07/21/2018 09:14 AM
Na Današnji Dan - 21. Jul

- Danas je praznik Sveti velikomučenik Prokopije. Rođen je u Jerusalimu od oca hrišćanina i majke naznaboške. Po očevoj smrti, majka ga je vaspitavala u duhu idolopoklonstva, pa je u vojničkoj službi kod Dioklecijana dostigao čin vojvode. Progonio je hrišćane i na jednom takvom zadatku na putu prema Aleksandriji desio se u noći jak zemljotres, a vojvodi se javio Gospod i pokazao krst na nebu. Od tog trenutka, ceo njegov život postao je borba za krst i hrišćanstvo. Kada je zbog toga dospeo u tamnicu, javio mu se ponovo Gospod i krstio ga imenom Prokopije. Neznabošci su tada bacili u tamnicu i dvanaest hrišćanki koje je Prokopije učio veri Hristovoj i tome kako će primiti mučenički venac. Zato se u činu venčanja spominje i sveti Prokopije. Ove žene strašno su mučene, a Prokopijeva majka, gledajući njihove muke i hrabrost, primila je krštenje i svih trinaest žena je pogubljeno. Sveti Prokopije posečen je 21. jula 303. godine u Kesariji palestinskoj. 230. - Papa Pontijan je nasledio Urbana I kao 18. papa.
285. - Dioklecijan je imenovao Maksimijana za cezara i svog savladara.
365. - Kritski zemljotres je izazvao cunami koji je razorio Aleksandriju.
541. - Rođen Sui Wendi, kineski car, osnivač dinastije Sui i ujedinitelj.
976. - Osnovana austrijska kneževska loza Babenberga, koja je vladala Austrijom do 1246. godine. Njihov obiteljski arhiv postao je osnovni fond današnjeg Državnog arhiva u Beču.
1242. - Luj IX je u bici kod Tajbura okončao pobunu svojih vazala Henrija III i Hjua X Lizinjana.
1403. - U bici kod Šruzberija kralj Henri IV je pobedio pobunjenike.
1414. - Rođen Papa Siksto IV.
1425. - Umro Manojlo II Paleolog, vizantijski car.
1542. - Papa Pavao III formirao inkviziciju - kongregaciju kardinala s ovlaštenjima za progon heretika, kako bi pojačao borbu protiv protestantizma.
1542. - Prvo iskrcavanje francuskih vojnika na obalu ostrva Vajt tokom francuske invazije ostrva Vajt.
1542. - U bici kod Jemguma tokom Osamdesetogodišnjeg rata Fernando Alvarez de Toledo je pobedio Luja od Nasaua.
1588. - Engleska flota porazila španjolsku Armadu.
1654. - Rođen Pedro Calungsod, filipinski svetac.
1718. - Zaključen Požarevački mir izmedu Turske, Austrije i Mletačke Republike, nakon turskog poraza u ratu 1714-18. Tim mirom Turska je prepustila Austriji sjevernu Srbiju, južno od Save, Banat i dio Srijema.
1773. - Papa Klement XIV izdao papsku bulu 'Dominus ac Redemptor' kojom je raspustio jezuitski red.
1774. - Sklopljen Kučuk-Kajnardžijski mir kojim je okončan rat izmedu Rusije i Turske 1768 - 1774, u kojem je turska vojska doživela niz poraza.
1796. - Umro škotski pjesnik Robert Burns, poslednji veliki škotski književnik koji je pisao na škotskom dijalektu.
1798. - Nakon pobede u bitci kod piramida, Napoleon Bonaparte zavladao Egiptom.
1816. - Rođen Paul Julius von Reuter, osnivač britanske novinske agencije Reuters.
1820. - Danski fizičar Hans Christian Oersted predstavio svoje otkriće - elektromagnetizam.
1831. - Belgija dobila nezavisnost od Holandije, a Leopold I postao kralj.
1838. - Umro Johann Nepomuk Malzel, nemački pronalazač.
1861. - Snage Konfederacije su odnele pobedu u prvoj bici kod Bul Rana, prvom velikom okršaju Američkog građanskog rata.
1873. - Počeo šahovski turnir u Beču. Pobedio je Džozef Henri Blekburn.
1883. - Prihvaćen prijedlog na sjednici Dalmatinskog sabora, kojim je hrvatski postao službenim jezikom u Dalmatinskom saboru i Zemaljskom (pokrajinskom) odboru te kada je odlučeno i da se sa strankama mora obraćati hrvatskim jezikom i da u državnoj službu nitko ne smije biti primljen ako ne poznaje hrvatski.
