Specijalno tužilaštvo Kosova podiglo je optužnicu za ratne zločine u Đakovici protiv 20 osoba. Među optuženima je i Milan Radoičić, saznaje Radio Slobodna Evropa. Ova grupa od 20 osoba optužena je za učešće u ubistvu 107 civila, a Specijalno tužilaštvo zatražilo je da se suđenje održi u odsustvu. Optuženi, kojima se na teret stavlja krivično djelo "ratni zločini protiv civilnog stanovništva", u saopćenju Tužilaštva identifikovani su samo inicijalima: MK, RC, MD, PR, SK, LO, Ž. S., SS, LD, ZR, DG, Č. B., VB, RB, RR, LR, M. Š., MR, SG i TA. Prema navodima Tužilaštva, tokom 1998. i 1999. godine, M.K, u svojstvu načelnika Sekretarijata unutrašnjih poslova u Đakovici, R. Č., u svojstvu komandanta jedinica Specijalne policije, i MD, u svojstvu komandanta 52. raketne artiljerijske brigade, zajedno s ostalim optuženima, uključujući Radoičića, „kao pripadnici navedenih jedinica optuženi su da su učestvovali u ubistvu 107 civila tokom 'široke vojne i policijske operacije'.“ "Tokom ove operacije, prema optužnici, optuženi su najprije odvojili žene i djecu od muškaraca. Žene su opljačkane, oduzet im je zlatni nakit, novac i druge vrijednosti, dok su muškarci pogubljeni, neki u svojim kućama i dvorištima, a neki na lokaciji poznatoj kao 'Talićev most'. Kuće su također spaljene", navodi se u saopćenju Specijalnog tužilaštva. U aprilu 2025. godine Osnovno tužilaštvo u Đakovici izdalo je nalog za hapšenje Radoičića i još 19 Srba zbog sumnje da su učestvovali u ubistvu civila u Đakovici, čija su tijela kasnije pronađena u masovnoj grobnici u Srbiji. U obrazloženju naloga za hapšenje navodi se da su tokom 1998–99. godine, na mjestu zvanom "Talićev most" u Đakovici, od 7. do 10. maja 1999. godine, pripadnici uniformisanih srpskih vojnih i policijskih snaga, uključujući optužene, počeli ulaziti od kuće do kuće, "gdje su silom i prijetnjama izvodili sve prisutne iz kuća, odvajajući muškarce od žena i djece, a potom ubili ukupno 106 civila albanske nacionalnosti, dok su njihova tijela nakon rata pronađena u masovnoj grobnici u Batajnici, u Srbiji". U nalogu za hapšenje također se navodi da je ova grupa ljudi, uključujući Radoičića, od 7. do 10. maja 1999. godine uhapsila i zatočila više od 300 albanskih civila, koji su držani u "improvizovanim zatvorima, gdje prema njima nije postupano humano, bili su lišeni osnovnih životnih potrepština, redovne hrane, higijene i medicinske njege, nakon čega je veliki dio tih zatvorenika poslan u različite zatvore na Kosovu". Na kraju su, kako je saopćio Osnovni sud u Đakovici, te osobe puštene na slobodu nakon juna 1999. godine, uz pomoć međunarodnih organizacija. Radio Slobodna Evropa je 2025. godine razgovarao s nekoliko stanovnika Đakovice čiji su članovi porodica ubijeni tokom rata, a koji su rekli da porodice iz Đakovice spominju ime Radoičića još od 1999. godine. Luljeta Šarani iz Đakovice, kojoj su 10. maja 1999. godine ubijeni suprug, dva sina i dva djevera, rekla je za RSE u maju prošle godine da su imena Srba koji su učestvovali u protjerivanju i ubistvima albanskih civila odavno dostavljena Tužilaštvu. "Nije se spominjalo samo ime [Milana] Radoičića, nego i imena svih ostalih koji su učestvovali u ubistvima", rekla je Šarani. U međuvremenu, Ngadhnim Bićuri, kojem su 10. maja 1999. godine ubijeni otac i dva strica, rekao je da je vlastitim očima vidio ljude koji su njegove članove porodice odveli na pogubljenje. "Nisam znao njihova imena, ali sam ih saznao nakon što se taj događaj desio", izjavio je. Radoičić, bivši potpredsjednik Srpske liste, glavne srpske stranke na Kosovu koja uživa podršku Beograda, već je na potjernici Kosova zbog oružanog napada u Banjskoj 2023. godine. On je preuzeo odgovornost za taj napad, u kojem je ubijen jedan kosovski policajac. Kosovo napad smatra terorističkim činom i optužuje Srbiju da je bila umiješana u njega. Međutim, Beograd negira bilo kakvu umiješanost.

