Dve osobe uhapšene su u Srbiji pod sumnjom na špijunažu, potvrdilo je za Radio Slobodna Evropa Više javno tužilaštvo u Jagodini, u centralnoj Srbiji. Tužilaštvo je navelo da su dve žene uhapšene zbog postojanja osnova sumnje da su neovlašćeno prikupljale i dostavljale podatke koji se odnose na aktivne pripadnike Bezbednosno-informativne agencije (BIA) i njihovo angažovanje. U odgovoru je navedeno da su obe uhapšene državljanke Srbije, od kojih jedna ima prebivalište u Jagodini, a druga na području Gnjilana na Kosovu. "Nakon saslušanja osumnjičenih, tužilaštvo će predložiti određivanje pritvora prema obe osumnjičene", navedeno je. Dodaje se i da naredba o sprovođenju istrage u ovom trenutku još uvek nije doneta, zbog čega u ovoj fazi postupka nije moguće saopštiti više informacija. Prethodno su provladini mediji objavili da se one sumnjiče da su podatke o aktivnim pripadnicima BIA, kao i informacije o njihovom angažovanju, dostavljale Državnoj obaveštajnoj službi (ŠIŠ), kao i Obaveštajnoj agenciji Kosova (OAK) i Obaveštajnoj jedinici Kosovske policije. Prema tim navodima jedna od njih uhapšena je u Jagodini, a druga u Vranju na jugu Srbije. Radio Slobodna Evropa se obratio za komentar obaveštajnim službama Kosova i Albanije.

Više od 400 osoba je privedeno u sukobima policije i učenika u Francuskoj gdje se protestuje zbog veličine razreda, iscrpljujućih rasporeda i nedostatka nastavnog osoblja. Francuski ministar prosvjete Edouard Geffray je u srijedu, 30. septembra izjavio da su desetine ljudi povrijeđene u talasu demonstracija učenika, koji nastavljaju da protestuju protiv trošnih škola, nedovoljnih resursa i stresnih ispita. Televizijski snimci prikazuju redove policajaca u Lionu i učenike koji stoje ispred svojih škola u Lilu, kao i u Sen Deniju sjeverno od Pariza. "Od početka ovih demonstracija, imali smo 76 povrijeđenih, kako među učenicima, tako i među osobljem", rekao je Geffray za RTL radio. Demonstracije i blokade, koje su počele prošle nedelje i poklopile se sa širim štrajkom javnog sektora i postale su političko žarište u osejtljivom trenutku za Francusku. U četvrtak će vlada otkriti budžet zemlje za 2027. godinu, za koji se očekuje da će uključivati smanjenje potrošnje u cilju smanjenja pritiska na državne finansije. Političari iz krajnje ljevičarske stranke Nepokorena Francuska pridružili su se demonstracijama, a zvaničnici i političari van njihovog tabora osudili su stranku zbog retorike za koju su rekli da podstiče bijes studenata. Ministar unutrašnjih poslova Laurent Nunez rekao je za emiter BFM da je oko 440 ljudi privedeno tokom protesta u utorak, većinom maljoletnika. Nunez je rekao da je bilo i sedam incidenata u kojima su ljudi bacali hlorovodoničnu kiselinu na organe reda. Prema podacima Organizacije za ekonomsku saradnju (OECD), francuska potrošnja na osnovno i srednje obrazovanje bila je u sredini raspona među zemljama članicama i povećala se između 2015. i 2022. godine, ali je njen udio u budžetu blago smanjen. Učenici koji protestuju kažu da su učionice pretrpane i da nema dovoljno nastavnika. Vlada je saopštila da su protesti neodgovorni, ali da bi trebalo priznati i riješiti poteškoće u srednjim školama. Izvor: Reuters

Učenica Srednjoškolskog centra u Srebrenici, prema tvrdnjama njenog oca, pozvana je na razgovor kod direktora nakon što je, 28. septembra, u školu došla u dresu nogometne reprezentacije Bosne i Hercegovine. Školski odbor je potom donio odluku o zabrani nošenja svih sportskih dresova u školi. Otac učenice Damir Hrustić rekao je za Radio Slobodna Evropa (RSE) da je njegova kćerka, učenica trećeg razreda Medicinske škole, 28. septembra upućena kod direktora nakon što je na nastavu došla u dresu reprezentacije BiH. Prema njegovim riječima, razrednica joj je rekla da takvu odjeću ne može nositi jer je riječ o sportskoj opremi. On tvrdi da je djevojčica nakon razgovora bila uznemirena i rasplakala se. Prema navodima oca, narednog dana još nekoliko učenika