina, Dalmacija i Vojvodina, čija je skupština odlučila da Vojvodina prvo uđe u sastav Srbije, a potom u Kraljevinu SHS).

1918. - Provincija Transilvanija, ranije u sastavu Mađarske, odnosno Austro-Ugarske, ujedinila se s Rumunijom. U sastav Rumunije ušao i rumunski deo Banata i još neke pokrajine. Taj datum Rumuni slave kao nacionalni praznik, Dan ujedinjenja.

1925. - U Lokarnu u Švajcarskoj potpisani sporazumi evropskih država o garanciji mira i nepovredivosti granica. Najvažnijim smatra se Rajnski pakt kojim su se Nemačka, Francuska i Belgija obavezale na poštovanje granica, a Nemačka prihvatila demilitarizaciju Rajnske oblasti. Te sporazume prekršio Hitler 1936, kada je okupirao Rajnsku oblast, a potom napao Čehoslovačku i Poljsku.

1934. - U Lenjingradu je ubijen Sergej Kirov, blizak Staljinov saradnik, član Politbiroa i sekretar Centralnog komiteta sovjetske Komunističke partije. Atentat na Kirova bio je Staljinu povod da otpočne sa žestokim obračunima sa protivnicima.

1935. - Rođen je američki filmski glumac i režiser Alen Stjuart Konigsberg, poznat kao Vudi Alen, obnovitelj holivudske filmske komedije sedamdesetih godina XX veka. Kasnije je pod uticajem švedskog režisera Ingmara Bergmana režirao intelektualističke filmove s psihoanalitičkom pozadinom. Filmovi: 'Uzmi pare i bježi', 'Sve što ste oduvek željeli da znate o seksu, ali se niste usudili da pitate', 'LJubav i rat', 'Eni Hol', 'Menheten', 'Enterijeri', 'San ljetnje noći', 'Zelig'.
1936. - Umro je italijanski pisac Luiđi Pirandelo, dobitnik Nobelove nagrade za književnost 1934, jedan od najznačajnijih dramskih pisaca 20. veka, koji je otvorio nove puteve moderne dramaturgije. Od njegove 44 drame sabrane pod naslovom 'Gole maske', najpoznatije su 'Đakomino', 'Henri IV', 'Šest lica traže pisca'.

1941. - Crnogorski NOP odred za operacije u Sandžaku, pod komandom Arsa Jovanovića, izvršio napad na italijanski garnizon u Pljevljima. Posle teških borbi partizani su bili primorani da se, uz teške gubitke, od oko 500 poginulih i ranjenih, povuku iz Pljevalja.

1971. - U Karađorđevu, na sednici Predsedništva Saveza komunista Jugoslavije, smenjen deo rukovodstva Saveza komunista Hrvatske, nosilaca politike tzv. masovnog pokreta. Usledile čistke u političkim i privrednim vrhovima u Srbiji, Sloveniji i Makedoniji, čime je sprečen pokušaj političkih i privrednih reformi u SFRJ.

1973. - Umro je izraelski državnik David Ben Gurion, vođa borbe za stvaranje države Izrael i njen prvi premijer 1948-1953. i ponovo 1955-1963. Kao premijer od različitih gerilskih grupa stvorio je izraelsku armiju i zastupao čvrstu liniju prema agresiji okolnih arapskih zemalja.

1974. - Umro je Lajoš Zilahi, mađarski romansijer i dramatičar. Već njegovo prvo delo ,'Samrtno proleće', probudilo je pažnju fabulom i individualnošću stila. Roman 'Ararat', napisan posle Drugog svetskog rata, kao i nastavak tog romana, 'Anđeo u buri', objavljeni su na više evropskih jezika. Jedan je od mađarskih pisaca koji je požnjeo najviše uspeha i izvan svoje zemlje.

1974. - U američkom avionu 'boing 727', koji se srušio u blizini Vašingtona, poginula 92 putnika i članova posade.

1976. - Angola postala članica Ujedinjenih nacija.