1884. - Rođen je srpski biolog i fiziolog Ivan Đaja, profesor Univerziteta u Beogradu, član Srpske akademije nauka i umetnosti, koji je istraživanjima fiziologije duboko ohlađenog organizma stekao svetski renome. Jedan je od osnivača hipotermije ('Đajin metod postizanja hipotermije'). Osnovao je 1910. prvu katedru za fiziologiju kod nas. Objavio je sam ili sa saradnicima više od 200 naučnih radova. Dela: 'Osnovi fiziologije' (prvi udžbenik fiziologije na srpskom), 'Od života do civilizacije', 'Pogled u život', 'Eksperimentalno traženje energetičke osnove u živih bića', 'Osnovna biološka energija i energetika kvasa', 'Biološki listići', 'Putopisi'.
1897. - Edvard, princ od Velsa je otvorio galeriju 'Tejt' u Londonu.
1899. - Rođen je američki pisac Ernest Miler Hemingvej, dobitnik Nobelove nagrade za književnost 1954. Poznat je po svojim izuzetnim romanima i novelama, i po uzbudljivom životu, koji je 2. jula 1961. okončan samoubistvom ('Za kim zvona zvone', 'Sunce se ponovo rađa', 'Starac i more').
1904. - Cammile Jenatzy, vozeći 100 km na sat, postavio novi svetski rekord u brzini vožnje automobilom - 65,79 milja na čas.
1904. - Završena gradnja Transibirske železnice od Moskve do Nahotke kod Vladivostoka. Železnica građena 13 godina.
1921. - U Delnicama ubijen ministar unutrašnjih poslova Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca (SHS) Milorad Drašković. Atentat je, u znak protesta zbog donošenja Obznane, zakona kojim je zabranjen rad Komunističkoj i drugim levičarskim partijama, izvršio Alija Alijagić, pripadnik levičarske organizacije 'Crvena pravda'.
1924. - Rođen Slavko Simić, srpski glumac.
1925. - Na Skoupsovom suđenju srednjoškolski nastavnik biologije Džon T. Skoups je osuđen zbog predavanja evolucije i kažnjen sa 100 dolara.
1940. - Sovjetski savez anektirao Estoniju, Latviju i Litvaniju.
1941. - U Beranama formiran prvi NOO u Novoj Jugoslaviji.
1944. - Rođen Džon Ata Mils, ganski političar i 3. predsednik Gane.
1944. - Američke trupe su se iskrcale na Gvam započevši bitku za Gvam.
1947. - Umrla Žanka Stokić, srpska glumica.
1948. - U Beogradu u Domu Garde u Topčideru otpočeo sedmodnevni Peti kongres KPJ, na kom je izabran novi CK KPJ i podržano jugoslovensko rukovodstvo u borbi protiv Informbiroa.
1949. - Američki Senat ratificirao stvaranje NATO-a.
1954. - Na pregovorima u Genevi, Francuska dala nezavisnost Sjevernom i Južnom Vijetnamu.
1960. - Sirimavo Bandaranaike, nakon ubojstva njenog muža Solomona, izabrana za premijera Cejlona (Šri Lanka) i tako postala prva žena predsjednica vlade u istoriji britanskog Commonwealtha.
1960. - U Africi uspostavljena država Katanga.
1960. - Sastav The Shadows s pesmom 'Apache' dolazi na prvo mesto britanske top liste Top 20. 'Apache' je njihov prvi od 20 singlova koji su tokom 1960-ih zauzeli prvo mesto na britanskim listama Top 20. Ipak Shadowsi nemaju nikakvog uspeha na top listama u Sjedinjenim Državama, na kojima je danski gitarist Jorgen Ingmann imao hit svoje verzije 'Apachea' iz 1961. godine.
1963. - Rođen Manu Chao, francuski pevač.
1965. - Pakistan, Iran i Turska potpisali regionalni pakt.
1967. - Pod točkovima voza poginuo Albert John Luthuli, južnoafricki političar, borac protiv apartheida. Dobitnik je Nobelove nagrade za mir 1960. godine.
1970. - Nakon 11 godina izgradnje završena je Asuanska brana u Egiptu.
1973. - Uprkos protestima svetskog javnog mnjenja Francuska počela seriju nuklearnih proba u južnom Pacifiku.
1974. - Grčka prihvatila Rezoluciju UN-a o prekidu vatre na Kipru, jedan dan nakon turske invazije. Turska je prihvatila istu rezoluciju sutradan.
1977. - Izbio je četvorodnevni Libijsko-egipatski rat.
1983. - U Poljskoj ukinuto ratno stanje, uvedeno u decembru 1981. godine.