je zbog nošenja dresova upućeno direktoru, nakon čega je Školski odbor donio odluku kojom se zabranjuje nošenje svih sportskih dresova u školi. "Njima smeta sve što je bosansko, Bosna i Hercegovina, grb. Djeca nisu opterećena tim nacionalizmom, ali ovakve stvari doživljavaju u školi", kaže Hrustić. Dodaje da ga posebno pogađa kada se takve situacije odražavaju na najmlađe. "Mi stariji smo navikli na takve stvari, ali meni smeta što se to radi djeci", rekao je Hrustić za Radio Slobodna Evropa. Iz Srednjoškolskog centra kažu učenicima nije zabranjeno nošenje dresa nogometne reprezentacije BiH. Negiraju i da su im izricana upozorenja ili da im prijećeno smanjenjem ocjene iz vladanja. Iz škole navode da nijednom učeniku nije smanjeno vladanje zbog načina odijevanja te da je na sjednici Nastavničkog vijeća razgovarano o poštovanju Etičkog kodeksa i primjerenom oblačenju učenika, uključujući nošenje sportske opreme, navijačkih dresova, helanki, šorceva i druge odjeće. "Ograđujemo se od svake politizacije ovog pitanja", navodi se u saopćenju škole. Prethodnih godina bošnjački povratnici u Srebrenici upozoravali su na probleme u obrazovanju, uključujući pitanje bosanskog jezika i odnosa prema simbolima Bosne i Hercegovine u školama. Srebrenica se nalazi u entitetu Republika Srpska, čije vlasti negiraju da je u tom gradu u julu 1995. godine počinjen genocid nad Bošnjacima.

Tužioci su u srijedu, 30. septembra podnijeli optužnicu Osnovnom sudu u Prištini protiv bivšeg pripadnika Ministarstva unutrašnjih poslova (MUP) Srbije, koga optužuju za ratne zločine nad albanskim civilnim stanovništvom na jugu Kosova tokom rata 1998-99. godine. Osumnjičeni, identifikovan inicijalima A.D., uhapšen je ranije ove godine i od tada je u pritvoru, što je izazvalo prigovore Srbije. Specijalno tužilaštvo Kosova saopštilo je u srijedu da očekuje da sud potvrdi optužnicu protiv njega. Prema optužnici, A.D. je bio pripadnik MUP-a Srbije u Uroševcu i saobraćajni policajac u regionu Kačanika u vrijeme kada je navodno počinio zločine u martu 1999. godine u selu Ivaja i okolnim selima. Osumnjičen je da je "u dosluhu sa drugim, još uvijek neidentifikovanim licima iz srpskih policijskih i vojnih snaga, 09.03.1999. godine, tokom organizovane akcije vojne policije protiv albanskog civilnog stanovništva, primoravajući stanovnike da napuste svoje domove, koji su potom spaljeni i uništeni". Tužilaštvo ga takođe tereti da je "brutalno, nehumano, fizički i psihički" tukao i mučio 13 civila i nanosio "teške tjelesne povrede" tokom ispitivanja u policijskoj stanici u Kačaniku. Ovi civili su bili među 91 muškarcem koje su srpske snage odvojile od oko 400 muškaraca, žena, starijih osoba i djece okupljenih da bi bili odvedeni u policijsku stanicu u Kačaniku, navodi se u optužnici. Njegovo hapšenje u aprilu ove godine izazvalo je reakciju Kancelarije za Kosovo Vlade Republike Srbije, koja je saopštila da je on penzionisani policajac iz jednog sela u Prizrenu, opisujući njegovo hapšenje kao "politički motivisano". Kosovske vlasti su nedavno uhapsile brojne osumnjičene i podigle niz optužnica za ratne zločine na Kosovu. U međuvremenu, u martu je sud u Prištini osudio dvojicu bivših pripadnika srpskih policijskih i vojnih snaga na zatvorske kazne zbog ratnih zločina na Kosovu tokom rata 1998-99. godine. Zoran Kostić je 18. marta osuđen na 15 godina zatvora, a Dragan Milović na 7 godina zatvora. Od kraja rata, desetine osumnjičenih su osuđene za ove zločine pred lokalnim i međunarodnim institucijama. U početku, nakon rata, od 2000. i 2008. godine, ratne zločine na Kosovu je istraživala Misija Ujedinjenih nacija na Kosovu (UNMIK), a od 2008. godine Misija Evropske unije za vladavinu prava (EULEX). EULEX je 2018. godine predao slučajeve lokalnim pravosudnim organima. Prema podacima Instituta za ratne zločine Kosova, dokumentovano je ukupno 12.230 žrtava rata 1998-99. godine. U međuvremenu, 1.577 ljudi se i dalje vodi kao nestalo iz ovog rata.