Ministarstvo pravde Crne Gore primilo je 15. jula zahtev nadležnih organa Sjedinjenih Američkih Država za izručenje iranskog državljanina Amira Baratija. To je potvrđeno za Radio Slobodna Evropa (RSE) iz tog ministarstva. Advokatica Milena Knežević, koja brani Baratija, kog Sjedinjene Američke Države terete za učešće u masovnim sajber napadima sa štetom većom od 3,4 milijarde dolara u korist Iranske revolucionarne garde (IRGC), ranije je za RSE potvrdila da se on nalazi u ekstradicionom pritvoru u Crnoj Gori. Iz ambasade Sjedinjenih Država u Podgorici 20. jula su na upit RSE odgovorili da ne mogu da podele detalje o ovom slučaju. Amir Barati je uhapšen 25. juna u Kotoru, u saradnji crnogorske policije sa američkim Federalnim istražnim biroom (FBI). SAD terete Baratija za učešće u hakerskim napadima na najmanje 150 američkih univerziteta, kao i za krađu poverljivih podataka i intelektualnog vlasništva. Prethodno je advokatica Milena Knežević agenciji Beta rekla da Barati nije državljanin Crne Gore te da nema odobren privremeni ili stalni boravak u Crnoj Gori. Ime Amira Baratija, koji prema policijskim navodima ima iransko i tursko državljanstvo, nije navedeno u ranije objavljenim optužnicama u SAD-u za kibernetički kriminal. Navodi koje je objavila crnogorska policija sadrže iste elemente kao slučaj u SAD-u protiv tzv. "Mabna grupe" iz 2018. godine. Teheranski Mabna Institut i devet Iranaca terete se da su u ime IRGC napali više od 320 univerziteta širom sveta, od čega oko 144 u SAD-u. U objavljenoj optužnici protiv "Mabna grupe" se takođe navodi da je nanesena šteta od 3,4 milijarde dolara, isto kao u slučaju Baratija. Nijedan od devet optuženih iranskih državljana nije uhapšen i osuđen, a američki tužitelji navode da su nedostupni pravosuđu. Kako izgleda dalji postupak?Prema novom zakonu usvojenom 2026. godine, ekstradicijski pritvor može trajati sve do konačne odluke o izručenju, dok je ranije bio vremenski ograničen. Država koja traži izručenje, u ovom slučaju SAD, ima rok od 40 dana da dostavi formalnu zamolnicu o izručenju, a u suprotnom se pritvor ukida. Zemlja koja traži izručenje prosljeđuje dokumentaciju diplomatskim putem Ministarstvu pravde Crne Gore, Ministarstvo dostavlja sudu, a sud dostavlja braniocu. Sud potom zakazuje ročište na kojem se razmatraju uslovi za izručenje, uključujući državljanstvo, da li postoje rizici političkog, verskog ili rasnog progona te kršenja ljudskih prava ili izricanja smrtne kazne. Prvostepenu odluku donosi veće od troje sudija, nakon mišljenja sudije za istragu, nakon čega se predmet po službenoj dužnosti šalje Apelacionom sudu. Ako sud zaključi da nema uslova za izručenje, osoba se pušta na slobodu, dok se u suprotnom postupak može nastaviti kroz žalbeni postupak. Konačnu odluku, nakon pravosnažne sudske odluke, donosi ministar pravde Crne Gore. Paralelno s ekstradicijskim postupkom može se pokrenuti zahtev za azil, koji odgađa izručenje do donošenja odluke o međunarodnoj zaštiti. Ako je azil odobren, izručenje se ne sprovodi. Protiv odluka Apelacionog suda može se podneti ustavna žalba Ustavnom sudu Crne Gore, koja formalno ne odlaže izvršenje izručenja. Međutim, prema pravnoj praksi, Ustavni sud u pojedinim slučajevima hitno razmatra takve žalbe i privremeno odlaže izručenje kako bi se izbeglo da pravna zaštita postane bespredmetna. Crna Gora i SAD nemaju formalni bilateralni ugovor o ekstradiciji. Proteklih godina dve zemlje razvile su praksu saradnje u izručenjima, uključujući više slučajeva u kojima su osobe optužene u SAD-u predane američkom pravosuđu. Jedan od posljednjih primera je izručenje južnokorejskog državljanina Do Kvona, koji je uhapšen u Crnoj Gori u martu 2023. godine i izručen SAD-u u decembru 2024. godine, nakon više sudskih odluka i konačne odluke novog ministra pravde.

Državno tužiteljstvo u Zagrebu saopćilo je 30. jula da je ispitalo državljanina Srbije rođenog 1993. godine zbog sumnje na više krivičnih djela protiv računalnih sistema, programa i podataka, kao i zbog nedozvoljene upotrebe ličnih podataka. Nakon ispitivanja, tužiteljstvo je sucu Županijskog suda u Zagrebu predložilo određivanje istražnog zatvora zbog opasnosti od bijega, ometanja postupka i ponavljanja krivičnog djela, a sud je prijedlog prihvatio. Prema navodima tužiteljstva, postoji osnovana sumnja da je osumnjičeni tokom 2026. godine, prikrivajući identitet i lokaciju te koristeći metode koje omogućavaju anonimizirani pristup računalnim sistemima, neovlašteno pristupao računalnim sistemima i podacima više tijela javne vlasti i pravnih osoba čiji je osnivač Republika Hrvatska. Ranije je hrvatska policija saopćila da je završila kriminalističko istraživanje nad punoljetnim državljaninom Srbije zbog sumnje na teška krivična djela protiv računalnih sistema, programa i podataka te nedozvoljenu upotrebu ličnih podataka. Policija je navela da su tokom istrage, na osnovu sudskih naloga, obavljeni pretresi prostora, vozila i elektroničkih uređaja, te izuzeti predmeti i digitalni podaci koji se dovode u vezu s krivičnim djelima. Osumnjičeni je 29. jula predan pritvorskom nadzorniku, a krivična prijava dostavljena je tužiteljstvu Zagrebu. Slučaj dolazi nakon niza cyber napada koje su posljednjih mjeseci prijavile hrvatske institucije. Hrvatske vlasti nisu saopćile postoji li povezanost između tih događaja i istrage protiv državljanina Srbije, a RSE to nije mogao neovisno potvrditi.