1981. - U najvećoj nesreći u istoriji jugoslovenskog vazduhoplovstva, avion 'DC-9 super 80' ljubljanskog 'Inex-adria avio-prometa' udario u planinu u blizini Ajačija na Korzici. Poginulo svih 178 putnika i članova posade.

1988. - Benazir Buto postala premijer Pakistana, kao prva žena na čelu jedne islamske zemlje.

1989. - Mihail Gorbačov kao prvi sovjetski lider posetio Vatikan i dogovorio se s papom Jovanom Pavlom II o uspostavljanju diplomatskih odnosa SSSR i Vatikana.

1991. - Na referendumu u sovjetskoj republici Ukrajini nadmoćna većina birača izjasnila se za nezavisnost od SSSR.

1992. - Ostavke u prvoj vladi Savezne Republike Jugoslavije podneli su potpredsednik Oskar Kovač i članovi Radmila Milentijević i Nikola Šainović, potkopavši poziciju premijera Milana Panića. Nepun mesec dana kasnije, Savezna skupština izglasala je nepoverenje vladi.

1998. - Naftna korporacija 'Ekson' saglasila se da za rekordnu sumu od 76,6 milijardi dolara kupi korporaciju 'Mobil', čime je stvorena najveća svetska naftna kompanija.

2000. - Lider Partije nacionalne akcije Vinsent Foks inaugurisan za predsednika Meksika, čime je okončan 71 godinu dug period vladavine Institucionalne revolucionarne partije. To je bio prvi poraz te partije od 1929.

2001. - Japanski kraljevski par, princeza Masako i prestolonaslednik princ Naruhito dobili su, nakon osam godina braka, prvo dete, kćerku Aiko.

2001. - U dva napada palestinskih bombaša-samoubica u Jerusalimu poginulo 10 Izraelaca, a u eksploziji autobusa u Haifi ubijeno njih 30. U napadima povređeno preko 200 osoba.

2002. - Za predsednika Slovenije izabran dotadašnji premijer u više mandata Janez Drnovšek.

2004. - Umro je holandski princ Bernard otac kraljice Beatrise. Bernard de Lip-Bisterfeld rođen je u Nemačkoj, a kralj Holandije postao je 7. januara 1937. godine, kada je oženio tadašnju holandsku kraljicu Julijanu.

2010. - Američki kongres je odlučio da se američkim Indijancima i crnim farmerima, koji su decenijama čekali da Vašington odgovori na njihove tužbe, isplati 4,6 milijardi dolara i time zaključi istorijski sudski spor.

2011. – Preminula je Krista Volf književni kritičar, romanopisac i esejista, jedna od najpoznatijih spisateljica u bivšoj Istočnoj Nemačkoj ('Moskovske pripovetke', 'Razmišljanja o Kristi T', 'Podeljeno nebo', 'Bez mesta - Nigde', 'Šta ostaje').

2013. – Na lokalnim izborina na Kosovu najviše gradonačelnika u albanskim sredinama dobile su vladajuća Demokratska partija Kosova i opozicioni Demokratski savez Kosova, a u opštinama sa srpskom većinom ubedljivo je pobedila Građanska incijativa Srpska.

2013. – U Hrvatskoj održan referendum o braku na kojem su se građani izjasnili da Ustav zemlje definiše brak kao zajednicu muškarca i žene.

2016. - Tajlandski prestolonaslednik Maha Vadžiralongkorn zvanično je stupio na presto i tako nasledio nedavno preminulog oca Bumibola Aduljadeja, koji je vladao 70 godina.

2017. - Kolumbijski Kongres ratifikovao je izmenjeni mirovni sporazum vlade i Revolucionarnih oružanih snaga Kolumbije (FARK), čime je posle pola veka okončan oružani sukob.

   RSS FEED-OVI ZA VAŠ SAJT NAJBOLJA WEB SKOLA NAJBOLJI SAJT SA BESPLATNIM SLIKAMA