Studenti u blokadi su na svom profilu na društvenoj mreži X napisali da će Srbija zadržati "principijalno stanovište o neuvođeenju restriktivnih mera prema Ruskoj Federaciji". U objavi naslovljenoj "Studentski program o pitanju spoljne politike i sankcijama" navodi se da će Republika Srbija nastaviti da se "pridržava doslednog stava da uvođenje sankcija bilo kojoj državi, entitetu ili pojedincu predstavlja odraz političkog stava, koji nije pokazatelj uverenja da sankcione mere doprinose rešavanju političkih i bezbednosnih izazova, posebno imajući u vidu sopstveno istorijsko iskustvo i direktnih implikacija pomenutih mera na lokalno stanovništvo". Nakon toga, naveli su niz pitanja nakoja će se fokusirati: "1. Kada će odgovorni za urušavanje nadstrešnice biti sankcionirani? 2. Kada ćemo dobiti dvominutni video s rampe naplatne kućice Doljevac? 3. Tko je kriv za (ne)osiguravanje Gazivoda? 4. Zašto kandidati s liste koju predvodite napadaju i tuku građane?" Istakli su da "Za ova pitanja nije potrebna rasprava, već konkretni odgovori". Lista učesnika na parlamentarnim izborima, zakazanim za 25. oktobar, još nije zaključena, dok se kao najozbiljniji protivnik bivšem predsedniku Aleksandru Vučiću i njegovoj Srpskoj naprednoj stranci smatra lista "Studenti pobeđuju". Tu listu podržavaju studenti u blokadi, koji su predvodili proteste i organizovali višemesečne blokade fakulteta širom zemlje. Stradanje 16 ljudi u padu nadstrešnice Železničke stanice u Novom Sadu pokrenulo je masovne proteste i zahteve za odgovornošću vlasti. Demonstranti, predvođeni studentima u blokadi, tražili su smenu vlasti smatrajući da su traljava rekonstrukcija i korupcija doveli do tragedije. Srbija pod Vučićevim vođstvom beleži pad sloboda što je konstatovano i u poslednjem izveštaju međunarodne organizacije Freedom House. U tom izveštaju, Srbija je svrstana među zemlje sa najvećim padom sloboda. U međuvremenu, Srbija stagnira u evropskim integracijama, pa od nekadašnjeg predvodnika uz Crnu Goru, dospeva skoro na začelje. Od kraja 2021. nije otvoreno nijedno poglavlje u pregovorima o pridruživanju Evropskoj uniji. Nazadovanje demokratije, nerešeni odnosi sa Kosovom i, pre svega, neuvođenje sankcija Rusiji zbog invazije na Ukrajinu glavni su razlozi tog zastoja.

Ukrajinske vlasti su saopštile da su poginule najmanje tri osobe, uključujući dijete, u Kijevu i okolnom regionu, usljed obrušavanja ruševina, nakon još jednog raketnog napada na Kijevsku oblast, saopštio je guverner Timur Tkačenko na Telegramu 30. septembra. Privatne kuće, skladišta, automobili i infrastrukturni objekti su oštećeni širom regiona, a prijavljeni su i požari, rekao je on. "Napad na Kijevsku oblast je u toku. Ne ignorišite upozorenja o vazdušnom napadu i ostanite u skloništima", upozorio je Tkačenko na Telegramu. Kijevske vlasti su saopštile da su dvije osobe poginule, a četiri povrijeđene u ruskom noćnom napadu na prijestonicu. Najnoviji napadi dolaze u trenutku kada Rusija intenzivira udare na ukrajinski glavni grad Kijev, uzastopno raketirajući i napadajući dronovima uključujući i tokom dana. Moskva je sve više koristila dronove na mlazni pogon u napadima na Ukrajinu, što je rezultiralo praktično stalnim napadima dronova. Ruski napad 28. septembra, u kojem je poginulo najmanje devet ljudi, a ranjeno više od 80, bio je jedan od najnovijih primjera intenziviranih napada, prema riječima ukrajinskih zvaničnika. Ruske snage su tokom dana pogodile stambene zgrade, kancelarije, centre podataka i Nacionalnu akademiju nauka u centru Kijeva. Prema podacima Vojne uprave grada Kijeva, 12 ljudi je ubijeno, a oko 200 je povrijeđeno u ruskim napadima na Kijev tokom protekle nedelje. Napadi su uslijedili nakon nedelje diplomatskih napora u Ujedinjenim nacijama usmjerenih na dobijanje zamahu za pregovore o okončanju ruske invazije koja sada traje petu godinu.