Tužilaštvo za ratne zločine Srbije navelo je za Radio Slobodna Evropa (RSE) da se utvrđuju činjenice i izvode dokazne radnje u vezi sa hapšenjem M.M. zbog sumnje da je počinio ratni zločin nad civilnim stanovništvom na Kosovu 1999. M.M. je uhapšen na graničnom prelazu Horgoš između Srbije i Mađarske, saopštilo je 2. avgusta Ministarstvo unutrašnjih poslova Srbije. Tada je navedeno da se sumnjiči za ratni zločin protiv civilnog stanovništva u selu Klobukar kod Novog Brda na Kosovu u julu 1999. godine nad dve osobe. MUP Srbije nije objavio ime niti državljanstvo uhapšene osobe, za koju je samo rečeno da je rođena 1981. godine. Tužilaštvo za ratne zločine navelo je u odgovoru za RSE da u ovom trenutku krivični postupak nije u javnoj fazi i da zbog toga sada ne mogu da iznose konkretne podatke. Kada je objavljena vest o hapšenju kosovski advokat Arianit Koci je na Facebooku napisao da su srpske vlasti privele državljanina Kosova Mentora Mustafu (44) iz sela Jasenovik u opštini Novo Brdo.

Građani Bosne i Hercegovine mogli bi u narednom periodu plaćati znatno manje provizije za slanje i primanje novca iz inostranstva, nakon što je Centralna banka BiH 6. augusta zvanično podnijela zahtjev za pristupanje Jedinstvenom području plaćanja u evrima (SEPA). Riječ je o evropskom sistemu koji omogućava da se prekogranična plaćanja u evrima obavljaju gotovo pod istim uslovima kao i domaće transakcije, što znači manje troškove, brži prenos novca i jednostavnije poslovanje za građane i kompanije. Iz Centralne banke BiH saopštili su da je podnošenje aplikacije jedan od najznačajnijih koraka u integraciji zemlje u evropski platni prostor. "Ulazak u SEPA područje za građane BiH znači da će novčane doznake i druga plaćanja stizati brže i jeftinije. Najveći dio bosanskohercegovačke dijaspore živi upravo u SEPA državama i godišnje u Bosnu i Hercegovinu doznači oko četiri milijarde KM", navela je Centralna banka BiH. Istakli su i kako su u zemljama Zapadnog Balkana, koje su već dio SEPA sistema, naknade za pojedina međunarodna plaćanja smanjene su od 50 do čak 94 odsto. "Prema procjenama Svjetske banke u slučaju BiH uštede na naknadama mogle bi iznositi oko 100 miliona evra", saopštili su u Centralnoj banci BiH. Nakon dvije godine priprema, zahtjev je upućen Evropskom platnom vijeću (EPC), koje zajedno s drugim evropskim institucijama treba da procijeni da li BiH ispunjava uslove za članstvo. Ipak, ulazak u SEPA neće biti automatski ni trenutan. Nakon što evropske institucije razmotre aplikaciju i eventualno odobre članstvo, komercijalne banke u BiH moraće prilagoditi svoje informatičke i poslovne sisteme evropskim standardima. Prve transakcije kroz SEPA sistem, kako se navodi u saopštenju, mogle bi početi najranije šest mjeseci nakon formalnog prijema zemlje. Šta je prethodilo zahtjevu?Aplikacija predstavlja završetak procesa koji traje od 2024. godine, kada je Centralna banka BiH pokrenula aktivnosti za pristupanje SEPA području. Jedna od glavnih prepreka bila je neusklađenost domaćeg zakonodavstva sa pravilima Evropske unije. Zbog toga BiH nije mogla podnijeti punopravni zahtjev, iako su susjedne zemlje regiona već napredovale u procesu. Ključni uslov bilo je usvajanje seta finansijskih propisa u oba entiteta. Krajem jula Parlament Federacije BiH usvojio je zakone o platnim uslugama, elektronskom novcu i računima za plaćanje, dok je Narodna skupština Republike Srpske ranije usvojila Zakon o platnim uslugama. Time su, prema ocjeni Centralne banke, ispunjene regulatorne pretpostavke za podnošenje zvanične aplikacije. Centralna banka je još u decembru prošle godine evropskim institucijama dostavila nacrt aplikacije, ali formalni zahtjev nije mogao biti predat prije završetka zakonodavnih procedura. Proces su zajednički vodili Centralna banka BiH, entitetska ministarstva finansija, agencije za bankarstvo i Udruženje banaka BiH kroz poseban koordinacioni odbor za pristupanje SEPA području. Šta je SEPA?SEPA, odnosno Jedinstveno područje plaćanja u evrima, evropski je sistem koji omogućava da se novac između država članica prenosi jednako jednostavno kao unutar jedne zemlje. U njemu se koriste zajednička pravila i standardi, pa su transferi brži, sigurniji i jeftiniji. Sistem danas obuhvata sve države Evropske unije, ali i niz zemalja izvan EU, među njima Veliku Britaniju, Švajcarsku, Norvešku, Island, Albaniju, Srbiju, Sjevernu Makedoniju i Crnu Goru. Iskustva zemalja regiona pokazuju da članstvo donosi niže naknade za međunarodna plaćanja i brže transfere novca za građane i privredu. U Crnoj Gori, gdje je SEPA počela da se primjenjuje prošle godine, vlasti su procijenile da će finansijske koristi za ekonomiju iznositi oko 14 miliona evra godišnje. Za Bosnu i Hercegovinu, koja više od 80 odsto spoljne trgovine ostvaruje sa zemljama evropskog platnog prostora, članstvo u SEPA smatra se jednim od najvažnijih koraka ka dubljoj integraciji sa tržištem Evropske unije.