1983. - Najniža zabeležena temperatura na svetu na naseljenoj lokaciji od −89,2 °C je izmerena u stanici Vostok na Antarktiku.
1985. - Umro je srpski glumac Zoran Radmilović, neprevaziđeni majstor improvizacije, koji je oduševljavao pozorišnu publiku više nego iko i pre i posle njega, često stvarajući utisak da je sam - čitavo pozorište. Glumačku karijeru počeo je kao student 1960. u Beogradskom dramskom pozorištu, a 1964. prešao je u Atelje 212. Legenda za života, upamćen je po nizu briljantnih uloga poput Kralja Ibija, Radovana III, Trigorina u 'Galebu', Laze Kostića u 'Santa Maria della Salute'. Igrao je u mnogim filmovima i TV serijama.
1985. - Umro je srpski pisac Aleksandar Vučo, rodonačelnik moderne poezije za decu u srpskoj književnosti, pripadnik pokreta nadrealista. Dela: romani 'Gluho doba' (s Dušanom Matićem), 'Koren vida', 'Raspust', 'Mrtve javke', 'Zasluge', 'Poziv na maštanje', 'Omame', 'I tako dalje omame', 'Omame - kraj', poeme 'Humor zaspalo', 'Nemenikuće - Ćirilo i Metodije', 'Mastodonti', zbirke pesama 'Krov nad prozorom', 'Ako se još jednom setim', 'Pesme', 'Alge', 'Momak i po hoću da budem'.
1990. - Pink Flojd izveo je svoju pesmu 'The Wall' na mestu nekadašnjeg Berlinskog zida.
1992. - Predsednik republike Hrvatske dr. Franjo Tuđman i predsjednik Predsjedništva Republike BiH Alija Izetbegović potpisali u Zagrebu Sporazum o prijateljstvu i suradnji dve države. Jedna od odrednica tog akta je ulazak oružanog dela Hrvatskog veća obrane (HVO) u sastav Oružanih snaga BiH pod zajedničkim zapovedništvom.
1993. - U poplavama i klizištima, prouzrokovanim jednomjesečnim kišama,u Indiji, Bangladešu i Nepalu poginulo mnogo ljudi, a više milijuna osoba je prinuđeno napustiti svoje domove.
1994. - Ruski pisac Aleksandar Isajevič Solženjicin stigao u Moskvu, nakon dvomjesečnog putovanja po Rusiji, iz koje je prije 20 godina otišao u egzil.
1995. - Predstavnici 16 zemalja na Međunarodnoj konferenciji o BiH u Londonu upozorili bosanske Srbe da će, ako napadnu zastićenu zonu' UN-a Goražđe, biti suočeni s odlučnim uzvraćanjem, koje uključuje i upotrebu vazdušne sile'.
1998. - Umro američki astronaut Alan Shepard, prvi Amerikanac koji je poletio u Svemir (1961).
2000. - Umro jugoslovenski kompozitor Stanojlo Rajičić, član Srpske akademije nauka i umetnosti i direktor Muzikološkog instituta SANU (1958-1963). Dela su mu: opere 'Simonida', 'Karađorđe', balet 'Pod zemljom', šest simfonija, ciklusi pesama ...
2001. - U dvodnevnim borbama izmedu nasilnih demonstranata i snaga reda, tokom Summita grupe G-8 u Genovi, Italija, poginula jedna osoba, oko 400 ih je ranjeno, a 67 demonstranata uhapšeno je pod optužbom za pokušaj ubojstva.
2003. - UNICEF je saopštio da je više od 1.000 dece u Iraku ubijeno ili ranjeno zaostalim minama.
2004. - Umro je američki kompozitor Džeri Goldsmit autor muzike za mnoge klasične filmove ('Paton', 'Osmi putnik', 'Velika pljačka voza', 'Momci iz Brazila', 'Totalni opoziv) i popularne TV serije 'Doktor Kilder, 'Zvezdane staze'.
2008. - Uhapšen Radovan Karadžić, bivši lider bosanskih Srba tokom rata u BiH i bivši predsednik Republike Srpske. Osuđen je 24.3.2016. na 40 godina zatvora.
2010. - Slovenija je zvanično postala partner Organizacije za ekonomsku saradnju i razvoj (OECD) kao 32 zemlja članica te organizacije.
2011. - Okončan je Nasin program spejs-šatlova sletanjem šatla Atlantis posle misije STS-135.
2013. - Belgijski kralj Albert Drugi je, posle skoro 20 godina vladavine, abdicirao u korist svog sina Filipa
2017. - Umro Predrag Gojković Cune, srpski pevač narodnih pesama, starogradskih, sevdalinki, zabavnih i meksikanskih pesama.