Srbija nije uputila poziv Evropskom parlamentu da pošalje posmatračku misiju na vanredne parlamentarne izbore zakazane za 25. oktobar, potvrdili su za Radio Slobodna Evropa (RSE) iz ove institucije. "Evropski parlament ne šalje svoje posmatrače bez poziva. Evropski parlament još nije dobio poziv od srpskih vlasti da posmatra predstojeće izbore u Srbiji", navedeno je u pisanom odgovoru iz ove institucije za RSE. Predstavnici opozicionih partija u Srbiji optužuju vlast da namerno odlaže slanje zvaničnih poziva Evropskom parlamentu i Parlamentarnoj skupštini Saveta Evrope za posmatranje izbora. Za sada je samo Kancelarija OEBS-a za demokratske institucije i ljudska prava (ODIHR) potvrdila da će imati misiju koja je počela s radom 16. septembra. ODIHR je specijalizovana institucija Organizacije za evropsku bezbednost i saradnju (OEBS) koja posmatra izbore u državama članicama i ocenjuje da li se poštuju demokratski standardi i međunarodne obaveze. Dolazak posmatrača Evropskog parlamenta i Saveta Evrope na dan izbora, međutim, i dalje zavisi isključivo od formalnog poziva države. Iz Parlamenta kažu da je posmatranje izbora temeljni deo njihovog pristupa parlamentarnoj diplomatiji. Objašnjavaju da sve delegacije za posmatranje izbora deluju pod nadzorom Grupe za podršku demokratiji i koordinaciju izbora. Konferencija predsednika, koju čine predsednici političkih grupa u EP-u, odobrava delegaciju, a članove delegacije imenuju same političke grupe. Parlament je poslednji put posmatrao vanredne parlamentarne izbore 17. decembra 2023. Tadašnja misija imala je pet poslanika i delovala je u okviru međunarodne posmatračke misije pod vođstvom OEBS-a/ODIHR-a. Prema opisu iz EP-a, u danima pre izbora delegacija se sastaje sa šefom Misije EU za posmatranje izbora (ili šefom misije OEBS-a/ODIHR-a), izbornim vlastima, kandidatima, predstavnicima civilnog društva i medija. Na dan izbora posmatra otvaranje, glasanje i zatvaranje odabranih biračkih mesta, kao i brojanje glasova na tim mestima. Članovi delegacije mogu zatim da prate glasačke kutije do centara za unos i obradu rezultata i da posete te centre. Na kraju iznose sopstvena zapažanja i zaključke.

Iran je zaprijetio napadom na energetsku infrastrukturu širom Bliskog istoka ako njihova sigurnost ne bude garantovana, pojačavajući retoriku dok čekaju da Sjedinjene Američke Države zvanično odgovore na plan za koji Teheran kaže da bi ponovo otvorio Hormuški moreuz. Dok su zračni napadi obje strane posljednjih dana splasnuli, brodovi u ovom ključnom plovnom putu i dalje su na meti Irana, koji tvrdi da kontroliše moreuz, uprkos tvrdnjama SAD-a da on ostaje otvoren. "U regiji u kojoj ne možemo prodavati naftu, niko drugi neće prodavati naftu; ili, ako naša sigurnost nije garantovana, nijedna infrastruktura neće ostati sigurna", rekao je glavni iranski pregovarač Mohammad Baqer Qalibaf u videu koji je 29. septembra emitovala državna televizija. Prijetnja je uslijedila na dan kada je Iran očekivao odgovor američkih zvaničnika na plan koji je Teheran ponudio prošle sedmice za ponovno otvaranje moreuza. Američki predsjednik Donald Trump odbacio je taj plan, prema kojem je Teheran predložio ponovno otvaranje moreuza i nastavak nuklearnih pregovora u roku od sedam dana, pod uslovom da Washington ukine pomorsku blokadu brodova koji plove prema Iranu, ukloni sankcije na prodaju nafte i ponovo uspostavi regionalni prekid vatre. Međutim, Trump je također rekao da očekuje nove razgovore između američkih i iranskih pregovarača ove sedmice. Dok čeka potencijalni zvanični odgovor na prijedlog, Islamska revolucionarna garda (IRGC) objavila je 29. septembra pismo američkim biračima, u kojem su Sjedinjene Američke Države optužili za početak rata 28. februara, uz poruku da bi dvije zemlje mogle koegzistirati ako bi se američka politika promijenila. U pismu, upućenom američkim biračima za koje je Teheran rekao da bi mogli promijeniti tok sukoba, također se navodi da je tokom rata ubijeno više od 3.600 Iranaca, uglavnom civila, uključujući 400 djece. Sjedinjene Američke Države navode da su u ratu izgubile 18 vojnika. U pismu se priznaje da su zračni napadi uništili dio iranske nuklearne industrije i "ograničen" broj lokacija protuzračne odbrane. Također je ponovljena tvrdnja Teherana da je njihov nuklearni program bio isključivo civilne namjene. State Department još nije odgovorio na upit Radija Slobodna Evropa o pismu. Amerikanci izlaze na birališta 3. novembra na međuizbore. Takmičenje se vodi za svih 435 mjesta u Predstavničkom domu, kao i za jednu trećinu od 100 mjesta u Senatu.