Profesor na Fakultetu dramskih umetnosti i reditelj Stevan Filipović pretučen je u centru Beograda 5. avgusta uveče. Prvo osnovno javno tužilaštvo je navelo da je otvorilo istragu, a predsednik Srbije Aleksandar Vučić je osuđujući napad pozvao nadležne institucije da procesuiraju i kazne odgovorne. Filipović je u videu na Instagramu rekao da ga je napala "grupa pristalica, članova, plaćenika vladajuće partije" koje je fotografisao dok su demolirali zaštićenu zgradu na uglu Makedonske i Nušićeve ulice. "Kriminalcima u službi režima više nije problem da pred 15 svedoka i nekoliko nadzornih kamera prebiju čoveka rukama, nogama i metalnom stolicom", naveo je Filipović. Ispričao je da mu je naipre jedan od njih oteo mobilni telefon, a da je onda došlo još njih petorica, da su ga oborili na zemlju, šutirali, udarali metalnom stolicom. Filipović je rekao da ima ima kopču na nozi, hematom na kuku, potres mozga i da je gubio svest tokom napada. "I mislim da to što se meni desilo nije ništa u odnosu na stvari koje se dešavaju ovde već 35 godina, 14 godina u kontinuitetu", poručio je. Prvo osnovno tužilaštvo u Beogradu navelo je za RSE da je tužilac naložio Ministarstvu unutrašnjih poslova da se utvrdi identitet svih lica kao i sve okolnosti događaja. "Odnosno da se prikupe raspoloživi dokazi, uključujući snimke video nadzora", stoji u odgovoru. Ministarstvo unutrašnjih poslova (MUP) nije odgovorilo na upit RSE da li su napadači identifikovani i uhapšeni. FDU pita policiju i tužilaštvo šta su preduzeliFakultet dramskih umetnosti (FDU) saopštio je da se fizičkim napadom na njihovog kolegu direktno i u najbrutalnijem fizičkom obliku manifestuju rezultati višemesečne kampanje targetiranja i ugrožavanja predstavnika akademske zajednice i drugih nivoa obrazovanja. "U vremenu kada profesorke i profesori, zajedno sa studentima, dosledno brane javni interes, ovakvi napadi imaju jasan cilj stvaranja kontinuirane atmosfere straha i represije prema zagovornicima slobode mišljenja", navedeno je. FDU je pozvao tužilaštvo i policiju da bez odlaganja izveste javnost koje su mere do sada preduzete. Vučić pozvao da se napadači procesuirajuPredsednik Srbije Aleksandar Vučić rekao je da najoštrije osuđuje svaku vrstu nasilja. "Jutros sam video da je Filipović pretučen. Nadam se da će počinioci biti pronađeni i adekvatno kažnjeni ", rekao je Vučić odgovarajući na pitanja novinara u Beogradu posle susreta sa mladim sportistima iz dijaspore. Predsednik Srbije je zatražio od nadležnih organa da osobe koje su počinile "bilo kakav fizički napad ili ugrožavanje fizičkog integriteta Filipovića i svakog drugog građanina u zemlji, odgovaraju." "Želeo bih da verujem da nije njegova politička izmišljotina ko ga je pretukao već da će dati adekvatne informacije nadležnim državnim organima", naveo je Vučić. Opozicija traži hitno prcesuiranje napadačaStranka slobodne i pravde (SSP) ocenila je da napad na Filipovića predstavlja još jednu potvrdu da je "nasilje u Srbiji izmaklo kontroli i da ulazimo u veoma opasan period kao društvo." "Profesor Filipović je godinama poznat kao borac za ljudska prava i prava LGBT+ zajednice. Nadležni su dužni da hitno utvrde motive napada i odgovore na pitanje da li je napadnut zbog svojih stavova, javnog delovanja ili zalaganja za ravnopravnost", navedeno je. U saopštenju se navodi i da politika vladajuće Srpske napredne stranke deceniju i po "proizvodi atmosferu u kojoj pojedinci misle da imaju pravo da presuđuju na ulici svakome ko misli drugačije." Demokratska stranka (DS) je ocenila da je napad na Filipovića očekivana posledica političkog sistema koji godinama gradi režim Aleksandra Vučića. "U kojem se neistomišljenici svakodnevno proglašavaju neprijateljima, umetnici, profesori, novinari i studenti pretvaraju u legitimne mete, a nasilje postaje poželjan i nekažnjen oblik političkog obračuna" navodi se. Zeleno-levi front (ZLF) izrazio je solidarnost sa Filipovićem. "Ako neko može biti brutalno pretučen zato što je kamerom zabeležio moguće protivpravno ponašanje, onda se svakom građaninu šalje upozorenje da ćuti, okrene glavu i ne reaguje kada vidi nasilje ili uništavanje javnog dobra", naveo je ZLF. I Pokret slobodnih građana (PSG) najoštrije je osudio napad na Filipovića. Vladajuća Srpska napredna stranka (SNS) nije se oglašavala nakon napada na Filipovića.