Milorad Dodik, predsjednik Saveza nezavisnih socijaldemokrata i premijer Republike Srpske Savo Minić, sastali su se u utorak, 29. septembra u Moskvi s ruskim predsjednikom Vladimirom Putinom, uprkos međunarodnoj izolaciji Putina zbog rata u Ukrajini. Sastanak je održan pet dana uoči opštih izbora u Bosni i Hercegovini, zakazanih za 4. oktobar. Kako prenosi Radio-televizija Republike Srpske (RTRS), Putin je uputio podršku vladajućoj koaliciji u tom bh. entitetu, koju predvodi Dodik. "Ne želimo da strani uticaj bude odlučujući. Želimo pravedniji odnos prema Srbima i srpskom narodu. Želimo stabilnost cijelog regiona", navodi se u izjavi Putina koju prenosi RTRS. A Dodik je, u izjavi, koju objavljuje RTRS, predložio da se jednom godišnje organizuju zajedničke sjednice vlada Ruske Federacije i Republike Srpske, te da je čestitao Putinu pobjedu. "Osjećamo i mi pritiske iz Brisela, ali naše politike ostaju iste. Ne dozvoljavamo sankcije Rusiji. Podržavamo vojnu neutralnost i ne dozvoljavamo ulazak u NATO. Neće biti uvođenja viza za ruske državljane u BiH", rekao je Dodik, koji je objavio i video sa sastanka na svom profilu na društvenoj mreži "X". Ruska strana zainteresovana za bijeljinski 'Orao'Dodik je, kako prenosi RTRS, naveo da postoji "interes ruske strane za saradnju Vazduhoplovnim zavodom 'Orao' iz Bijeljine". "U smislu proširivanja određene dimenzije posla. Složili smo se sa tim da to uradimo, a ruska strana će nama predložiti određene mogućnosti", kazao je Dodik. Bijeljinski "Orao" je zavod za remont iz oblasti vojne i vazduhoplovne industrije. Vlasnik je u većinskom vlasništvu Republika Srpska, s tim da je Vlada RS sredinom ove godine odobrila prodaju 30 posto kapitala međunarodnom konzorciju kojeg predvodi beogradska kompanija "Glotec". "Glotec" je međunarodna vazduhoplovna i industrijska grupacija koja se bavi održavanjem i remontom mlaznih motora i isporukom rezervnih avionskih dijelova. Ruski predsjednik Vladimir Putin je i uoči izbora 2018. i 2022. godine javno poželio uspjeh Dodiku i njegovoj stranci, dok je zvanična Moskva u više navrata podržavala stavove i poteze vlasti Republike Srpske na čelu sa Dodikovim SNSD-om, te zagovarala zatvaranje Kancelarije visokog predstavnika (OHR). Dodik se ove godine ne nalazi na kandidatskim listama i na šest godina zabranjeno obavljanje javnih funkcija kada je pravosnažno osuđen pred Sudom Bosne i Hercegovine zbog neizvršavanja odluka visokog predstavnika. Dodik je formalno samo predsjednik stranke, Saveza nezavisnih socijaldemokrata, no on i dalje diktira tempo tekuće predizborne kampanje za opće izbore. Ovo je 11. susret Dodika i Putina od početka ruske invazije na Ukrajinu. Dodik i Putin su prethodno posljednji put razgovarali u Moskvi 9. maja ove godine, na marginama obilježavanja Dana pobjede nad fašizmom u Drugom svjetskom ratu. Dodik i delegacija iz RS bili su jedina delegacija iz Evrope koja je učestvovala na paradi. Dodik je više puta poručio da neće dozvoliti uvođenje sankcija Rusiji, a ministri iz njegovog SNSD-a u Savjetu ministara Bosne i Hercegovine blokiraju odluke kako bi se blokirale sankcije kojima se BiH priključila da bi se uskladila i s politikom Evropske unije prema Moskvi.

Vlasti Sjeverne Makedonije saopćile su da su razbile organiziranu grupu iz Skoplja za koju tvrde da je bila povezana s ideologijom terorističke organizacije Islamska država (ISIS), te da su podnijele krivične prijave protiv trojice osumnjičenih, uključujući jednog muškarca kojeg terete za terorizam. U koordiniranoj akciji provedenoj 28. septembra na 12 lokacija u Skoplju uhapšeno je pet osoba, a tokom pretresa zaplijenjene su automatske puške, snajperska puška, pištolji, municija, radio-veze, taktička oprema, zastava ISIS-a, elektronski uređaji i veća količina novca, odgovorili su iz Ministarstva unutrašnjih poslova Sjevedne Makedonije za Radio Slobodna Evropa. Policija tvrdi da je glavni osumnjičeni K.I. (34) još od 2023. godine djelovao u ogranku organizacije zasnovane na ideologiji ISIS-a, gdje je navodno vršio indoktrinaciju mladih osoba, širio ekstremističku propagandu i nabavljao vatreno oružje. Krivična prijava protiv njega podnesena je zbog sumnje na terorizam i nedozvoljenu trgovinu oružjem. Još dvojica osumnjičenih, B.A. (24) i E.S. (30), terete se za neovlašteno posjedovanje i trgovinu oružjem i municijom. U saopćenju nije navedeno da je grupa planirala konkretan napad niti su objavljeni detalji o eventualnim metama ili neposrednim prijetnjama. Policija je navela da je tokom pretresa utvrđeno i neovlašteno korištenje električne energije, zbog čega se poduzimaju dodatne mjere. Tzv. Islamska država je ekstremistička organizacija koju su Ujedinjene nacije, Evropska unija, Sjedinjene Države i brojne druge države proglasile terorističkom organizacijom. Uporište "Islamske države" nalazilo se u dijelovima Sirije i Iraka između 2014. i 2019. godine, kada je ta organizacija kontrolirala velike teritorije u dvije zemlje. Iako je izgubila teritorijalni "kalifat", njeni ogranci i pristalice i dalje djeluju u različitim dijelovima svijeta. Tokom ratova u Siriji i Iraku, posebno između 2012. i 2017. godine, stotine osoba iz zemalja Zapadnog Balkana pridružile su se ovoj i drugim militantnim grupama.

Novi ambasador Srbije u Rusiji je Dragan Vladisavljević, bivši direktor Vojnoobaveštajne agencije Srbije. Vladisavljevića je imenovao bivši predsednik Srbije Aleksandar Vučić 25. septembra, dva dana pre nego što je podneo ostavku na tu funkciju, objavljeno je u Službenom glasniku. Prethodno, Vladisavljević je opozvan sa mesta ambasadora u Azerbejdžanu, gde je stupio na dužnost u maju 2021. godine. U Moskvi će zameniti Momčila Babića, koji je takođe opozvan ranije ovog meseca. U Vojnoobaveštajnoj agenciji (VOA) bio je angažovan od 2004. Za zamenika direktora VOA postavljen je 2009. godine, da bi 2012. godine postao direktor. Na tom mestu je ostao do 2014. godine kada je penzionisan. Kako se navodi u njegovoj biografiji na sajtu Ministarstva spoljnih poslova, bio je i izaslanik odbrane Republike Srbije u Turskoj od 2005. do 2009. godine. Vladisavljević je u Vojsci Srbije obavljao dužnosti pilota, pomoćnika komandira lovačko-avijacijske eskadrile u Batajnici, pomoćnika komandanta lovačko-avijacijskog puka u Batajnici, a bio je i nastavnik Vojne akademije. Od 2015. do 2021. godine bio je i direktor Kancelarije Vlade Srbije za pregovore sa Prištinom. Beograd je nastavio da održava bliske odnose sa Moskvom i nakon što se Rusija našla pod sankcijama Evropske unije, Sjedinjenih Država i drugih zapadnih zemalja zbog invazije na Ukrajinu. Iako je Srbija kandidat za članstvo u EU, vlasti odbijaju da se priključe sankcijama Rusiji.