Centralna izborna komisija Bosne i Hercegovine (CIK BiH) objavila je 5. avgusta fotografije novih glasačkih listića koji će biti korišteni na opštim izborima zakazanim za 4. oktobar. Na fotografijama na društvenoj mreži "X" prikazani su primjeri glasačkih listića za izbor članova Predsjedništva Bosne i Hercegovine, kao i za izbor predsjednika i potpredsjednika Republike Srpske. Uz sam dizajn listića, CIK je predstavio i uputstva za glasanje i korištenje skenera putem kojih će se evidentirati glasovi. Jedna od najvažnijih novina je da birači više neće označavati politički subjekt ili kandidata znakom "x". Umjesto toga, glas će davati popunjavanjem kružića pored ponuđene opcije. Na objavljenim primjerima nalaze se i ilustrovana uputstva za ubacivanje listića u skener nakon glasanja. Prema ranijim pojašnjenjima CIK-a, promjene na glasačkim listićima dio su šire reforme izbornog procesa koja uključuje biometrijsku identifikaciju birača i optičko skeniranje glasačkih listića, s ciljem smanjenja mogućnosti izbornih manipulacija. Na listićima za zakonodavna tijela više neće biti ispisana imena kandidata, već samo nazivi političkih subjekata i redni brojevi kandidata. Birači će u glasačkim kabinama imati odvojene kandidatske liste sa imenima svih kandidata, te će moći dati do tri preferencijalna glasa ili glasati samo za političku opciju. Listić na kojem budu označene samo preferencije, bez izbora političkog subjekta, smatraće se nevažećim. CIK je ranije za Radio Slobodna Evropa naveo da bi novi sistem trebalo da pojednostavi proces glasanja i dodatno zaštiti integritet izbora, dok organizacije koje prate izborni proces upozoravaju da je ostalo malo vremena za edukaciju birača o novim pravilima glasanja. Opšti izbori na kojima će 3,4 miliona birača birati tri člana Predsedništva BiH, 518 poslanika u državnom i dva entitetska parlamenta, te u deset kantonalnih skupština, biće održani 4. oktobra. Ranije je iz OSCE-a u BiH za RSE ocijenjeno da uvođenje elektronske identifikacije birača, skeniranja glasačkih listića i elektronskog prenosa rezultata predstavlja najveću reformu izbornog sistema od usvajanja Izbornog zakona BiH.

Članice Demokratskog saveza Kosova (DSK) Hikmete (Hykmete) Bajrami i Jehona Ljušaku (Lushaku) Sadriu, koje su osvojile poslanička mesta na poslednjim junskim izborima, iznele su stav svoje stranke da treba da im pripadne funkcija predsednika države. Ovakva poruka dolazi dan nakon što lider Demokratskog saveza Kosova Ljumir Abdidžiku (Lumir Abdixhiku) i lider Samoopredeljenja Aljbin (Albin) Kurti nisu postigli dogovor o formiranju novih institucija. Ljušaku-Sadriu rekla je da je DSK oduvek insistirao da institucije Kosova obezbede ravnotežu među političkm snagama. "U tom smislu, naš zahtev je da funkcija predsednika pripadne DSK-u, kako bismo zajedno razgovarali o raspodeli vlasti, a zatim je proporcionalno podelili. To je naš stav", rekla je ona novinarima uoči sednice. Bajrami je, s druge strane, izjavila da ne zna detalje jučerašnjeg sastanka, ali da joj se čini da Abdidžiku "s pravom" insistira da njegova stranka dobije mesto predsednika. "Mislim da bi funkcija predsednika obezbedila ravnotežu između grana vlasti na Kosovu i predstavljala garanciju i za Kosovo i za Demokratski savez Kosova", rekla je Bajrami. Prema njenim rečima, ponuda Samoopredeljenja da DSK dobije ministarske funkcije ne predstavlja dovoljnu garanciju. Nakon sastanka, koji je trajao više od tri sata, Kurti i Abdidžiku izneli su različite stavove o izboru predsednika. Upravo je neslaganje oko ovog pitanja pre nekoliko meseci dovelo do raspisivanja vanrednih izbora koji su održani 7. juna. Kurti je insistirao da je Kosovu potreban nestranački predsednik oko kog bi bio postignut kncenzus, dok je Abdidžiku rekao da je konsenzualni predsednik svako ko obezbedi podršku 80 poslanika. Na junskim izborima DSK je, zajedno sa bivšom predsednicom Kosova Vjosom Osmani, nastupio sa ciljem da obezbedi još jedan mandat na čelu države. "DSK mora da se oseća zastupljeno kako bi dao svoje glasove", rekao je Abdidžiku 4. avgusta. Samoopredeljenje i Demokratski savez Kosova najavili su nastavak razgovora, dok je za 6. avgust zakazana i konstitutivna sednica jedanaestog saziva Skupštine Kosova. Konstituisanjem parlamenta počinju da teku rokovi za formiranje nove vlade, ali i za izbor predsednika države. Poslanici će potom imati 60 dana da izaberu predsednika. U suprotnom, Kosovo će ponovo izaći na izbore – četvrte od februara 2025. godine. Pokret Samoopredeljenje osvojio je 58 poslaničkih mandata i zajedno sa strankama koje predstavljaju nevećinske zajednice ima dovoljno glasova za konstituisanje Skupštine i formiranje nove vlade, za šta je potrebna podrška najmanje 61 od ukupno 120 poslanika. Međutim, za izbor predsednika potrebno je prisustvo najmanje 80 poslanika u sali kako bi glasanje bilo važeće. U slučaju postizanja dogovora sa DSK, koji je osvojio 18 mandata, bio bi obezbeđen najmanje 81 glas, što bi bilo dovoljno za održavanje glasanja o izboru novog predsednika, pod uslovom da najmanje 80 poslanika bude prisutno u skupštinskoj sali.

Najmanje 56 osoba pogubljeno je u Iranu od 19. marta zbog optužbi povezanih s nacionalnom sigurnošću, uključujući 27 slučajeva povezanih s protestima koji su izbili početkom godine, izjavio je u srijedu visoki komesar Ujedinjenih nacija za ljudska prava Volker Türk. "Zabrinjava me porast broja pogubljenja i izrečenih smrtnih kazni u Iranu od marta, kao i činjenica da se smrtna kazna i dalje koristi za širenje straha među stanovništvom i gušenje neslaganja", naveo je Türk u saopćenju. Iranske vlasti ubile su hiljade ljudi tokom antivladinih protesta u januaru, najvećih unutrašnjih nemira u zemlji u posljednjim decenijama. Organizacije za ljudska prava tvrde da je vlada nastavila obračun s protivnicima tokom rata izazvanog američko-izraelskim napadima na Iran od kraja februara. Türk je rekao da se više od stotinu osoba suočava s rizikom od pogubljenja po sličnim optužbama vezanim za nacionalnu sigurnost, dok se pogubljenja zbog krivičnih djela povezanih s drogom nastavljaju "alarmantnom brzinom". Pozvao je iranske vlasti da zaustave sva pogubljenja, poduzmu korake ka ukidanju smrtne kazne i izrazio zabrinutost zbog, kako je naveo, nepoštovanja prava na pravično suđenje i zakonski postupak. Iranska diplomatska misija u Ženevi nije odgovorila na Reutersov zahtjev za komentar. Iranski zvaničnici ranije su branili rad pravosudnog sistema i primjenu smrtne kazne, navodeći da je ona u skladu s domaćim zakonodavstvom i neophodna za očuvanje javne sigurnosti.

Hrvatska je 5. augusta obilježila Dan pobjede i domovinske zahvalnosti, Dan hrvatskih branitelja i 31. godišnjicu vojno-redarstvene operacije Oluja, kojom su hrvatske snage 1995. godine preuzele kontrolu nad većinom područja koja su bila pod upravom pobunjenih Srba. Na Kninskoj tvrđavi zastavu Hrvatske podiglo je 12 predstavnika branitelja i porodica stradalih u Domovinskom ratu, a tokom ceremonije pročitana su imena poginulih i nestalih hrvatskih branitelja, javio je HRT. U programu su sudjelovali akrobatska grupa Krila Oluje i borbeni avioni Rafale, dok su pripadnici Hrvatske vojske i policije prikazali svoje sposobnosti. Predsjednik Hrvatskog sabora Gordan Jandroković poručio je da je Oluja bila "pravedna i legitimna oslobodilačka akcija" kojom je slomljena "velikosrpska agresija i oslobođen najveći dio okupiranog teritorija Hrvatske". "Nema tog revizionizma koji može osporiti tu povijesnu činjenicu", rekao je Jandroković, dodajući da se obilježavanjem godišnjice potvrđuje privrženost vrijednostima slobode, mira i demokratije za koje se, kako je naveo, Hrvatska borila tokom rata. Predsjednik Hrvatske Zoran Milanović rekao je da zemlja rat nije dobila samo vojnom snagom nego i političkom mudrošću. "Bez Hrvatske vojske, gardijskih brigada i HVO-a ne bi bilo ni Daytonskog sporazuma", rekao je Milanović, istovremeno poručivši da Hrvatska treba nastaviti razvijati vlastite odbrambene sposobnosti. Premijer Andrej Plenković u obraćanju je najavio nova prava za hrvatske branitelje i njihove porodice, ističući da će država nastaviti ulagati u poboljšanje njihovog položaja i očuvanje sjećanja na Domovinski rat. Operacija Oluja počela je 4. augusta i trajala do 7. augusta 1995. godine. Hrvatske snage tada su preuzele kontrolu nad područjima koja su bila pod upravom pobunjenih Srba. Prema podacima hrvatskih vlasti, oslobođeno je oko 10.400 kvadratnih kilometara teritorije, odnosno 18,4 posto ukupne površine Hrvatske. U operaciji su poginula 243 hrvatska branitelja, više od 1.400 ih je ranjeno, dok se dvije osobe i dalje vode kao nestale. Dan pobjede obilježen je i u drugim hrvatskim gradovima. U Vukovaru su položeni vijenci i zapaljene svijeće za poginule i nestale branitelje, dok je u Puli održan tradicionalni mimohod hrvatskih branitelja. Ovisno o izvorima, procjene broja Srba koji su napustili Hrvatsku tokom operacije "Oluja" kreću se od 130.000 do 250.000, a nevladina organizacija Documenta identificirala je više od 2.300 žrtava, većinom srpskih civila. Srbija i Hrvatska imaju dva različita viđenja "Oluje". U Hrvatskoj se godišnjica obilježava 5. avgusta, na dan kada je završena, kao Dan pobjede i domovinske zahvalnosti. U Srbiji se obilježava kao Dan sjećanja na stradale u hrvatskoj operaciji. Haški tribunal je u aprilu 2011. godine prvostepeno osudio hrvatske generale Antu Gotovinu na 24 godine zatvora i Mladena Markača na 18 godina za zločine počinjene tokom akcije "Oluja". Međutim, u novembru naredne godine Pretresno vijeće Tribunala je poništilo prvostepenu presudu i oslobodilo dvojicu generala.