Gradonačelnik Beograda i član Predsedništva vladajuće Srpske napredne stranke (SNS) Aleksandar Šapić negira da je udario odbornicu Tatjanu Mićić, dok u pokretu Kreni-promeni kažu da je Šapić fizički napao njihovu odbornicu i da joj je konstatovana fraktura kostiju sa dislokacijom. Kreni-promeni je saopštio da je lekarskim pregledom Tatjani Mićić utvrđen prelom leve nosne kosti i dela gornje vilice uz nos, sa pomeranjem polomljenih delova kosti. Prema navodima odbornice Kreni-promeni gradonačelnik Šapić je kasno uveče 28. septembra napao nju i njenog supruga na Bežanijskoj kosi u Beogradu. Mićić je rekla da je u šetnji sa suprugom srela Šapića koji se "zaleteo" na nju tvrdeći da mu je dovodila ljude ispred kuće, a da je potom krenuo da udara njenog supruga, dok je ona pokušala da ih razdvoji. "I on je krenuo da udara mog muža. Ja sam stala između njih i raspalio me je po nosu. Raskrvario mi nos.", navela je odbornica Kreni-Promeni. Šapić je na vanrednoj konferenciji za novinare negirao da je fizički napao odbornicu tvrdeći da se samo branio od verbalnog i fizičkog napada od njenog supruga i nje. On je naveo da je kada je sreo gradsku odbornicu pitao zašto je pozivala ljude da se okupljaju ispred njegove kuće i da li je svesna da mu je na taj način ugrožavala bezbednost. "Nakon toga dolazi do prvog verbalnog, onda fizičkog napada na mene, i ja tad krećem da se branim. Ja znam da je takao nisam osim tog prvog pomeranja da bih mogao da se odbranim od njenog supruga, baš da ne bi došlo do situacije koja je posle predstavljena", tvrdi Šapić. Pokret Kreni-promeni negirao je navode da je Mićić tokom prethodnih godina pozivala na okupljanja ispred gradonačelnikove kuće. Šapić se izvinio građanima Beograda i, kako je naveo, prijateljima iz Srpske napredne stranke i Aleksandru Vučiću, koji je nosilac kampanje te stranke za vanredne parlamentarne izbore 25. oktobra. "Hoću da priznam da je moja najveća greška što se nisam udaljio i napustio to mesto", rekao je Šapić navodeći da nema nameru da podnese ostavku. Pokret Kreni-promeni podneo je Trećem osnovnom tužilaštvu krivičnu prijavu protiv Šapića zbog, kako su naveli, teških telesnih povreda koje je naneo njihovoj odbornici, polomivši joj nos i vilicu. "Zahtevamo od tužilaštva da od suda zatraži da se što pre odredi pritvor Šapiću", rekao je advokat Nikola Tadić ispred sedišta tužilaštva, gde su se okupili građani i simpatizeri tog pokreta. Prethodno je Treće osnovno javno tužilaštvo u Beogradu saopštilo da postupa po prijavi, da je Šapić sproveden u policijsku stanicu, gde je ustanovljeno da nema prisustva alkohola i psihoaktivnih supstanci u krvi. Navedeno je i da su oštećenima u Urgentnom centru konstatovane lake telesne povrede, nakon čega je Tatjana Mićić zbog povreda u predelu glave upućena na pregled kod maksilofacijalnog hirurga radi utvrđivanja stepena povreda. Tužilaštvo je saopštilo da se oštećeni nisu javljali na telefonske pozive policije radi davanja izjava i dostavljanja medicinske dokumentacije, kao i da nisu pronađeni na adresi. U saopštenju se dodaje da je Šapić pušten iz policije i da će protiv njega nakon utvrđivanja činjeničnog stanja biti preduzimane dalje predistražne radnje. Nosilac izborne liste "Ujedinjena Srbija" i član SNS-a Aleksandar Vučić izjavio je da "ne postoji opravdanje za Aleksandra Šapića i za to što je uradio". "On je morao da se skloni. Morao je da pređe na drugu stranu ulice", rekao je Vučić za Informer. Više opozicionih stranaka je reagovalo zahtevajući ostavku gradonačelnika Beograda. I više ženskih organizacija, inicijativa i aktivistkinja zatražilo da Šapić podnese ostavku, prenela je feministička inicijativa za ravnopravnost i ljudska prava FemIn kolektiv.

Politička skupština Evropske narodne partije (EPP) zaključila je da bi događaji u Srbiji oko glorifikacije lika i dela Ratka Mladića mogli biti uzeti u obzir u okviru procesa preispitivanja članstva Srpske napredne stranke (SNS) u toj evropskoj grupaciji. Na redovnom sastanku ovog tela, održanom u francuskom gradu Tuluzu, članovi partije ocenili su da su scene sa sahrane osuđenog ratnog zločinca Ratka Mladića u Beogradu bile duboko uznemirujuće, ističu u EPP-u. "Umesto suočavanja s tim mračnim nasleđem, bili smo svedoci javnih i državnih počasti na njegovoj sahrani, učešća visokih srpskih zvaničnika, kao i otvorenog iskazivanja podrške na javnim mestima. Takvi postupci su duboko zabrinjavajući i u očiglednoj su suprotnosti s vrednostima pomirenja, poštovanja žrtava i odgovornosti na kojima počiva evropski projekat", navodi se u usvojenoj deklaraciji Političke skupštine EPP-a. "Politička skupština pridružila se neverici i osudi koju su izrazili rukovodstvo EPP-a i međunarodna zajednica. U okviru tekućeg procesa preispitivanja SNS-a, ovi najnoviji događaji ne mogu biti zanemareni", dodaje se. Politička skupština je ključno političko telo EPP-a koje između kongresa utvrđuje političke stavove i smernice ove evropske političke porodice. Sastaje se četiri puta godišnje, odobrava mandate radnih grupa i priprema i usvaja političke dokumente i stavove EPP-a o važnim evropskim i međunarodnim pitanjima. Izjave ovog partijskog organa predstavljaju zvanične političke stavove EPP-a. EPP je najveća evropska politička porodica desnog centra i okuplja nacionalne stranke iz država članica EU i drugih evropskih zemalja. Većina evropskih lidera dolazi upravo iz ove političke porodice. SNS je postala pridružena članica EPP-a u novembru 2016. godine. U septembru 2025. započeo je proces preispitivanja statusa SNS-a u EPP-u. Pokrenut je u kontekstu zabrinutosti zbog političke situacije u Srbiji, uključujući proteste nakon pada nadstrešnice u Novom Sadu, navode o pritiscima na demonstrante, stanje demokratije i vladavine prava, kao i odnos Srbije prema Rusiji. EPP je tada naglasio da nije reč o formalnom postupku suspenzije ili isključenja. Međutim, od septembra prošle godine bilo je malo informacija o tome dokle se stiglo Pozivi da se SNS isključi iz najveće evropske političke porodice u međuvremenu su stigli i iz Sjedinjenih Američkih Država. Američki republikanski kongresmen Džo Vilson (Joe Wilson) pozvao je EPP da opozove status pridruženog člana SNS-u, navodeći da se predsednik Srbije Aleksandar Vučić i njegova "korumpirana autoritarna partija" protive zapadnoj civilizaciji. Vilson je u pismu predsedniku EPP-a Manfredu Veberu (Weber) naveo da je ključno da takva odluka bude doneta pre parlamentarnih izbora u Srbiji 25. oktobra 2026, "kako SNS ne bi mogla da pere sebe koristeći dobro ime EPP-a". Republikanski kongresmen, koji je među predlagačima mera u Predstavničkom domu za Srbiju, naveo je "Evropa mora da se probudi u vezi s Vučićevim nameštanjem izbora i da insistira na slobodnim i poštenim izborima u Srbiji".

U Sarajevu je otvorena prva Ambulanta za kliničko postupanje u slučajevima silovanja u Bosni i Hercegovini, u okviru bolnice "Prim. dr. Abdulah Nakaš". U ambulanti su objedinjeni medicinski pregled i tretman, psihološka i socijalna podrška, forenzička obrada, te saradnja policije i tužilaštva. Kako je rečeno prilikom otvaranja, 29. septembra, ambulanta će omogućiti da osobe koje su preživjele seksualno nasilje dobiju pomoć i zaštitu na jednom mjestu. Prema podacima Ministarstva unutrašnjih psolova Kantona Sarajevo, u prvih devet mjeseci ove godine je prijavljeno pet slučajeva silovanja, a u prošloj godini devet. Bosna i Hercegovina je 2014. godine usvojila Istanbulsku konvenciju, međunarodni sporazum Vijeća Evrope o sprječavanju i borbi protiv nasilja nad ženama i nasilja u porodici. Cilj Konvencije je nulta tolerancija na nasilje. Istanbulska konvencija propisuje obavezu država članica da poduzmu potrebne mjere kako bi osigurale da se za prijavljene slučajeve nasilja nad ženama, provede procjena rizika opasnosti od ubistva, ozbiljnosti situacije i opasnosti od ponovljenog nasilja, te da, ako je potrebno, bude osigurana koordinirana podrška žrtvama.