Njemačka policija pokrenula je istragu nakon što je aerodrom Leipzig Halle privremeno obustavio i preusmjerio letove zbog uočavanja sumnjivog objekta koji je letio u tom području. "Neposredno prije ponoći, u blizini aerodroma Leipzig Halle uočen je neidentificirani leteći objekt, zbog čega je nekoliko aviona, uključujući putnički avion, preusmjereno na druge aerodrome", saopćila je Policijska uprava Leipziga u saopćenju kasno 4. augusta. "Objekt je također pronađen u blizini južne piste i prvobitno ga je pregledala Savezna policija", dodaje se u saopćenju. Rad na sjevernoj pisti nastavljen je rano 5. augusta, ali južna pista ostaje zatvorena dok policija provodi istragu, saopćile su vlasti. Nisu objavljeni dodatni detalji. Zvaničnik NATO-a rekao je za Radio Slobodna Evropa da Alijansa ne može potvrditi izvještaje da je dron uočen u blizini ukrajinskog aviona na aerodromu Leipzig Halle. Dodao je da je NATO upoznat sa saopćenjem Policijske uprave Leipziga, ali da je na njemačkim vlastima da potvrde detalje incidenta. Reuters je 5. augusta, pozivajući se na izvor, objavio da se teretni avion kompanije DHL sudario u zraku s nepoznatim objektom ubrzo nakon polijetanja s aerodroma Leipzig Halle, nakon čega je prinudno sletio u Hannover. Nije bilo jasno da li se incident dogodio prije ili nakon što su aerodromske vlasti uočile leteći objekt zbog kojeg su letovi privremeno obustavljeni. Aerodrom Leipzig Halle jedno je od glavnih logističkih čvorišta DHL-a, njemačke međunarodne kompanije za dostavu pošiljki. Pad DHL-ovog avionaAvion DHL-a srušio se u blizini Vilniusa u novembru 2024. godine, pri čemu je poginuo španski pilot, dok su drugi španski član posade, jedan Nijemac i jedan Litvanac povrijeđeni. Pad aviona dogodio se usred zabrinutosti zapadnih sigurnosnih zvaničnika da ruske obavještajne službe pripremaju sabotaže usmjerene na zapadne teretne avione iako su zvaničnici do sada saopćili da nemaju dokaze o povezanosti s tim slučajem. Odjel za sigurnosne istrage pri Ministarstvu pravde Litvanije saopćio je u novembru 2025. da se izvještaj o tom incidentu očekuje u narednim mjesecima. U julu 2024. zabilježen je niz požara u kurirskim kompanijama u Poljskoj, Velikoj Britaniji i u DHL-ovom teretnom centru na aerodromu Leipzig Halle. Litvanske vlasti tvrde da su te aktivnosti organizirali i koordinirali ljudi povezani s ruskom vojnom obavještajnom službom. Moskva je negirala bilo kakvu umiješanost u te incidente. Na suđenju u Litvaniji ranije ove sedmice, predstavnik DHL-a rekao je sudu da se pošiljka zapalila na zemlji u logističkom centru, neposredno prije utovara, a ne tokom leta, jer je avion kasnio. Pet osumnjičenih nalazi se na suđenju u tom slučaju. Muškarci, starosti između 23 i 69 godina, optuženi su za teroristička djela i formiranje organizirane terorističke grupe. Litvanski istražitelji tvrde da su ih ruski agenti regrutirali kako bi pomogli u dostavi paketa na različite lokacije odakle ih je DHL trebao dalje transportirati.

Nakon višemesečne zajedničke međunarodne istrage u cilju razbijanja međunarodne mreže krijumčara ljudi, u Beogradu su po međunarodnoj poternici Interpola Nemačke uhapšeni državljani Sirije A. B. (1994) i F. B. (1994). Ministarstvo unutrašnjih poslova (MUP) Srbije saopštilo je da je istragu inicirala nemačka policija, a da je sprovedena uz podršku Evropola i Evrodžasta. "Istog dana na teritoriji Nemačke uhapšen je još jedan pripadnik organizovane kriminalne grupe i izvršeno je više pretresa stanova i drugih prostorija na više lokacija koje koriste osumnjičeni", saopštio je ministar policije Srbije Ivica Dačić. Navedeno je da se sumnja da su dve povezane sirijske kriminalne mreže krijumčarile više od 900 migranata na teritoriju Evropske unije, a koje su istovremeno delovale duž ruta preko Sredozemnog mora i Zapadnog Balkana. U saopštenju stoji da je po informacijama policije Nemačke, prva kriminalna mreža, u cilju sticanja finansijske koristi, organizovala krijumčarenje veće grupe iregularnih migranata od Libije preko ostrva Lampeduza do Nemačke. Dodaje se da je druga kriminalna mreža, takođe u cilju sticanja finansijske koristi, organizovala krijumčarenje veće grupe iregularnih migranata duž Zapadnobalkanske rute do Nemačke i drugih evropskih zemalja. "U toku je procedura za ekstradiciju uhapšenih državljana Sirije A. B. i F. B. Nemačkoj", izjavio je ministar Dačić. U saopštenju MUP-a se dodaje i da je tokom 2025. godine pet visokopozicioniranih pripadnika te organizovane kriminale grupe uhapšeno u koordinisanim akcijama na teritoriji Nemačke, Holandije i Bosne i Hercegovine.

Ministar unutrašnjih poslova Republike Srpske Željko Budimir odbacio je tvrdnje da su pripadnici Policije tog entiteta neovlašteno boravili na području Srednjobosanskog kantona, u Federaciji Bosne i Hercegovine tokom posjete predsjednika Srbije Aleksandra Vučića Bugojnu. Budimir je to rekao, odgovarajući na pitanje novinara na vanrednoj konferenciji za medije 5. avgusta u Istočnom Sarajevu, gdje je dodao i da "nikome nije palo na pamet" da policijski službenici prelaze entitetsku liniju i obavljaju poslove izvan svojih nadležnosti. "Može se desiti da se desi određeni previd, ali nikome nije palo na pamet iz Ministarstva unutrašnjih poslova da ne poštuje ustavno uređenje Bosne i Hercegovine, da pređe granicu između Republike Srpske i Federacije Bosne i Hercegovine i da tamo policijski službenici Ministarstva unutrašnjih poslova vrše nadležnosti koje su iz nadležnosti kantona ili federalne uprave", rekao je Budimir. Dodao je da je dolazak Vučića predstavljao događaj visokog bezbjednosnog rizika, podsjećajući na napad na predsjednika Srbije tokom komemoracije u Srebrenici 2015. godine. Istakao je da MUP RS-a ima "dobru i zdravu saradnju" sa policijskim agencijama u Federaciji BiH, te da je eventualno moglo doći do "određenog previda". Budimirova izjava uslijedila je nakon što je ministar unutrašnjih poslova Federacije BiH Ramo Isak za Radio Slobodna Evropa (RSE) potvrdio da su pripadnici policije Republike Srpske bez odobrenja boravili na području Federacije BiH tokom Vučićeve posjete Čipuljiću kod Bugojna, 3. avgusta. Direkcija za koordinaciju policijskih tijela Bosne i Hercegovine saopštila je ranije za RSE da nije imala nikakvu najavu o ulasku većeg broja pripadnika MUP-a RS-a na teritoriju Federacije BiH. Direktor Direkcije Enes Karić rekao je da je Vučićevo zvanično obezbjeđenje iz Srbije bilo uredno prijavljeno diplomatskim putem, ali da institucija kojom rukovodi nije imala informacije o grupi osoba zatečenih na području Federacije BiH. Prema nezvaničnim saznanjima RSE, sa područja Srednjobosanskog kantona vraćeno je ukupno 30 osoba. Policijski izvori naveli su da nisu identifikovani svi članovi te grupe, te da se ne može isključiti mogućnost da su među njima bili i pripadnici drugih bezbjednosnih službi Srbije. Pojačane policijske aktivnosti nakon dva pokušaja ubistva u Istočnom SarajevuMinistar unutrašnjih poslova RS-a Željko Budimir najavio je i pojačano prisustvo policije nakon dva pokušaja ubistva u dva dana na području Istočnog Sarajeva, za koje policija smatra da su povezani sa dugogodišnjim sukobom kriminalnih grupa okupljenih oko Darka Eleza i Đorđa Ždrala. "U narednom periodu možete očekivati veće prisustvo policije. Mi smo već napravili poseban operativni tim koji će se baviti sa ovim dešavanjima koja su vezana za sukob ovih organizovanih kriminalnih grupa", rekao je Budimir. Vanredna konferencija za medije je i organizovana zbog ovih pokušaja ubistava, a Budimir je priznao i da je stanje bezbjednosti "narušeno", navodeći kako će angažovane dodatne snage nastojati spriječiti nove obračune. "Ždrale je u bjekstvu. Imamo intenzivnu saradnju i rad sa Federalnom upravom policije (FUP) i kantonalnim policijama. Sve naše pretpostavke i saznanja ukazuju da se nalazi na toj strani, mada to ne možemo sa sigurnošću u ovom trenutku da tvrdimo. Ali intenzivno tragamo", istakao je Budimir. Načelnik Policijske uprave Istočno Sarajevo Dragomir Šehovac rekao je na konferenciji za novinare, da je 3. avgusta izvršeno teško ubistvo u pokušaju nad Kostom Pandurevićem, za šta je osumnjičen Đorđe Ždrale, koji je u bjekstvu. Dan kasnije, u novom napadu ranjen je Davor Dabić, osoba odranije poznata policiji zbog predmeta povezanih s trgovinom narkoticima. Direktor Policije RS-a Siniša Kostrešević istakao je da su formirani posebni timovi koji rade na rasvjetljavanju oba slučaja, te da je jedna osoba već predata Okružnom javnom tužilaštvu u Istočnom Sarajevu zbog sumnje da je pomagala u napadu na Dabića. Iz MUP-a RS su naveli i policija raspolaže videosnimcima i fotorobotom osobe koja je pucala na Dabića, ne iznoseći više detalja zbog interesa istrage. Zvaničnici MUP-a RS-a ocijenili su da sukob kriminalnih grupa traje gotovo dvije decenije i ponovo pozvali pravosudne institucije u Republici Srpskoj i Bosni i Hercegovini da prioritetno procesuiraju predmete organizovanog kriminala. Šehovac je rekao da su protiv Ždrala nakon izlaska iz zatvora podnesena četiri izvještaja o počinjenim krivičnim djelima, dok za dio predmeta još nema pravosudnog epiloga. Istovremeno je naveo da je protiv Darka Eleza i drugih osoba još 2022. godine podnesen izvještaj Tužilaštvu BiH, bez konačnog ishoda. MUP RS-a pozvao je građane da prijavljuju sva saznanja koja bi mogla pomoći u rasvjetljavanju slučajeva i lociranju osumnjičenih.